Wanneer je de delicate bloei van een orchidee bewondert, denk je misschien dat je te maken hebt met een plant die moeilijk te verzorgen is, misschien zelfs een wat grillige plant. Als tropische plant groeit de orchidee goed binnenshuis op een lichte standplaats, zonder direct zonlicht, idealiter bij een temperatuur tussen 18 en 22 °C. Bloeiende orchideeën die je binnenshuis kweekt, zoals Phalaenopsis, maar ook Cymbidium en Dendrobium, zijn gemakkelijk te kweken, veerkrachtig en rijkbloeiend, ondanks hun kostbare uitstraling. Ze hebben wel heel specifieke behoeften, die sterk verschillen van die van andere planten. Ook al kweek je orchideeën binnenshuis, je mag de orchidee absoluut niet in potgrond voor groene kamerplanten verpotten. De prachtige bloemen van deze orchideeën zijn die paar aanpassingen zeker waard!
Wanneer moet je verpotten?
Orchideeën worden vaak bloeiend cadeau gedaan of verkocht in heel kleine, doorzichtige plastic potten die goed geschikt zijn voor hun teelt, ook al lijken de planten krap te staan. Je verpot de plant zodra je ziet dat hij geen bloemen meer vormt en daarna elke 2 of 3 jaar, buiten de bloeiperiode en niet in de winter. Idealiter verpot je in het voorjaar of najaar. Naast deze richtlijn geldt dat je besluit te verpotten wanneer veel wortels uit de pot groeien en/of wanneer zich buiten de pot nieuwe scheuten vormen.
Welke pot kies je?
De orchidee is een epifytische plant die in haar natuurlijke omgeving op de schors van bomen groeit. Daarom heeft ze maar weinig substraat nodig en dus een kleine pot. Wanneer je verpot, probeer je bovendien zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke potmaat te blijven. Kies een pot die iets groter is, maar niet veel groter. Idealiter neem je een orchideeënpot die slechts 2 centimeter groter is dan de oorspronkelijke pot, met maximaal 4 cm verschil. Twee soorten potten zijn geschikt voor het kweken van orchideeën:
- De poreuze terracotta pot, die zorgt voor een goede beluchting van de wortels. Door het zeer goed doorlatende substraat dat geschikt is voor orchideeën, moet je dan mogelijk wel wat vaker water geven.
- De doorzichtige plastic pot, waarmee je de toestand van de wortels goed kunt controleren. Als je een geschikt substraat kiest, veroorzaakt de plastic pot geen verstikking van de wortels, omdat het substraat voldoende goed doorlatend is en er geen risico's zijn. Doordat de pot doorzichtig is, kun je controleren of de wortels mooi groen of wit en stevig blijven. Je kunt deze plastic pot in een sierpot naar keuze zetten, zolang er na het water geven geen water onder in de pot blijft staan. Alles draait om de juiste dosering, en een plastic pot houdt vocht beter vast dan een terracotta pot.
Welk substraat?
Het substraat voor deze epifytische planten is heel specifiek. Het bestaat uit schors en vezels, met vrij grote, niet-compacte stukken: een mengsel van verschillende zorgvuldig gekozen teeltsubstraten. Het lijkt in niets op potgrond voor groene kamerplanten, die aan de wortels blijft kleven. Het is samengesteld op basis van pijnboomschors. Je kunt een al klaargemaakt speciaal substraat voor orchideeën kopen. Afhankelijk van het mengsel kunnen er ook lavagrind, perliet, kokosvezels en houtskool in zitten.
Deze teeltsubstraten bootsen de natuurlijke leefomgeving na van orchideeën die meestal op de schors van bomen groeien. Ze voeden zich daar met humus en plantaardig afval dat in spleten of in de oksels van takken blijft hangen en verteert. Deze substraten hebben een poreuze, zeer luchtige en goed doorlatende structuur, waardoor de dikke, zeer bijzondere wortels van orchideeën goed van zuurstof worden voorzien en zich ongehinderd kunnen ontwikkelen, zonder het risico dat hun kwetsbare uiteinden beschadigd raken. De schors bevordert ook de ontwikkeling van micro-organismen die voedingsstoffen beschikbaar maken. De tanninen in de schors helpen ziekteverwekkers in de bodem te bestrijden. Het is echter noodzakelijk om de bemesting toe te voegen, want die ontbreekt in deze mengsels. Gebruik hiervoor meststofstaafjes of vloeibare meststof.
Hoe verpot je een orchidee?
- Haal de plant uit de pot en verwijder de droge bladeren. Maak de wortels voorzichtig los en verwijder het oude substraat.
- Knip de beschadigde wortels en de wortels die te lang zijn om in de klaargezette pot te passen, af met een gedesinfecteerde snoeischaar.
- Giet een beetje van het gekozen substraat onder in de pot.
- Zet je plant voorzichtig in de pot.
- Vul de pot zorgvuldig met het teeltmengsel, het substraat, en vul alle lege ruimtes goed op.
- Druk het substraat stevig aan rond de plant en langs de rand van de pot.
- Je moet de pot aan de plant kunnen optillen zonder dat de pot loskomt.
- Geef geen water, maar besproei de potgrond met water. Doe dit gedurende 1 maand elke dag voordat je weer water gaat geven en bemesten.
Verzorging
Na een maand, zodra er nieuwe wortels verschijnen, kun je weer regelmatig water geven en bemesten.
Water geven
Eén keer per week water geven is voldoende, waarbij je zorgvuldig te werk gaat zodat het teeltsubstraat goed doordrenkt raakt. Je kunt de orchideeënpot 10 min in water zetten zonder hem onder te dompelen, zodat het substraat niet uit de pot verspreid raakt. Laat de pot goed uitlekken voordat je hem weer terugzet. Je kunt ook met een gieter met fijne broeskop een hoeveelheid water geven die overeenkomt met de inhoud van de pot. Gebruik water op kamertemperatuur dat niet te kalkrijk is: regenwater, gefilterd water of kraanwater dat je 24 uur hebt laten staan, zodat het chloor kan verdampen.
Meststof
Voeg van het voorjaar tot het najaar elke twee of drie weken vloeibare meststof toe aan het gietwater. Doe dit op een substraat dat al vochtig is gemaakt. Je kunt ook meststofstaafjes gebruiken die je in het voorjaar in de pot steekt.
Benodigd materiaal:
- Een nieuwe pot (kies een pot van de juiste maat met drainagegaten)
- Substraat voor orchideeën (een mengsel van kokosvezels, schors en perliet of vermiculiet)
- Schone, gedesinfecteerde schaar
- Tuinhandschoenen (optioneel)
- Schoon water
- Een plantenspuit
Opmerkingen