Acer palmatum Brown Sugar - Japanse esdoorn

De Acer palmatum 'Brown Sugar' is een betoverende kleine Japanse esdoorn met fijn ingesneden blad, waarvan de kleurwisselingen een constant spektakel vormen gedurende het hele seizoen. De jonge voorjaarsscheuten hebben een roodbruine tint die aan chocolade doet denken, en verkleuren geleidelijk naar donkergroen in de zomer, terwijl er nieuwe gekleurde scheuten verschijnen. In het najaar kleurt het loof oranje en vervolgens rood om het seizoen schitterend af te sluiten. Deze vrij compacte variëteit is zeer winterhard en kan zowel in een kuip als in de tuin worden geteeld, in verse grond met een licht zure neiging.

Oorspronkelijk afkomstig uit Oost-China, Korea en Japan, is de Acer palmatum de basis geweest voor een veelvoud aan tuinvariëteiten die elkaar in schoonheid overtreffen. De Japanse esdoorn behoort, net als alle esdoorns, nu tot de zeepboomfamilie (Sapindaceae, voorheen de Aceraceae). Deze grote familie omvat ongeveer 140 geslachten en bijna 2000 soorten, verspreid over de hele wereld. De bekendste bij ons, naast de esdoorns, zijn de paardenkastanjes (Aesculus), de Koelreuteria en de minder bekende Xanthoceras (die meer aangeplant zou mogen worden).
De Acer palmatum, ook wel Japanse esdoorn genoemd vanwege zijn herkomst, wordt daar al meer dan 300 jaar gekweekt, in de tuin of gevormd als bonsai, en geniet een ware verering van de Japanners. In de natuur is het een kleine boom van ongeveer 7 tot 8 meter hoog, maar hij kan de 10 meter overtreffen, met bladeren die in 5 tot 7 lobben zijn ingesneden als een handpalm en die groeit in vochtige, licht zure grond. Als favoriete soort van verzamelaars bestaan er honderden tuinvariëteiten van, wat de populariteit van deze plant aantoont, niet alleen in Japan.
'Brown Sugar' is een van die cultivars die gedurende het jaar verkleurend blad biedt. In het voorjaar verschijnen jonge bladeren in een chocolade- tot roodbruine kleur, handlobbig, dat wil zeggen diep ingesneden, meestal in 7 zeer langwerpige en spits toelopende lobben, met getande bladschijven. Deze karakteristieke bladeren van de soort zijn zeer decoratief, met hun grafische, goed herkenbare aanzicht. Als de zomer aanbreekt, verkleuren ze naar een donkergroen dat hun esthetische vorm nog beter laat uitkomen, terwijl een tweede scheut verschijnt, deze keer meer in rode tinten en zo contrasterend met het groen van de eerste scheut. In de herfst verkleurt het blad naar oranje of direct naar rood, afhankelijk van de plant, waarmee het seizoen prachtig wordt afgesloten. Deze struik heeft echter nog een andere kwaliteit, die in de winter in volle glorie zichtbaar wordt wanneer de bladeren zijn gevallen en de jonge rode twijgen beter opvallen, zo decoratief tijdens de donkere dagen. De onopvallende bloei vindt plaats in mei-juni. De in kleine trosjes gegroepeerde bloemen geven soms wat vruchten met teruggebogen vleugels, zogenaamde vleugelnoten, van 3 cm lang (de kleine helikoptertjes die kinderen leuk vinden om de lucht in te gooien en te zien rondtollen).
Deze kleine esdoorn heeft een bossige, spreidende groeiwijze en een vrij langzame groei; na 10 jaar meet hij ongeveer 1,50 meter hoog bij 1 meter breed. Op volwassen leeftijd zal hij zelden meer dan 2 meter hoog worden bij een breedte van 1,50 meter, wat het mogelijk maakt hem in een kuip te kweken om een terras op te fleuren. Plaats hem dan bij voorkeur op het oosten, zodat hij van de ochtendzon profiteert maar beschermd is tegen de middagzon. In de vollegrond in de tuin heeft hij een niet-kalkhoudende grond nodig (waarin hij geel zou worden), bij voorkeur licht zuur, maar ook weer niet te zuur. In neutrale grond kan hij worden gekweekt door een groot plantgat te graven en licht zuure potgrond (pH rond de 6) te mengen met de aanwezige aarde. In een kleine tuin kan hij solitair op een gazon worden geplant, maar in een grotere tuin is het beter hem in een border te combineren. Zeer winterhard, tot -20°C of zelfs lager, heeft hij dus geen last van vorst maar eerder van droogte, zowel van de bodem als van de lucht. In warme streken is het daarom verstandig hem in de lichte schaduw van bomen te planten en regelmatig water te geven.

De Japanse esdoorn 'Brown Sugar' is een van die cultivars die door zijn kleine formaat in elke tuin een plekje verdient. Decoratief gedurende een groot deel van het jaar met zijn mooie blad, kan hij worden geplant in een border met andere planten die dezelfde behoefte hebben aan verse, licht zure grond en een gefilterde standplaats. Combineer hem met de prachtige toverhazelaars die u op de achtergrond plaatst, want ondanks hun langzame groei zullen ze grotere afmetingen bereiken dan uw kleine esdoorn. Hun winterbloei in geel, oranje of purper, van opmerkelijke schoonheid, wordt alleen geëvenaard door hun herfstkleuren. Camellia's zijn ook perfecte metgezellen, en door variëteiten uit verschillende groepen te kiezen, krijgt u een weelderige bloei die over het jaar verspreid is. En voeg natuurlijk ook wat hortensia's aan uw border toe, zoals de Hydrangea macrophylla 'Blaumeise', een variëteit met platte bloemschermen in roze tot blauwe tinten, afhankelijk van de pH van de grond.