Blauwe bes Tophat - Amerikaanse bosbes

De Vaccinium 'Tophat' is een hybride Amerikaanse bosbes met een bijzonder compacte groeiwijze. Dit zelfbestuivende ras produceert in de zomer een overvloed aan kleine, zoete, donkerblauwe vruchten, na een mooie bloei met witte klokjes in het voorjaar. Door zijn beperkte omvang is hij perfect om terrassen of de rand van de moestuin op te fleuren. In het najaar krijgen de bladeren warme rood-oranje tinten. Deze struik heeft verse tot vochtige, goed doorlatende en zure grond nodig om goed te kunnen groeien, op een plek in de lichte zon of halfschaduw.

De Amerikaanse bosbes behoort, net als rododendrons, heide en andromeda, tot de grote familie van de Ericaceae (heideachtigen). Het overgrote deel van deze soorten houdt van een vrij verse, en vooral zure bodem. De aanwezigheid van kalksteen in de grond zorgt er snel voor dat ze geel worden en wegkwijnen. De Vaccinium corymbosum is een onregelmatige, bossige struik die ongeveer 1,50 meter hoog en breed wordt. In mei produceert hij talrijke witte, bijenvriendelijke klokjes, waar enkele weken later de bekende bosbessen aan ontstaan, donkerblauw, licht bedekt met een witte waslaag (pruina) en verenigd in volle trossen. De vruchten zijn minder intens van smaak dan onze Europese bosbessen, maar zijn veel groter, met een diameter die wel 1 cm kan bereiken. Dit zijn de bessen die je meestal in de winkel vindt, omdat ze op grote schaal worden geteeld. Ze zijn desalniettemin rijk aan voedingsstoffen en antioxidanten. De bladeren zijn bladverliezend, lancetvormig, en krijgen in de herfst prachtige, zeer levendige tinten die van scharlakenrood via oranje naar geel gaan.

Het ras 'Tophat' is ontstaan uit een kruising tussen deze soort en de Vaccinium angustifolium (smalbladige bosbes), een andere wilde soort die verwant is aan onze Europese bosbessen. 'Tophat' heeft een zeer compacte groeiwijze (ongeveer 60 cm in alle richtingen, maximaal). Bovendien is hij zelfbestuivend: één plant kan al vruchten dragen - het is echter beter om er meerdere te planten voor een betere bestuiving. De vruchten zijn relatief klein (tussen 0,5 cm en 1 cm) maar talrijk en goed zoet, in juni-juli. Over het algemeen duurt het ongeveer 2 jaar voordat je een optimale opbrengst hebt.

Geef de bosbes 'Tophat' een verse, zelfs vochtige maar goed doorlatende, en zure grond (zonder kalk, met een pH lager dan 6). Je kunt tuinturf gebruiken om een te zware, compacte en kleiachtige grond te verbeteren, maar verwacht geen goede resultaten in een grond die te ver afwijkt van de vereiste omstandigheden. De oppervlakkige wortels hebben snel last van langdurige droogte. Volle zon is te vermijden, vooral in warme streken, geef de voorkeur aan lichte schaduw, beschut tegen koude, droge wind. Deze struiken zijn extreem winterhard en kunnen temperaturen van minstens -20°C doorstaan. Om een goede oogst te garanderen, is het beter om minstens twee of drie planten van hetzelfde ras, of van verschillende rassen, dicht bij elkaar te planten. Daarna hoef je alleen nog maar je fantasie te gebruiken om heerlijke taarten, jam, gelei, vlaaien te maken...

De Vaccinium 'Tophat' past perfect in een eetbare tuin, temeer omdat het ook heel plezierig is om de vruchten in het juiste seizoen rechtstreeks van de plant te plukken - wat je bezoekers ongetwijfeld zal verrukken. Zijn kleine formaat maakt hem ook bijzonder geschikt voor teelt in pot, op voorwaarde dat je niet vergeet water te geven. Hiervoor kun je de pot (die je groot genoeg kiest) in een metalen teil of een grote houten bak zetten, zodat er altijd een laagje water op de bodem staat. Denk er bovendien aan om water met weinig kalk te gebruiken, zoals regenwater! Ten slotte kun je ze in een border combineren met andere zuurminnende planten: rododendrons, Pieris, of zelfs camelia's...