De akanten zijn vaste planten die zowel geliefd zijn om hun ingesneden blad als om hun indrukwekkende bloeistengels, die de tuin de hele zomer structuur geven.

Ze zijn gemakkelijk in de omgang en groeien snel, waardoor ze in elke tuinstijl passen, van de meest landelijke tot de meest exotische en van de meest klassieke tot de meest architecturale. Hun architecturale groeiwijze zorgt voor verticaliteit in de border, als haag, in een plantenperk of zelfs als solitair. Alleen kweken in een pot wordt afgeraden, omdat de akant vanwege zijn lange, uitlopende wortelstelsel van diepe grond houdt.

akant
De mooie aren van Acanthus mollis

De akant is een van die planten die je heel gemakkelijk kunt zaaien en die zich in de tuin bovendien op deze manier vanzelf vermenigvuldigt als hij het naar zijn zin heeft. Ontdek daarom de verschillende stappen om het zaaien en oogsten van de zaden van Acanthus tot een succes te maken.

Welke akanten kies je om te zaaien?

Er bestaan ongeveer dertig verschillende soorten akanten, maar niet alle worden in de tuin gekweekt.

Kies voor het zaaien bijvoorbeeld voor:

  • de zachte akant (Acanthus mollis), een van de bekendste soorten, met een indrukwekkend silhouet en wit-paarse bloemen. De bloeistengel kan tot 2 meter hoog worden;
  • de variëteit ‘Hollards Gold’, met helder goudgeel blad;
  • de cultivar ‘Tasmanian Angel’, met prachtig bont blad in wit, crème en groen;
  • de Hongaarse akant, een betrouwbare keuze met aren van witte bloemen, bekroond door stekelige schutbladeren in vervaagd roze;
  • de Acanthus sennii, een minder bekende soort die met zijn distelachtige blad en bloeiaren in mooi vermiljoenrood net zo sierlijk is.
Acanthus
Met de klok mee: Acanthus mollis, Acanthus hungaricus, Acanthus 'Tasmanian Angel', Acanthus sennii en Acanthus 'Hollard's Gold'

Zaden van akanten oogsten

De zaden van akanten oogst je in het najaar, zodra de bloemen zijn uitgebloeid. Wacht tot de zaaddozen goed gevormd zijn, maar oogst voordat ze openspringen en hun zaden overal verspreiden.

Bewaar de zaden in een envelop of papieren zak. Leg ze op een droge plek bij kamertemperatuur tot het volgende voorjaar.

Acanthus
De zaaddozen met de zaden

Wanneer zaai je akanten?

Onder glas

In een kas, onder glas of in een veranda kun je al vanaf het begin van het voorjaar in april met het zaaien van akanten beginnen, wanneer de kamertemperatuur ongeveer 15 tot 18 °C bedraagt.

In de volle grond

Wacht voor het zaaien in de volle grond tot het laatste risico op vorst is geweken en de grond is opgewarmd. Afhankelijk van de regio zaai je dus tussen eind april en eind mei.

Waar plant je akanten?

Vanwege zijn mediterrane oorsprong houdt de akant van zon. Kies een vrij lichte standplaats, eventueel half in de schaduw in de warme streken van Zuid-Frankrijk. Kies bij voorkeur een plek beschut tegen de wind en vermijd doorgangen wanneer je stekelige variëteiten kweekt, zoals Acanthus spinosus.

Kweek de akant in vrij voedselrijke grond met veel organische stof, die diep en eerder vochtig is (vochtig zonder kletsnat te zijn), maar wel goed gedraineerd zodat overtollig water kan wegstromen. Hoewel akanten redelijk winterhard zijn (de sterkste soorten verdragen tijdelijk tot -15 °C), zijn ze bang voor zware, in de winter doordrenkte bodems. Ze hebben daarentegen geen last van stenige of kalkrijke bodems.

Houd minstens 60 tot 80 cm afstand tussen twee planten, zodat ze elkaar niet in hun ontwikkeling hinderen.

Kies de standplaats voor je toekomstige akanten zorgvuldig: door hun diepe, uitlopende wortelstelsel houden deze planten er niet van om verplaatst te worden.

De verschillende stappen van het zaaien

Het kiemen van de zaden kan 7 tot 21 dagen duren, afhankelijk van de weersomstandigheden. Het zaaien zelf is niet bijzonder moeilijk.

Houd er wel rekening mee dat gezaaide akanten niet meteen bloeien: meestal moet je 2 tot 3 jaar wachten voordat je de eerste bloeistengels van je planten kunt bewonderen.

Laat de zaden van je akant de dag vóór het zaaien weken in een kom met lauw water, zodat ze zachter worden en gemakkelijker kiemen.

Zaaien in kweekpotjes

  • Maak kweekpotjes van ongeveer 6 cm hoog klaar. Biologisch afbreekbare kweekpotjes maken het verplanten gemakkelijker, maar je kunt ook gewone plastic kweekpotjes gebruiken.
  • Vul de potjes met zaai- en stekgrond. Je kunt ook een mengsel maken van gelijke delen potgrond en zand, of van rijpe compost en zand.
  • Maak het substraat vochtig met een plantenspuit of gieter.
  • Leg 2 tot 3 zaden per potje neer zonder dat ze elkaar raken.
  • Dek ze af met een dun laagje potgrond.
  • Zet de kweekpotjes op een lichte en luchtige plek.
  • Houd het substraat vochtig tot de zaailingen opkomen, maar maak het geheel niet drijfnat. Gebruik hiervoor bij voorkeur een plantenspuit of een gieter met fijne broes.
akant

Zodra de eerste bladeren verschijnen, kunnen de akanten naar de tuin worden verplant. Ga voorzichtig te werk, zodat je het nog kwetsbare wortelstelsel niet beschadigt. Kweekpotjes van turf kunnen hierbij helpen, omdat je ze rechtstreeks in de volle grond kunt planten. Wacht tot het laatste risico op vorst voorbij is voordat je deze laatste stap uitvoert.

akant
Een kweekpotje met Acanthus spinosus na het zaaien, in het stadium met meerdere bladeren en klaar om te worden geplant (© F.D.Richards)

Zaaien in de volle grond

grond voorbereiden
  • Maak de plek voor het toekomstige zaaibed klaar door onkruid, planten en eventuele grote stenen of stukken hout te verwijderen. Maak kluiten los als je grond zwaar is en voeg zand toe voor een betere waterafvoer. Is je grond erg licht, meng deze dan met potgrond of goed verteerde compost.
  • Hark of krab het oppervlak los, zodat de plek mooi vlak en luchtig is.
  • Leg de zaden op het oppervlak en houd enkele centimeters afstand tussen de zaden.
  • Dek ze af met een dun laagje grond of potgrond.
  • Druk de grond licht aan met de achterkant van je hand.
  • Geef water en houd de grond vochtig tot de zaailingen opkomen.

Zodra de planten hun eerste bladeren krijgen, dun je ze uit en houd je alleen de krachtigste planten over, met een onderlinge afstand van 60 tot 80 cm. Je kunt de andere planten eventueel naar een nieuwe plek in de tuin verplanten.

Benodigd materiaal

Zaaien onder glas

  • gewone individuele of biologisch afbreekbare kweekpotjes;
  • zaaigrond of potgrond gemengd met zand;
  • compost (optioneel);
  • plantenspuit of gieter met fijne broes.

Zaaien op de plaats van bestemming