Sorbus intermedia Brouwers - Zweedse lijsterbes

De Sorbus intermedia 'Brouwers' is een variëteit van de Zweedse meelbes met een vrij langzame en regelmatigere groei dan de soort, met een dichte vertakking. Hij bloeit in het voorjaar met grote pluimen witte bloemen, gevolgd door sierlijke oranje vruchten die tot in oktober decoratief blijven. Het blad is bladverliezend, enkelvoudig, gelobd, glanzend groen met een witachtige onderkant, en verkleurt in het najaar naar geel-oranje. Hij stelt weinig eisen aan de bodem, is zeer winterhard, sterk, verdroogingsbestendig en tolerant voor zeewind. Het is een uitstekende sier- of laanboom die in veel tuinen zijn plek vindt.

De Sorbus intermedia behoort tot de rozenfamilie. Deze boom, afkomstig uit Noord-Europa en ook wel Zweedse meelbes of Scandinavische lijsterbes genoemd, is in Nederland nog vrij onbekend. Gewend aan de intense kou van zijn oorspronkelijke groeigebied, is het een perfect winterharde plant (tot -25°C).
'Brouwers' is een vrij oude selectie (1956) van Nederlandse kwekers. De jaarlijkse groei is langzamer dan bij de soort, ongeveer 30 cm in hoogte en 15-20 cm in breedte. Hierdoor is de groei regelmatiger en de structuur dichter. Het is een goede laanboom voor steden en wordt daarom meestal als hoogstam gekweekt met een vrij opgaande, min of meer piramidale jeugdvorm. Op latere leeftijd wordt hij breder en krijgt hij een eivormige kroon, waarmee hij een middelgrote boom vormt (ongeveer tien meter hoog op volwassen leeftijd, met een breedte van 4 tot 8 meter). Deze meelbes 'Brouwers' heeft dezelfde sierkenmerken als de soort. De enkelvoudige, licht ingesneden bladeren (5 tot 9 lobben) zijn donkergroen, een beetje glanzend aan de bovenkant, met een witachtige onderkant. De bloei in mei-juni bestaat uit talrijke geurende witte bloemen in grote schermen met een diameter van ongeveer vijftien centimeter. Deze ontwikkelen zich tot kleine sierlijke vruchten van 7-8 mm in diameter, met een prachtige oranje kleur, die van eind augustus tot oktober aan de boom blijven zitten. In het najaar krijgen de bladeren een mooie gele tot geel-oranje kleur voordat ze afvallen. De donkergrijze schors blijft jarenlang glad, maar begint uiteindelijk te schilferen (laat in plakken los, zoals bij de kaneelboom).

Deze mooie sierboom, van het voorjaar tot de herfst, is makkelijk in onderhoud omdat hij zich zeer goed aanpast aan verschillende bodemomstandigheden. Zijn matige ontwikkeling (maximaal 10 tot 14 meter op volwassen leeftijd) past zowel in middelgrote tuinen als in ruimere gebieden.
Plant deze Zweedse meelbes 'Brouwers' solitair in een gazon, op een rij of in combinatie met andere bomen met mooie herfstkleuren, zoals de prachtige Perzisch ijzerhout (Parrotia persica). Hij vormt ook een goede achtergrond voor borders, met aan zijn voet struiken zoals pruikenbomen (Cotinus), die net als hij in het voorjaar bloeien en prachtige herfstkleuren krijgen. De geluksboom (Clerodendrum trichotomum), ondanks zijn vele kwaliteiten nog niet wijdverspreid, is een uitstekende begeleider. Zijn late bloei (einde van de zomer) volgt op die van de meelbes 'Brouwers' en begeleidt de vruchten tot in oktober, waarna hij zelf plaatsmaakt voor een magnifieke vruchtdracht: diepblauwe bessen in felroze sterren!

Wist u dat? Sorbus betekent 'drinken' in het Latijn, een verwijzing naar de zeer samentrekkende vruchten van de soort die dorst geven. Het hout van de meelbes is zeer fijn en wordt gebruikt in meubelmakerij en draaiwerk.