Broussonetia papyrifera Golden Shadow - Papiermoerbei

De Broussonetia papyrifera 'Golden Shadow' is een recent in de Verenigde Staten geselecteerde variëteit van de papiermoerbei, geselecteerd om de prachtige gele kleur van het blad, die bijzonder lang standhoudt gedurende het hele seizoen. De grote, fluweelzachte bladeren, waarvan de vorm op een en dezelfde tak kan variëren en die vaak verrassend gelobd zijn, krijgen in de zomer een chartreusgroene tint. Hij bloeit in het late voorjaar met merkwaardige, bolvormige bloeiwijzen in de vorm van lichtrode pompons. Al sinds onheuglijke tijden gekweekt in Zuidoost-Azië, is de papiermoerbei een kleine, bladverliezende boom die verrassend grafisch, weelderig en tropisch aandoet, maar toch zeer winterhard is. De afmetingen zijn eenvoudig onder controle te houden door de jonge scheuten te snoeien, waardoor hij ook in koudere streken in een grote pot op het terras of in een heesterborder geplaatst kan worden.

De papiermoerbei, ook wel Spaanse of Chinese moerbei genoemd, behoort tot de moerbeifamilie (Moraceae), net als onze zijdeplanten, en produceert net als alle familieleden latex in zijn weefsels. Oorspronkelijk afkomstig uit de gematigde streken van Zuidoost-Azië, met name China, Japan en Polynesië, werd hij daar lange tijd specifiek gekweekt voor de productie van hoogwaardig papier. Deze kleine boom met een spreidende, onregelmatige groeiwijze heeft een licht uitlopende wortelstok, die worteluitlopers kan produceren. Hij groeit vaak op meerdere stammen, elk met een spreidende, parasolvormige kroon. De groei is snel in de eerste jaren, maar vertraagt daarna. Onder onze gunstige klimaatomstandigheden kan hij 8 meter in alle richtingen bereiken, maar hij wordt vaak in het voorjaar afgezet (terugsnoeid tot bij de grond), waardoor hij gevormd kan worden tot een grote struik die niet groter wordt dan 2 à 3 meter in alle richtingen. De Broussonetia papyrifera is een tweehuizige plant, wat betekent dat er aparte mannelijke en vrouwelijke exemplaren bestaan.

De cultivar 'Golden Shadow' is vrouwelijk en zal alleen vruchten dragen als er een andere papiermoerbei met mannelijke bloemen (in hangende katjes) in de buurt staat. De schors is grijsbeige van kleur en licht gestreept. De jonge twijgen zijn behaard en grijsgroen van kleur. De bladeren, die bladverliezend zijn, zijn polymorf, wat betekent dat hun uiterlijk kan verschillen afhankelijk van hun positie op de twijgen. Ze zijn hartvormig of diep gelobd, met 3 tot 7 lobben die een beetje op schoppenaas lijken. Ze zijn ruw aan de bovenkant, fluweelzacht aan de onderkant en fijn getand aan de rand, en meten 7 tot 20 cm in alle richtingen. Bij deze 'Golden Shadow' variëteit zijn ze van het voorjaar tot de zomer chroomgeel van kleur, en krijgen ze tegen het einde van de zomer en in het najaar lichtgroenere tinten. De bloei, in mei-juni, bestaat uit bolvormige, vrouwelijke, okselstandige bloeiwijzen, samengesteld uit kleine rode bloempjes. Wanneer ze worden bestoven door een mannelijke plant, produceren ze in de zomer ronde vruchten van 2 à 3 cm in diameter, met een roodoranje kleur. Deze zijn eetbaar, sappig en zoet, maar kwetsbaar. Ze zijn een lekkernij voor mensen, maar ook voor vogels. Het wortelstelsel, zowel penwortelend als uitlopervormend, houdt niet van verplanten. De kracht ervan betekent dat de plant op een respectabele afstand van gebouwen geplant moet worden.

De Morus papyrifera 'Golden Shadow' kan na vorstschat weer uitlopen vanaf de wortelstok bij temperaturen onder de -12°C. Hij stelt weinig eisen aan de grondsoort en verdraagt perfect kalkhoudende grond of arme, zanderige bodems. Het is een uitstekende heester voor volle grond in droge tuinen, of in milde, beschutte (mediterrane of Atlantische) tuinen. Aan de kust moet hij echter niet direct in de zeewind worden geplant. Hij verdraagt luchtvervuiling goed, waardoor hij geschikt is voor kleine stadstuinen, die vaak beter beschermd zijn tegen strenge vorst. Traditioneel solitair gebruikt vanwege de schoonheid van het blad, kan hij ook in een grote kuip op een goed beschut terras worden geplant. Hij is ook nuttig op taluds om bodemerosie tegen te gaan. In een grote exotische border kan hij bijvoorbeeld gecombineerd worden met Tetrapanax papyrifera, bananenplanten, Beschorneria yuccoides, Melianthus major, Chamaerops humilis, Cordylines, Agaves of Yuccas. Als architecturale en structuurplant kan hij ook een pad markeren of de entree van het huis benadrukken.