Sophora japonica - Honingboom

De Sophora japonica (tegenwoordig hernoemd naar Styphnolobium japonicum), beter bekend als de Japanse Pagodeboom, Pagodenboom of Japanse Honingboom, is een majestueuze, krachtige en makkelijke bladverliezende boom. Hij wordt vaker in parken en langs lanen geplant dan in tuinen, vanwege zijn uiteindelijk zeer omvangrijke formaat, afhankelijk van de groeiomstandigheden. Met een prachtige, brede en weelderige kroon tooit hij zich met elegant, verdeeld blad in een glanzend groene kleur. Dit zorgt in de zomer voor een licht, aangenaam schaduwplek. Pas na meer dan twintig jaar en bij een goed warme zomer verschijnen de lange pluimen met kleine crèmewitte erwtbloemen. Dan verdient hij zijn andere naam, Honingboom, dubbel en dwars, want hij geurt de hele omgeving heerlijk zoet.

De Sophora japonica behoort tot de Fabaceae, of vlinderbloemenfamilie, en is dus familie van bijvoorbeeld de blauweregen, robinia en goudenregen. Hij is oorspronkelijk afkomstig uit Centraal-China en Korea. In het wild groeit deze boom van nature op droge vlaktes. Vanwege zijn fraaie uiterlijk werd hij vaak bij pagodes geplant, wat hem zijn naam Pagodenboom opleverde. Hij werd in 1747 in Europa geïntroduceerd door Pater d'Incarville. De boom stelt weinig eisen aan de grondsoort, zolang deze maar goed doorlatend is. Eenmaal goed geworteld verdraagt hij droge zomers goed. Jonge exemplaren zijn vrij gevoelig voor strenge vorst (pieken tot -10/-12°C), maar volwassen bomen kunnen zeer lage temperaturen weerstaan.

De Japanse Honingboom groeit snel en kan in vruchtbare, vochthoudende grond een hoogte van 20 meter en een breedte van 15 meter bereiken, hoewel hij op warme, beschutte standplaatsen vaak bescheidener blijft. De boom ontwikkelt meestal een vrij korte stam en een brede, ronde kroon: hij kan even breed als hoog worden. De hoofdtakken staan vrij rechtop, terwijl de jonge twijgen bijna horizontaal groeien. Het bladverliezende, glanzend donkergroene blad is 15 tot 30 cm lang en bestaat uit zeven tot zeventien deelblaadjes. De onderkant is behaard en in het najaar verkleurt het prachtig naar helder geel, voordat het valt. De bloei, die pas na twintig jaar optreedt, vindt plaats van het late zomer tot in het najaar (eind juli tot eind september), afhankelijk van het klimaat. De bloemen verschijnen in mooie, 30 cm lange pluimen met kleine crèmewitte bloempjes. De bloemen zijn rijk aan nectar en geuren heerlijk. De daaropvolgende vruchten zijn hangende peulen die op parelsnoeren lijken. De stam van de Pagodenboom wordt met de jaren grillig en vertoont diepe, longitudinale groeven. Het hout is bros en het wortelstelsel is oppervlakkig en zeer wijd uitgespreid: plant hem daarom het liefst beschut tegen harde wind, die hem zou kunnen ontwortelen. Net als veel andere planten uit de vlinderbloemenfamilie heeft de Sophora japonica de eigenschap om op zijn wortels knolletjes te vormen met specifieke bacteriën. Hierdoor kan hij ook op arme grond goed groeien, door stikstof uit de lucht te gebruiken.

De Japanse Honingboom komt pas echt tot zijn recht in een grote tuin, bijvoorbeeld als schaduwboom. Hij wordt het meest majestueus als hij niet gesnoeid wordt en is een prachtige solitair op een gazon. Als u de ruimte heeft, combineer hem dan met andere struiken met zomerbloei (zoals de Perzische slaapboom 'Summer Chocolate' of de Koreaanse peperboom Evodia daniellii) of met struiken met een mooie herfstkleur.

De Pagodenboom bereikt zijn volle pracht pas na een aantal warme zomers. Het is een plant die in de fytotherapie wordt gebruikt; alle delen hebben een laxerende werking. Vroeger werden de bloemen, bladknoppen en bladeren gebruikt om een gele kleurstof te verkrijgen, en de geurige bloemen werden in cosmetica verwerkt.