Vernonia crinita - Ijzerkruid

De Vernonia crinita, ook wel Vernonia genoemd, is een grote vaste plant met een wat warrig uiterlijk die geweldig tot haar recht komt in natuurlijke tuinen of langs de waterkant. Haar bladrijke, rechtopstaande en stevige stengels dragen vanaf het tweede deel van de zomer prachtige bloeiwijzen in schermen met een purperroze tot paarse kleur. Verwant aan asters en herinnerend aan leverkruid, verdraagt deze Noord-Amerikaanse soort zowel strenge winters als hete zomers, mits de bodem waarin ze staat niet volledig uitdroogt.

De Vernonia crinita behoort tot de Asteraceae-familie. Het is een majestueuze wilde plant, oorspronkelijk afkomstig uit Noord-Amerika, waar ze groeit in vochtige tot natte graslanden en soms een hoogte van 3 meter bereikt. In onze, vaak minder gunstige grond, zal deze kruidachtige vaste plant met een houtige wortelstok niet hoger worden dan 2 meter en ongeveer 50 cm in beslag nemen. Haar groei is vrij snel, maar ze heeft twee jaar nodig om goed aan te slaan. Ze vormt een pol van grote, stevige stengels die rechtop en weinig vertakt zijn. Deze dragen afwisselend geplaatste, eenvoudige, smalle en lancetvormige bladeren in een donkergroene kleur. De bloei vindt plaats van juli-augustus tot september-oktober, eerder of later afhankelijk van het klimaat. De Vernonia produceert een overvloed aan bloemen, die doen denken aan kleine, pluizige pompons. Ze zijn verenigd in eindstandige schermen aan de top van de stengels. Deze bloei verkleurt naar roestbruin naarmate ze ouder wordt. De bloemen gaan allemaal tegelijk open, de bloei is langdurig en trekt een groot aantal vlinders aan, voor een magnifiek schouwspel. De luchtige vegetatie van de Vernonia is bladverliezend; ze komt in het voorjaar op en sterft in het late najaar bovengronds af.

Zeer gemakkelijk te telen, past deze volledig winterharde plant bij een veelheid aan andere planten en vormt prachtige najaarscomposities. Op de oevers van een vijver combineert ze goed met leverkruid, Grote kattenstaart (Lythrum salicaria), Moerasspirea (Filipendula), Euphorbia palustris, IJzerhard (Verbena hastata)... In een meer wilde stijl combineert ze goed met grote herfstasters en met grote siergrassen zoals prachtriet (Miscanthus), vingergras (Panicum), vedergras (Stipa)...