Agave victoriae-reginae - Koningin Victoria-agave

De Agave victoriae reginae, bekend als de Agave van Koningin Victoria, is een kleine botanische soort die voor het eerst in 1875 werd beschreven en sindsdien een opmerkelijke carrière heeft gemaakt in exotische tuinen en verzamelingen van vetplanten. Deze plant vormt een rozet van stijve bladeren in een vrij licht grijsgroen, met witte randen. Deze agave is niet de meest winterharde, want hij zal bij de eerste vorst in vochtige grond afsterven. In volle zon en op stenige grond, geplant op een zuidelijk georiënteerde helling, zal hij echter bestand zijn tegen -6°C. Kweek hem in volle grond op warme, beschutte standplaatsen in Nederland, in zeer goed doorlatende grond die nooit verzadigd is met water. Elders wordt hij in een grote pot na enkele jaren een prachtig exemplaar om tijdens het mooie seizoen op het terras of balkon te plaatsen.

Afkomstig uit West-Mexico groeit de Agave victoriae reginae op hoogtes tussen 1.200 m en 1.500 m. Deze zeer langzaam groeiende soort is aangepast aan gematigde klimaten. Hij behoort tot de familie van de Agavaceae, net als de Yucca's. Deze vaste kruidachtige vetplant heeft wortelstokken die uitlopers kunnen produceren, maar vermenigvuldigt zich gemakkelijker via zaad. Hij heeft vrijwel geen bovengrondse stengels. Zijn dichte rozet, in een perfecte bolvorm, bereikt bij volwassenheid 50 cm hoogte en 40 cm diameter. Hij bestaat uit korte en gedrongen, stijve en driehoekige groene bladeren, zonder zijdoorns maar eindigend in een korte zwarte gedraaide doorn, soms omgeven door kleine basale doorns. De vrij harde witte randen vormen zeer decoratieve arabesken. Jonge exemplaren verschillen sterk van volwassen planten die in de loop der tijd volledig ronde planten met perfecte geometrie worden. Wanneer een rozet volwassen is, na vele jaren, produceert hij een bloeistengel die soms 5 m hoog wordt. Horizontaal vertakt draagt hij afgeplatte en bolvormige pluimen van 5 cm bestaande uit roomwitte bloemen, soms met een paarse tint, die na bestuiving vruchten met zaad voortbrengen. De rozet, gekwalificeerd als monocarpisch, sterft na deze bloei die enkele maanden duurt. Een van de kenmerken van deze vorm is dat hij weinig of geen kleine perifere rozetten produceert om zijn voortbestaan te verzekeren.

Deze verzamelaarsagave vindt zijn plaats, in een gematigd klimaat, in een grote rotstuin, een zuidelijk georiënteerde helling, of aan de randen van een droge tuin, waar zijn opmerkelijk grafische silhouet prachtig zal afsteken tegen een mineraal, zeer sober decor, geaccentueerd met enkele wilde siergrassen zoals Stipa ichu of Stipa gigantea. U kunt hem daar combineren met Vijgcactus, grote venkel, vrij winterharde kaarscactussen (Cleistocactus strausii, Cylindropuntia imbricata), allemaal even sobere planten. U kunt deze agave ook in een pot op het terras kweken, tussen een collectie cactussen, door zorgvuldig de meest zonnige plek te kiezen, beschermd tegen winterse regenval, om een decor te creëren geïnspireerd op de besloten tuinen en patio's aan de andere kant van de wereld.

De Agave is ook een eetbare plant, waarmee in Mexico mescal wordt gemaakt, een alcoholische drank verkregen door fermentatie van het suikerrijke sap. Hij wordt ook gebruikt in de traditionele geneeskunde in Mexico, Brazilië en India en heeft bewezen schimmeldodende eigenschappen. Zeer honing- en nectarrijk trekken de bloeiwijzen talrijke bestuivende insecten aan.