Vernonia baldwinii - Ijzerkruid

De Vernonia baldwinii is een andere wilde vernonia, afkomstig uit het zuid-centrale deel van de Verenigde Staten. Het is een robuuste plant die zich kan handhaven tussen de hoge grassen van de Noord-Amerikaanse prairie. Deze vaste plant, opgebouwd uit grote, bebladerde stengels en weinig gebruikt in onze Nederlandse tuinen, wordt vaak meer dan 1 meter hoog. Midden in de zomer toont hij een maand lang brede, eindstandige bloeiwijzen, samengesteld uit kleine, roze-paarse, wat pluizige bloemhoofdjes. Verwant aan asters, zoemend van bijen en vlinders en een grote vriend van vogels, doorstaat hij strenge winters, hete zomers en accepteert hij alle grondsoorten, mits niet te droog. Soms een beetje woekerend op plekken die hij prettig vindt, past hij perfect in een natuurlijke tuin, op de achtergrond van een border of langs de waterkant.

De Vernonia baldwinii behoort tot de Asteraceae-familie. Het is een majestueuze plant, wijdverspreid in Missouri, Texas, Oklahoma en Arkansas, waar hij groeit in prairies en langs paden en waterlopen, soms een hoogte van 2m bereikend. Bij ons is het een kruidachtige vaste plant, verankerd op een krachtige, rhizomateuze wortelstok, die tot 1,30 m hoog wordt en 50 cm in beslag neemt, en in de loop der tijd nog meer. Zijn groei is vrij snel, maar hij heeft twee jaar nodig om goed te settelen. Hij vormt een pol van grote, stevige, rechtopstaande, behaarde en onvertakte stengels, bezet met afwisselend geplaatste, enkelvoudige, lancetvormige bladeren met getande randen, donkergroen van kleur, 12 cm lang en 5 cm breed. Van juli-augustus tot september-oktober, afhankelijk van het klimaat, biedt hij een overvloed aan bloemen, als kleine, pluizige roze-paarse pompons, verenigd in afgeplatte, eindstandige schermen aan de top van de stengels. De bloemen gaan allemaal tegelijk open, de bloei is langdurig en trekt een groot aantal vlinders aan, voor een magnifiek schouwspel. Puttertjes smullen aan het eind van het seizoen van zijn zaden.

Zeer gemakkelijk te telen, deze zeer winterharde Vernonia baldwinii houdt zich soms niet aan de grenzen wanneer hij gunstige omstandigheden aantreft. Om die reden reserveren we hem liever voor grote tuinen, langs waterlopen en in natuurlijke graslanden, waar we niet bang hoeven te zijn dat hij zich vestigt... en uitbreidt. Hij combineert met een veelheid aan planten en vormt prachtige najaarscomposities; op de oevers van een vijver combineert hij mooi met eupatoriums waar hij op lijkt, zoals Lythrum salicaria (Grote kattenstaart), Filipendula rubra 'Venusta' (Prachtspirea), Euphorbia palustris (Moeraswolfsmelk). In een meer wilde stijl, op de achtergrond van een border, vormt deze imposante vaste plant een zeer geslaagde combinatie met Rudbeckia maxima en grote siergrassen zoals Miscanthus 'Malepartus', Panicum (Vingergras) en Stipa (Vedergras).