Farfugium japonicum Crispata - Luipaardplant

De Farfugium japonicum 'Crispata' (syn. 'Crispatum') is een zeldzame vorm, met intens gekreukelde bladranden, van een prachtige Japanse vaste plant die ook wel Ligularia tussilaginea wordt genoemd. Als naaste verwant van de ligularia's is het, net als zij, een mooie, rhizomateuze en wintergroene vaste plant die van schaduwrijke, vochtige plekken houdt. Hij vormt pollen met grote, ronde, hartvormige bladeren in een glanzend grijsgroen, omzoomd door golvende randen die op een bewonderenswaardige manier met het licht spelen. In het vroege najaar produceert hij bloemtrossen die lijken op kleine, gele margrieten, die trots boven het loof uitsteken. Het is een ietwat vorstgevoelige plant met een exotisch en kostbaar uiterlijk, zeer gewild bij liefhebbers van Japanse tuinen en verzamelaars van bijzondere planten. Hij komt tot zijn recht in vochtige delen van de tuin, aan de rand van een vijver, of zelfs in een grote pot.

De Farfugium japonicum, soms luipaardplant genoemd vanwege de bonte vormen, is afkomstig uit Japan, van kustgebieden langs waterlopen. Zijn ondergrondse wortelstok breidt zich weinig uit. 'Crispata' is een variëteit die bijna niet te vinden is in de Nederlandse tuinbouw. Het is een prachtige vaste plant die brede, enigszins losse pollen vormt, 50 cm hoog en 60 cm breed op volwassen leeftijd. Hij breidt zich langzaam maar zeker uit als de omstandigheden hem bevallen. Aan het einde van stevige, lange bladstelen draagt hij grote bladeren die tijdens de groei wollig en licht bruingrijs zijn, maar bij volwassenheid dik en glanzend als leer worden, wat enigszins aan die van waterlelies doet denken. Elk blad heeft een diameter van 10 tot 30 cm, met sterk gekreukelde randen. Ze hebben een prachtige, enigszins grijze groene kleur, waarop diepe, donkerdere nerven te zien zijn. Vanaf oktober stijgen de bloemstengels boven het loof uit, getooid met enkele gele bloemhoofdjes, 2 à 3 cm breed, gegroepeerd in losse pluimen.

De Farfugium japonicum 'Crispata', bijna onvindbaar in ons land, is toch een bijzonder sierlijke plant voor schaduwrijke plekken, tot laat in het seizoen. Hij is niet invasief en verdraagt temperaturen onder -10°C slecht. Omdat hij van vocht houdt en de zon verafschuwt, kun je hem planten in de buurt van een vijver, in een vochtig bosplantsoen. Hij kan gecombineerd worden met sneeuwklokjes (Galanthus), salomonszegel (Polygonatum), ligularia's, maar ook met al goed gevestigde pioenen. In een Japanse tuin, onder bomen, zullen de weelderigheid en glans van de volledig gegolfde bladeren, de gele gloed van de bloemen en het matte grijs van de keien een zeer grafische compositie vormen. Hij kan ook uitstekend in potten worden gekweekt om in een koude kas te overwinteren, terwijl hij het groeiseizoen op een beschaduwd terras doorbrengt.

De Japanners consumeren de voorjaarsbladeren als gekookte groente, evenals de bloemknoppen en bloemen in beslag (tempura). Ze maken ook likeur van de bloemknoppen en bloemen.