Acer pentaphyllum - Esdoorn

De Acer pentaphyllum, of vijfbladige esdoorn, is een zeldzame Chinese kleine boom die weinig in cultuur is en in het wild met uitsterven wordt bedreigd. Hij heeft een mooie, opgaande groeiwijze, is transparant en soepel, en wordt gekenmerkt door bladeren die bestaan uit 5 fijne blaadjes. In het najaar kleurt het loof vuurrood voordat het valt. Deze esdoorn is weinig winterhard en gedijt het best in een bosrandsituatie, in de schaduw van grotere bomen, in een humusrijke, vochthoudende maar perfect gedraineerde bodem, en beschut tegen koude wind.

De vijfbladige esdoorn behoort tot de botanische familie Sapindaceae (waarin de vroegere esdoornfamilie, Aceraceae, is opgenomen). Hij is afkomstig uit China, meer specifiek uit de provincies Guizhou, Hubei, Shaanxi en Sichuan, waar de soort groeit in gemengde bossen, valleien en op hellingen op hoogtes tussen 1000 en 2000 meter. Het is een kleine, bladverliezende boom die in ons klimaat een hoogte kan bereiken van 3 tot 5 meter, en in het wild tot wel 10 meter. Zijn breedte wordt 2,50 tot 5 meter. De schors is grijsbruin en glad als de boom jong is, en wordt met de leeftijd licht gegroefd en schilferig. De takken zijn dun en grijsachtig, licht overhangend, en de winterknoppen hebben een roodbruine kleur. De bladeren van de Acer pentaphyllum staan tegenover elkaar aan de twijgen en bestaan meestal uit vijf blaadjes, vandaar de naam. Ze zijn ovaal tot elliptisch van vorm, 8 tot 15 cm lang en fijn getand aan de randen. In het voorjaar komen ze bronskleurig uit, worden dan in de zomer donkergroen en glanzend, om in het najaar prachtig te verkleuren van geel tot scharlakenrood. De bloemen van deze esdoorn zijn geelgroen, staan in hangende schermen en verschijnen in het voorjaar nadat het blad is uitgelopen. Ze vormen gevleugelde vruchten (vleugelnoten), die in het najaar rijpen. De vleugelnoten van de Acer pentaphyllum zijn groen als ze onrijp zijn en worden bruin bij rijpheid. Ze zijn ongeveer 2 tot 3 cm lang en hangen in trossen. Vogels en eekhoorns waarderen de zaden ook als voedselbron.

Geef deze collectie-esdoorn een ereplaats, solitair, aan de rand van een bosplantsoen, waar u hem uitgebreid kunt bewonderen. De Acer pentaphyllum kan echter op verschillende plekken in de tuin worden geplant, afhankelijk van het gewenste effect. Hij kan worden gebruikt als solitair op een licht beschadigd gazon om zijn elegante silhouet en kleurrijke blad te benadrukken. Hij kan ook in groep worden geplant met Japanse esdoorns en bloeiende kornoeljes, om te variëren in textuur en kleur van het blad. Schaduwminnende vaste planten en varens kunnen worden gebruikt om de bodem rond deze kleine boom te bedekken en voor meer diversiteit in de tuin te zorgen. Tot de planten die goed combineren met de Acer pentaphyllum behoren geurhosta's of pluimspirea's (Astilbe), vanwege hun bloei in luchtige pluimen en hun fijnverdeelde blad.