Hieracium maculatum - Gevlekt havikskruid

Heracium maculatum (syn. H. insigne) is de botanische naam voor de Gevlekte havikskruid, een kleine vaste plant uit de familie van de paardenbloemen die in het grootste deel van ons land in het wild groeit. Je herkent hem aan het rozet van bladeren die gevlekt zijn met bruinpaars op een heldergroene ondergrond en omrand zijn met fijne haartjes. Eind voorjaar produceert hij kleine, heldergele bloemhoofdjes, gevolgd door zaden met pluis, net als bij paardenbloemen. In tegenstelling tot andere havikskruiden verspreidt deze zich niet via stolonen. Maar hij kan zich wel spontaan uitzaaien in de tuin.

De Gevlekte havikskruid behoort tot de grote composietenfamilie; het is een familielid van de paardenbloem, de zonnebloemen en de korenbloemen. Het is een kruidachtige vaste plant met een penwortel. Deze soort, afkomstig uit West-Europa en Spanje, komt ook in Frankrijk voor. Hij groeit van nature op licht zure, vrij arme grond, in de volle zon. Het is dus een winterharde plant, zuinig met water, die zich kan aanpassen aan veel verschillende klimaten. Heracium maculatum vormt brede, min of meer imposante rozetten, bestaande uit gave, lancetvormige bladeren die aan de bovenkant bijna kaal zijn, aan de onderkant wolliger en omrand met lange, zijdeachtige, zilverkleurige haren. Het bladmoes is aan de bovenkant willekeurig gevlekt met paarsbruin. De bloei vindt plaats van mei-juni tot augustus, afhankelijk van het klimaat. Uit het midden van de rozetten komen fijne, vertakte bloemstengels van 30-35 cm, in een min of meer paarsachtige kleur. Elke vertakking draagt een bloeiwijze in de vorm van een heldergeel bloemhoofdje van 3 cm in doorsnee. Na bestuiving maken deze hoofdjes plaats voor zaden met grijzige, zijdeachtige pluizen, die door de wind worden verspreid. Het blad is wintergroen.

Heracium maculatum, die zeer weinig onderhoud vraagt, is een echte plant voor magere, goed doorlatende grond. Goed winterhard en zeer zuinig met water geeft hij de tuin een natuurlijke uitstraling. Met deze plant heb je geen watergift meer nodig op plekken waar je normaal gras zou zaaien, maar die wat moeilijker bereikbaar zijn en dus weinig betreden worden. Je kunt hem combineren met andere wilde planten zoals wilde cichorei, korenbloemen en duifkruid of bijvoorbeeld klaprozen. Het is ook een sierlijke oplossing om een stenige, wat droge helling op te vullen waar verder niets wil groeien.