Silene latifolia alba - Avondkoekoeksbloem

De Silene latifolia subsp. alba, met als volksnaam Witte silene, is een kortlevende vaste plant of tweejarige die in Frankrijk veel voorkomt langs wegen en paden. In de zomer produceert hij massaal witte bloemen met 5 bloembladen, waarvan sommige een opgezwollen kelk hebben. Ze zijn open en geuren 's avonds op een pol met elliptische, groene bladeren. Deze plant wordt bezocht door veel nachtvlinders en verdient daarom een plek in tuinen met inheemse bloemen, in een border of in een grote plantenrand. Zeer winterhard en makkelijk in de omgang, zaait hij zichzelf spontaan uit en past zich aan alle klimaten aan.

De Silene latifolia subsp. alba, met synoniemen als Silene alba, Lychnis alba, Silene pratensis, Melandrium album, behoort tot de anjerfamilie (Caryophyllaceae). Het is een wilde plant die bijna overal in Frankrijk voorkomt, tot op 1.400 meter hoogte, langs wegen en paden, langs hagen, vooral in vochtige tot droge en kalkhoudende bodems. De groei van deze vaste plant is vrij snel en de volwassen hoogte bedraagt ongeveer 70 cm tot 1 meter hoog bij 30 cm breed. Hij ontwikkelt een verhoute plantvoet die licht uitlopers vormt, en wortels die tot wel 1 meter diep de grond in gaan. In het voorjaar komen uit de plantvoet verschillende rechtopstaande stengels met ovale tot lancetvormige, licht behaarde bladeren. De textuur is een beetje rubberachtig en de kleur is blauwgroen. De bladeren aan de basis kunnen wel 12 cm lang worden. De overvloedige en langdurige bloei vindt plaats tussen mei en juli, afhankelijk van het klimaat. De bloeiwijze in een schermvormige pluim, die zich ontwikkelt aan de top van de stengels, bestaat uit 3 tot 20 bloemen. Elke stervormige bloem met 5 lobben heeft een diameter van ongeveer 3 cm. De plant is tweehuizig en heeft mannelijke bloemen met een smalle kelk en vrouwelijke bloemen met een opgezwollen kelk. De bloemen zijn wit. De vrucht is een capsule van maximaal 1,4 cm lang, verborgen in de zwelling gevormd door de vergroeide kelkbladen die na de bloei blijven zitten. Het bovengrondse, bladverliezende deel sterft in het najaar af. Net als veel andere Silene-soorten die pas bij schemering open gaan, verspreiden ze een sterke geur die nachtvlinders over een relatief grote afstand aantrekt om nectar te komen drinken.

De teelt van de Witte silene, ook wel Witte koekoeksbloem genoemd, is helemaal niet moeilijk, want hij is uitstekend winterhard en de plant verdraagt een gebrek aan water in de zomer goed, eenmaal diep geworteld. Er zijn genoeg combinatiemogelijkheden, in een grote landelijke border, een bloeiende weide of een Engelse mixed-border. Zijn landelijke bloei komt perfect tot zijn recht door de wilde charme van siergrassen, maar ook door het blauw van Perovskia's of het rood van zijn Amerikaanse neef de Silene regia. Zomerasters zijn ook erg mooie metgezellen, net als zonnehoeden, distels of vaste zonnebloemen, bijvoorbeeld de Helianthus salicifolius.

In de keuken: de bloemen en bladeren zijn eetbaar als jonge scheuten, maar worden bitter en potentieel giftig op de volwassen plant, vanwege het gehalte aan saponine. De jonge bladeren zijn licht zoet. Ze kunnen worden gebruikt in salades, soepen en ovenschotels.