Verbena hastata - Blauwe verbena

De Verbena hastata, ook wel bekend als ijzerhard, is een grote, goed winterharde vaste plant die je met een gerust hart kunt aanplanten. Ze valt op door een uitzonderlijk lange bloei, rechtopstaand in fijne, vertakte kandelaars, gevormd door zeer rechte aren die dicht bezet zijn met kleine paarse bloempjes. Bestuivende insecten strijken er al vroeg in de ochtend op neer. Het blad is heldergroen en bestaat uit zeer langwerpige, getande bladeren. Deze plant heeft iets betoverends en combineert een rijke bloei, een grafische uitstraling en een gemakkelijke teelt. Ze doet het overal, in elke normale, goed doorlatende grond, of die nu vochtig, fris of af en toe droog is, op een zonnige plek, en zaait zich makkelijk uit in de tuin.

Oorspronkelijk afkomstig uit Canada en de Verenigde Staten, behoort ijzerhard tot de familie van de Verbenaceae. In haar natuurlijke omgeving groeit ze op frisse bodems, langs oevers van waterlopen, in vochtige weiden en overstromingsbossen. Afhankelijk van de vochtigheid van de bodem bereikt ze een hoogte van 60 tot 100 cm, bij een breedte van 50 tot 60 cm. Ze ontwikkelt zich vanuit een vezelige wortelstok en vormt een rechtopstaande, vrij smalle pol, bestaande uit vierkante stengels die soms naar de top toe vertakken. De bladeren staan tegenover elkaar, zijn 10 tot 13 cm lang en 2,5 cm breed, lancetvormig, generfd, grof getand en heldergroen van kleur. Van juni tot september vertakken de stengels aan hun bovenkant en ontstaan er bloeiwijzen in de vorm van dunne, puntige aren van 10 tot 15 cm lengte. Deze bestaan uit talrijke rode bloemknoppen die zich openen tot kleine paarse bloempjes met vijf kroonbladen van 5 mm doorsnee, die doen denken aan die van de sering. De knoppen, bloemen en schutbladen vormen samen een prachtig en contrastrijk geheel. De bloemen gaan open van onder naar boven. Na de bloei ontstaan er kleine, zeer harde, langwerpige vruchten die het zaad bevatten en die zich makkelijk uitzaaien. Via de wortelstokken ontstaan er kleine kolonies planten, identiek aan de moederplant.

Nog niet zo veel gebruikt in onze tuinen, is de Verbena hastata een makkelijke plant die zeer waardevol is om verticaliteit te brengen in vaste plantenborders en die heerlijk past in landelijke taferelen. Deze plant is opvallend mooi langs de waterkant, op vochtige grond, mits ze daar in groepen wordt geplant. In een wat wildere beplanting steekt ze moeiteloos boven warrige of juist strakke pollen van Gaura en siergrassen uit (kleine Miscanthus, Eragrostis, Stipa). Paradoxaal genoeg doet ze het ook goed op drogere grond, al blijft ze daar wat kleiner. Haar luchtige, zeer grafische aren vormen een mooi contrast met de ronde vormen van rozen, gaan perfect samen met lavendel in dezelfde tint en haar purperen stengels begeleiden prachtig de grijze of zilveren bladeren van alsem, de blonde halmen, het metaalblauw van *Elymus magellanicus* of het roestbruin van *Carex buchananii*. IJzerhard kan ook gebruikt worden om thee van te zetten. Vroeger schreef men er zelfs afrodiserende eigenschappen aan toe!