Monarda bradburiana - Bergamotplant

De Monarda bradburiana of Bradbury's bergamotplant is een botanische soort uit Noord-Amerika die in het voorjaar prachtige pollen vormt met zachtroze bloemen. Haar bloemen, gerangschikt in hoofdjes, zijn decoratiever dan die van de wilde bergamot, en bestaan uit talrijke licht lavendelroze buisbloemen. Het aromatische blad kan worden gebruikt voor thee. De plant is bovendien decoratief in het najaar, wanneer het loof paars kleurt, en tot in de winter door het lang aanhoudende vruchtpluizen. Ze is zeer winterhard en een uitstekende vaste plant voor landelijke of romantische borders, in elke goed doorlatende grond.

De Bradbury's bergamotplant behoort tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae). Het is een vaste plant afkomstig uit het centrale en zuidoostelijke deel van de Verenigde Staten (Arkansas, Alabama, Iowa, Missouri, Texas...), waar ze groeit in struikgewas, aan bosranden, in graslanden en langs wegen, op rotsachtige of zandsteenrijke gronden. De vegetatie komt in het voorjaar op en sterft af in het late najaar. Volwassen vormt ze een mooie pol van ongeveer 60 cm hoogte, die zich via de wortelstokken licht uitbreidt. Deze monarde bloeit van mei tot juli. Aan het uiteinde van de stengels verschijnen bloemhoofdjes van 4 tot 6 cm doorsnee, samengesteld uit buisbloemen die in een krans (verticil) zijn gerangschikt. Deze tweelippige bloemen hebben een zachtroze kleur, met paarse spikkels op de onderlip. De bloemen van deze bergamot zijn zeer nectarrijk en trekken bijen en vlinders aan. De bladeren van Monarda bradburiana zijn 5 tot 8 cm lang, lancetvormig en getand aan de rand. Ze hebben een grijsgroene kleur met opvallende nerven. Het zijn zeer aromatische bladeren, die gebruikt worden voor geurzakjes en potpourri. Onder invloed van de kou kleuren ze aan het eind van het seizoen meer of minder paars of bordeauxrood. Na bestuiving ontstaan decoratieve, bolronde zaadhoofdjes die zaden bevatten. Deze plant kan zich uitzaaien als de omstandigheden haar bevallen, zonder invasief te worden.

De Monarda bradburiana staat graag in de volle zon of halfschaduw, in elke vochtige, maar goed drainerende grond, zelfs ondiep en rotsachtig. Plant haar in kleine groepjes in een romantische tuin, in een bloemenweide of in een gemengde border samen met andere mooie wilde planten zoals Rudbeckia, Carex comans, Eragrostis spectabilis, klokjesbloemen en andere siergrassen. Het is ook een mooie partner voor landschapsrozen en dropplant (Agastache).