Gardenia Sweet Star - Kaapse jasmijn

De Gardenia jasminoides 'Sweet Star' is een uitstekende Amerikaanse introductie met grote, enkelvoudige bloemen, even geurig als de typesoort, maar winterharder. Deze struik, met een dichte en ronde groeiwijze, bloeit uitbundig vanaf de maand mei. Hij geeft ook bloemen gedurende de zomer, meer sporadisch, en bloeit opnieuw aan het eind van het seizoen. Zijn glanzend donkergroene, wintergroene blad is ook in de winter een sieraad. Net als andere gardenia's houdt hij van gefilterd zonlicht, niet-kalkhoudende, rijke, lichtvochtige grond en heeft hij een hekel aan tocht. Hij zal het beste van zichzelf geven in tuinen aan de Atlantische kust die hem zowel de vochtigheid als de warmte kunnen bieden die hij nodig heeft. Het is ook een perfecte plant voor het versieren van een terras of een groot balkon.

De Gardenia jasminoides 'Sweet Star' werd in 2009 in de USA geselecteerd door Michael Dirr. Deze plant komt voort uit een zaadje dat werd geoogst in de botanische tuin van Peking. Hij staat bekend als betrouwbaar winterhard tot zone 7, volgens sommige bronnen. De typesoort, soms Kaapse jasmijn genoemd, is een struik uit de sterbladigenfamilie (Rubiaceae) die oorspronkelijk uit Azië komt. Hij wordt vaak in het wild aangetroffen in Vietnam, Zuid-China, Taiwan, Japan en India, in milde en vochtige, subtropische tot tropische klimaten. Zijn teelt in China gaat minstens duizend jaar terug, en hij heeft de afgelopen jaren tal van meer of minder winterharde Amerikaanse cultivars voortgebracht.

De Gardenia 'Sweet Star' ('Piiga III') vormt langzaam een struik met een bossige groeiwijze, sterk vertakt, licht uitgespreid, die onder goede omstandigheden 1,20 m hoog en 1,40 m breed kan worden. In pot gekweekt blijft hij kleiner. Zijn grote, witte, enkelvoudige bloemen met een wasachtige textuur hebben 6 bloembladen en verkleuren van wit naar bleekgeel. Hun geur is krachtig, heerlijk bedwelmend en verslavend. Ze zijn bijzonder talrijk in het voorjaar. Deze bloemen verschijnen solitair in de bladoksels, aan de top van de twijgen, en worden gevolgd door mooie oranje vruchten. De bloemen steken prachtig af tegen het glanzend donkergroene blad, dat iets kleiner is dan dat van de gebruikelijke variëteiten. De bladeren zijn gaafrandig, dik, leerachtig en hebben zeer opvallende nerven. Zijn schors is grijsachtig. De gardenia heeft een zeer lange levensduur en bloeit rijker op jonge leeftijd.

Ondanks hun enigszins veeleisende karakter behoren gardenia's tot de meest gewilde struiken onder liefhebbers van mooie planten. Het is onmiskenbaar dat deze struik, wanneer de omstandigheden goed zijn, een van de mooiste plantencreaties is. De winterhardheid van bepaalde variëteiten zoals 'Sweet Star' geeft echter hoop om hem ook onder wat strengere klimaten te kunnen verwelkomen. Een winterhardheid die moet worden afgestemd op de duur van de vorst, de blootstelling aan droge, koude wind en het vochtgehalte van de bodem. De Gardenia 'Sweet Star' kan zowel in de vollegrond als in een grote pot worden gekweekt, waar hij winters die niet te streng zijn zonder schade doorstaat. Het is toch aan te raden, buiten de meest gunstige regio's, hem uit voorzorg in de winter op te bergen in een koude kas. In de tuin vormen camelia's, rhododendrons, pieris en andere kalmia's uitstekende gezelschapsplanten voor deze prachtige struik.

De Gardenia jasminoides kan ook binnenshuis worden gekweekt in een lichte kamer zonder direct zonlicht, met een ideale temperatuur tussen 18 en 24 °C, een hoge luchtvochtigheid (minimaal 60%) en regelmatig water geven met kalkarm water. Hij heeft veel baat bij een verblijf buiten van het voorjaar tot de herfst.

Plant hem in een halfbeschaduwde border, of in een pot in verse grond, rijk aan humus en licht. De standplaats is belangrijk, want de gardenia houdt van warmte (niet van droogte) en de felle zonnestralen kunnen zijn blad verbranden. Zet hem op een lichte, halfbeschaduwde plek, goed beschermd tegen koude, droge wind. Hij heeft vrijwel dezelfde eisen als camelia's.