Nicotiana glauca - Boomtabak

De Nicotiana glauca, ook wel Blauwe tabaksplant, Boomtabak of Grijze tabaksplant genoemd, is een grote, bossige vaste plant die meer aangeplant zou moeten worden vanwege de schoonheid van zijn blauwgroene, eucalyptusachtige blad dat zo mooi combineert met zijn citroengele bloei, in pluimen van lange, gele buisjes. In onze streken met milde winters vormt deze sierlijke tabaksplant in de loop der tijd een mooie struik met een losse groeiwijze, waarvan de kleuren prachtige combinaties in de tuin mogelijk maken. Elders kan hij als tweejarige worden geteeld, omdat hij snel groeit, zich gemakkelijk uitzaait en jonge exemplaren al zeer sierlijk zijn.

De Blauwe tabaksplant is een plant uit de nachtschadefamilie (Solanaceae) en is oorspronkelijk afkomstig uit Zuid-Amerika. Hij heeft zich genaturaliseerd in Mexico, het zuidwesten van de Verenigde Staten, Zuid-Europa en Noord-Afrika. In Nederland en België wordt hij soms aangetroffen op beschutte, zonnige plekken. Het is een plant van licht, die houdt van een eerder kalkhoudende en kleiachtige, aan de droge kant neigende bodem. Zijn winterhardheid is beperkt en wordt geschat op -8 °C voor de wortelstok. Het bovengrondse deel, dat in theorie wintergroen is, wordt al vernietigd bij -4 of -5 °C.

De krachtige wortelstok van deze blauwe tabak vormt het eerste jaar een grote rozet van zeer brede, dikke, leerachtige, lancetvormige bladeren in een prachtig zilvergrijs, blauwgroen. Vervolgens schieten er bebladerde, soepele stengels omhoog, op zoek naar de zon. In de loop van één seizoen kan de plant een hoogte van 2 m en een breedte van 1,80 m bereiken. Als de winter mild genoeg is, verhouten de stengels en vormt zich een stam. De stam en stengels worden bedekt met een gladde, blauwgroene schors. Deze tabak wordt dan een echte struik die tot wel 3 m hoog kan worden. Het blad bestaat uit 5 tot 17,5 cm grote, ovale, gladde bladeren. Ze hebben een zacht blauwgroene kleur met grijze, zilverachtige glans die erg lichtgevend is. De bloei kan in april beginnen in zeer warme, beschutte standplaatsen. In de meeste Nederlandse tuinen bloeit hij eerder aan het eind van de zomer, tussen augustus en september. De plant kan tot vrij laat in het seizoen doorbloeien. Elke bloem lijkt op een gele buis van 3 tot 15 cm lang. De kroonbladen zijn namelijk vergroeid; het uiteinde van de kroon is open en licht trechtervormig. Na bestuiving door insecten ontstaan er vruchten in de vorm van doosvruchten die vele kleine, zwarte zaadjes vrijgeven. Zoals alle tabaksplanten, is de boomtabak giftig. Zijn bladeren bevatten, naast nicotine, een ander alkaloïde dat kan worden gebruikt als een zeer effectief insecticide tegen bladluizen. Voor dit gebruik maakt men een aftreksel van de bladeren dat over de te behandelen planten wordt gesproeid.

De boomtabak plant je bij voorkeur op een zonnige plek, bijvoorbeeld achterin een border, zodat hij een mooie, harmonieuze vorm behoudt. Je kunt hem ook in een grote rotstuin plaatsen, samen met andere planten van flinke omvang. In een pot is hij een goede gezelschapsplant voor je citrusbomen, mimosa's en nachtschone. Combineer hem bijvoorbeeld met struiken met donker blad (Sureau 'Black Lace', Lagerstroemia 'Black Solitaire', Berberis) of goudgeel blad. Hij combineert ook prachtig met je Engelse rozen in wit, geel, oranje of rood. Samen met vaste salie (Salvia nemorosa 'Blue Marvel', 'Blauhügel', 'Mainacht') of struiksalie, of met de grote Aster laevis 'Calliope' die begin najaar bloeit, vormt hij een mooi geheel. De mogelijkheden voor combinaties zijn eindeloos, want zijn blad laat alle kleuren in de tuin mooi uitkomen.