Clematis heracleifolia Stanislaus - Struikclematis

De Clematis ‘Stanislaus’, op de markt gebracht onder de naam I AM STANISLAUS, is een kruidachtige clematis die heel anders is dan de klimmende variëteiten. Hij vormt een grote, opgaande pol en bloeit met boeketten van kleine, lichtblauwe klokjes die licht geuren en waarvan de uiteinden omkrullen. De late zomerbloei is bijzonder waardevol in vaste plantenborders en aan de voet van heesters. Deze plant is zeer winterhard, verdwijnt in de winter volledig boven de grond en loopt in het voorjaar weer uit vanuit de wortelstok.

Deze variëteit behoort tot de Ranonkelfamilie (Ranunculaceae) en tot de Heracleifolia-groep, een verzameling vaste clematissen – struikachtig of kruidachtig – die zich over het algemeen niet aan een steun kunnen vasthechten. Wim Snoeijer selecteerde haar in 1996 in Nederland; kwekerij J. van Zoest introduceerde haar op de markt en registreerde haar in 2004. De naam is een eerbetoon aan Stanislav Hočevar, destijds aartsbisschop van Belgrado. In tegenstelling tot een klimmende clematis windt ‘Stanislaus’ zich niet om takken heen en hecht zich niet vast met de bladstelen. De stengels komen elk jaar opnieuw uit de wortelstok, worden 1,30 tot 1,60 m hoog en kunnen onder het gewicht van de bloei uiteenwijken. Ze blijven beter overeind wanneer ze tussen de lage takken van een heester groeien of met een paar subtiele steunstokken worden ondersteund. Het bladverliezende blad is donkergroen en samengesteld uit vijf onregelmatig getande deelblaadjes. De vertakte bloeiwijzen vormen zich op de scheuten van het lopende jaar, van juli tot september. Elke bloem heeft een doorsnede van 2,5 tot 3 cm. Ze is eerst buisvormig en later klokvormig, met vier bloemblaadjes die aan de top diepblauw zijn, naar het midden toe lichter en aan de basis bijna wit. Deze krullen in de loop van de uren sterk om en onthullen witte meeldraden met crèmekleurige helmknoppen. De bloei verspreidt een lichte geur, die vooral opvalt wanneer er meerdere bloemen tegelijk open zijn. De bovengrondse delen drogen aan het begin van de winter in, terwijl de wortelstok rustend onder de grond blijft. Deze clematis verdraagt vorst tot onder -20 °C in een goed gedraineerde bodem. In een continu droge of juist doorweekte grond is ze daarentegen minder langlevend.

In een grote border kan de clematis I am Stanislaus leunen tegen de historische roos ‘Felicia’, waarvan de zilverroze, licht abrikooskleurige boeketten een groot deel van de zomer bloeien. De Astrantia major ‘Roma’ vult de voorgrond, samen met de Phlox paniculata ‘Graf Zeppelin’ met witte bloemen en een karmijnrood oog. Je kunt haar ook combineren met de clematis ‘Mrs Robert Brydon’, die op haar lijkt. De kleine, zeer licht lavendelkleurige bloemen, bijna wit in het midden, verschillen voldoende van die van ‘Stanislaus’, terwijl de lange stengels meer uitgespreid groeien. Zet haar daarom op enige afstand en laat haar de bodem bedekken tussen grote heesters. Al deze planten houden van een humusrijke en vruchtbare grond die in de zomer vochtig blijft.