Thelypteris kunthii - Amerikaanse moerasvaren

De Thelypteris kunthii, in het Nederlands vaak Kunth's beukvaren of zuidelijke moerasvaren genoemd, is een robuuste botanische soort met bladverliezend loof die een hoge sierwaarde heeft en eenvoudig te telen is in elke vruchtbare, vochtige tot niet te droge bodem in de zomer. Haar grote, sierlijke varenbladeren in een helder groen, zeer fijn verdeeld, vormen een grote pol die ieder jaar voller wordt. De plant verspreidt zich via een kruipende wortelstok en vormt zo kolonies. Deze varen is prachtig bij waterpartijen, in groepsbeplanting, maar ook in een bosachtige omgeving, in halfschaduw of zelfs in de zon.

De Thelypteris kunthii (synoniem Christella normalis), is een plant met een kruipende wortelstok, oorspronkelijk afkomstig uit het zuidoosten van de Verenigde Staten. Haar natuurlijke habitat bestaat uit bosgrond nabij beekjes en sloten, moerassige plaatsen, maar de plant waagt zich ook op drogere plekken, mits de grond koel blijft. Ze behoort tot de Thelypteridaceae familie. Deze varen is bladverliezend; haar groei komt laat in het voorjaar op (niet voor april), en ze sterft af in het late najaar. Ze heeft een bossige groeiwijze, met een krans van varenbladeren, die gemiddeld 90 cm hoog wordt en minimaal 1 meter breed. Haar wortelstokken, tot 50 cm lang, produceren veel stolonen, waardoor de plant zich zijwaarts kan verspreiden door nieuwe, alleenstaande varenbladeren te vormen, in plaats van in een krans zoals bij veel andere varens. De nieuwe 'varenkrullen' (de karakteristiek opgerolde scheuten van varens) komen in april boven de grond. Ze ontvouwen zich tot grote, steriele varenbladeren van 90 cm lang en 30 cm breed, kaal, dubbel geveerd en voorzien van lange bladstelen. Hun kleur is een lichtgroen met een zweem van geel. De fertiele, smallere en rechtopstaande varenbladeren verschijnen in de zomer uit de wortelstok. Aan de onderkant dragen ze kleine, bruine sporendoosjes (sori genoemd), die de plant bij rijping, in de late zomer of herfst, bestuiven met een bruin poeder wanneer de sporen vrijkomen.

De Thelypteris kunthii houdt van donkere, vochtige plekken die moeilijk te beplanten zijn, waar weinig andere planten het naar hun zin hebben. Eenmaal goed gevestigd, vormt deze varen een dichte kolonie die onkruidgroei ontmoedigt. Veel decoratiever dan de wijfjesvaren, zal ze een vochtige bosbodem volledig transformeren. In groepsbeplanting is ze ongelooflijk lichtgevend langs een beekje, of zelfs aan de rand van een sierwater. Het wonder van haar opkomende varenkrullen blijft intrigerend en zal kinderen veel plezier bezorgen. Daarna volgt het spektakel van haar grote, struisvogelveerachtige varenbladeren die het licht doen zingen. Je kunt haar combineren met wederik, hoefblad, Begonia grandis, met ruit of akelei in een losse, vochtige bodem, of met kattestaart en ijzerhard op een zachte, zonnige plek. Ook een combinatie met de wilde hyacint, die zich tussen haar wortelstokken zal uitzaaien, is mogelijk.