Pronkboon Benchmaster

De Pronkboon 'Benchmaster' is een groenteras dat ook met groot succes als sierplant wordt gebruikt. Het is waar dat zijn prachtige koraalrode bloemen een mooi gezicht zijn op deze klimmer die moeiteloos meer dan 3 meter hoog wordt. 'Benchmaster' produceert vervolgens een overvloed aan krachtige, lange groene peulen van 40 cm en meer! Dun, glad, mals en smaakvol, ze kunnen als sperzieboon worden gegeten als ze heel vroeg worden geplukt. Daarna worden de peulen perkamentachtig; dan is het tijd om alleen nog de bonen te eten. De bloemen van pronkbonen zijn ook eetbaar, rauw in de salade.
De pronkboon 'Benchmaster' is een Britse veredeling. Hij is dus uitstekend geschikt voor klimaten met korte, koele zomers. Combineer nut en esthetiek in de moestuin met dit zeer krachtige en winterharde ras: elke plant groeit snel uit tot 3 meter, zelfs onder ongunstige weersomstandigheden, en vormt een groene wand. Plaats meerdere zaden in een zaaikuiltje aan de voet van elke steun.
Aarzel niet om de voet van de planten te mulchen om ze licht vochtig te houden, tenminste tijdens de vruchtzetting. De oogst vindt plaats van juli tot september na zaaien van april tot juni.
Let op het gezegde dat zegt "de boon moet de voet van de tuinier zien weggaan". Dit geldt niet voor pronkbonen. Integendeel, de zaden moeten onder minstens 5 cm aarde worden begraven om te kiemen. Zelfs het cotyl ontkiemt ondergronds voordat de eerste echte bladeren verschijnen.

Of hij nu voor zijn peul of zijn boon wordt gegeten, de boon is een zeer gewaardeerde groente in de tuin omdat hij heel gemakkelijk te telen is. Hij is zo punctueel dat de tuinder tot op de dag nauwkeurig weet wanneer hij zijn eerste oogst zal doen, namelijk 60 dagen na het zaaien.

Ontdekt in de Nieuwe Wereld en vervolgens vanaf de 16e eeuw in Europa geacclimatiseerd, is de boon nu een onmisbaar peulvrucht geworden in alle wereldkeukens. De indianen teelden hem voor zijn gedroogde zaden, maar het waren de Italianen die in de 18e eeuw de consumptie van de hele peul initieerden door hem onrijp te plukken.
De boon is een liaan met onbepaalde groei. De primitieve rassen zijn allemaal stokbonen en hebben ondersteuning nodig. Later zijn om praktische redenen stamslagen geselecteerd, maar alle hebben ranken die zich om een steun kunnen winden.
De peulen zijn meestal groen, soms geel (boterbonen), gestreept met rood of zelfs amethist. Onder de rassen die in het fijne of extra fijne stadium worden gegeten, zijn er de slabonen die bij rijpheid draden vertonen. Daarna wordt de peul perkamentachtig en verliest hij zijn smaakkwaliteit.
De sperzieboon is over het algemeen vleziger en wordt in zijn geheel gegeten, zaden en peulen, zelfs bij rijpheid. De meer recent gecreëerde slaboon-sperziebonen kunnen jong worden gegeten als extra fijn tot een vleziger stadium als een sperzieboon, omdat ze geen draden vormen.

Onder de droogbonen (waarvan alleen de zaden worden gegeten) wordt onderscheid gemaakt tussen de oogst van verse bonen en die van gedroogde zaden, ongeveer 90 dagen na het zaaien.

De onrijpe groene peulen zijn rijk aan vitamine A, B9 en C, spoorelementen en mineralen. De gedroogde bonen zijn ook zeer rijk aan vitamine C, spoorelementen en vooral plantaardige eiwitten.

De oogst: de oogst van verse bonen of jonge peulen begint 60 dagen na het zaaien. Voor verse bonen moet dit gebeuren voordat de peulen beginnen uit te drogen en rimpels vertonen. De bonen moeten amper hun kleur hebben aangenomen. Voor consumptie van de peulen vindt de oogst elke 2 of 3 dagen plaats, zowel in het fijne als extra fijne stadium voor slabonen. De oogst van droge bonen gebeurt door de hele plant af te snijden en deze op te hangen op een droge, luchtige plek. Ze kunnen naar behoefte worden gedopt.

De bewaring: het invriezen van de peulen is tegenwoordig de meest voorkomende bewaarmethode. Daarvoor moeten ze worden gesnaveld, gewassen, 5 tot 6 minuten worden geblancheerd in kokend water en vervolgens in koud water worden gedompeld voordat ze in een schone theedoek worden gedroogd. Eenmaal in een zakje kunnen de bonen in de vriezer op -18°C worden geplaatst. Toch wint het inmaken weer aan populariteit bij een groeiend aantal consumenten vanwege de inherente smaakkwaliteiten van deze bewaarmethode. Net als bij invriezen: snavel, was, blancheer en dompel de bonen vervolgens in koud water. Doe ze daarna in potten die je vervolgens vult met gezouten kokend water. Sluit ze af en steriliseer ze in een pan of met een sterilisator gedurende 1,5 uur op middelhoog vuur. Zorg ervoor dat de potten volledig onder water staan na ze goed te hebben vastgezet.

Droogbonen: goed gedroogd kunnen bonenzaden een jaar worden bewaard als ze onder goede omstandigheden worden opgeslagen, bijvoorbeeld in luchtdichte potten.

De tuiniertip: bonen hebben, zoals alle leden van de vlinderbloemenfamilie, de eigenschap stikstof uit de lucht in de bodem vast te leggen dankzij een symbiose tussen plant en bacterie. Ze hebben dus het vermogen om de bodem te regenereren. Een bonenteelt kan worden opgenomen in een vruchtwisseling na het onderwerken van groenbemesters.
De boon behoort tot de planten die weinig voedingsstoffen nodig hebben. Traditioneel wordt de teelt van bonen in Midden- en Zuid-Amerika geassocieerd met die van pompoenen en maïs, wat een drietal vormt waarvan het gezelschap gunstig is. Deze combinatie wordt lokaal Milpa genoemd. Bonen gaan ook zeer goed samen met aubergines, wortelen, kolen, aardappelen en radijzen omdat ze elkaar beschermen. Vermijd daarentegen de aanwezigheid van lookachtigen of venkel omdat hun groei elkaar remt.

Een bespuiting met brandnetelgier helpt zowel effectief tegen bladluisaanvallen als om de planten die ervan hebben geprofiteerd te versterken.