Druivensnoei: essentieel voor een rijke oogst

De druif (Vitis vinifera) is een krachtige klimplant met windende takken die zonder onderhoud snel woekert. Daarom is het snoeien van de druif essentieel: zo wordt het oogsten gemakkelijker en stimuleer je de productie van druiven. Wil je weten wanneer je de druif het beste kunt snoeien of hoe je een druif in struikvorm snoeit? Dan begeleiden we je stap voor stap bij de juiste handelingen. Als je thuis enkele wijnstokken hebt, is dat waarschijnlijk voor eigen gebruik en niet om een grand cru te produceren… De snoei van een druif voor tafeldruiven is dan ook vrij eenvoudig en veel minder technisch dan bij wijnbouwers. Ontdek wanneer en hoe je de druif goed snoeit voor een overvloedige en beheersbare oogst!

Waarom moet je de druif snoeien?

Omdat de druif een windende klimplant met ranken is, groeit hij zeer snel. De stengels winden zich om elke steun die ze kunnen vinden en de ranken zetten de takken vast. Die takken kunnen 6 tot 7 meter lang worden, en bij sommige variëteiten zelfs nog langer. De druiven van een niet-gesnoeide druif blijven mogelijk kleiner. Daarom is snoei essentieel om:

• De productie van druiven te stimuleren: zonder snoei produceert de druif veel hout en blad, maar weinig vruchten.
• De groei te leiden: door de druif te snoeien structureer je de plant en geef je hem een geschikte vorm (geleid langs een steun, in struikvorm, als cordon…).
• Voor voldoende licht en lucht te zorgen: door het blad te beperken, help je de druiven goed te rijpen en verklein je het risico op ziekten.
• Het vruchtdragende hout te vernieuwen: de trossen groeien vooral op de wijnstokloten van het vorige jaar. Door te snoeien maak je plaats voor nieuwe loten.

Wanneer moet je de druif snoeien?

De snoeiperiode van de druif verschilt per seizoen. Maar wanneer kun je de druif dan snoeien? Dit zijn de twee belangrijkste momenten:

• De wintersnoei van de druif, waarmee je de plant structureert en de productie voorbereidt.
• De zomersnoei, ook wel groene snoei genoemd, om de groei te beheersen en de trossen te bevorderen.

Vormsnoei 

• Periode: in het jaar van aanplant, aan het einde van de winter (februari-maart afhankelijk van de regio)
• Doel: de druif een vorm geven (struikvorm, cordon, Guyot enzovoort). Je selecteert de hoofdtakken om de basisstructuur van de plant op te bouwen.

Duidelijk schema om de vruchtsnoei goed uit te voeren

Vruchtsnoei

• Periode: in de winter, buiten de vorstperiode, tussen november en maart (bij voorkeur in februari)
• Doel: de productie van druiven voor het volgende jaar stimuleren. Je verwijdert oud hout en behoudt alleen de wijnstokloten van het jaar die vruchten zullen dragen.

Groene snoei

• Periode: van mei tot juli (afhankelijk van de groei)
• Doel: de groei tijdens het groeiseizoen beheren. Je verwijdert overbodige scheuten en dieven, verwijdert bladeren om de trossen lucht te geven en ziekten te beperken.

Hoe snoei je de druif?

In deze uitleg richten we ons uitsluitend op de tafeldruif, omdat de meeste amateurtuiniers deze in hun tuin kweken. Het belangrijkste doel is hier om mooie, zoete trossen met sappige bessen te krijgen die gemakkelijk te oogsten en prettig te eten zijn met familie of vrienden.

Benodigd materiaal

• Een klassieke, degelijke snoeischaar (ideaal voor enkele wijnstokken in een tuin)
• Een ratelsnoeischaar of een elektrische snoeischaar (handig als je meerdere wijnstokken moet snoeien, om inspanning te beperken)
• 90°-alcohol om het gereedschap vóór en na gebruik te reinigen en te ontsmetten
• Een goed paar handschoenen om je handen te beschermen en blaren te voorkomen

Je hebt geen ingewikkelde schema's of wijnbouwtechnieken nodig om een druif in je tuin goed te snoeien:

1. Zoek de wijnstokloten van het vorige jaar op

Dit zijn de dunne stengels die vorig jaar zijn gegroeid. Zij zullen dit jaar de druiven dragen.

2. Kies enkele goed geplaatste wijnstokloten

Behoud 2 tot 4 wijnstokloten die goed gericht zijn (niet te ineengestrengeld en niet naar binnen gericht) en krachtig groeien. Meer bewaren is niet nodig: de druif krijgt dan te veel blad en minder vruchten.

3. Snoei deze wijnstokloten terug tot 8 à 10 ogen (bladknoppen)

Op deze ogen zullen de toekomstige trossen groeien. Knip vlak boven het laatste oog dat je wilt behouden.

4. Verwijder overbodig hout

Al het dode, zwakke, verkeerd gerichte of te oude hout kun je verwijderen. Zo geef je de druif meer lucht en concentreer je de energie op de vruchtdragende wijnstokloten.

5. Vernieuw de wijnstokloten elk jaar

Aan het einde van elke winter maak je een selectie: je verwijdert de oude wijnstokloten die vruchten hebben gedragen en behoudt de jonge loten die zullen produceren. Het is een cyclus!

Olivier laat in deze video zien hoe je een wijnstok goed snoeit:

De verschillende snoeivormen

Afhankelijk van de vorm die je de wijnstok geeft, verschilt de manier van snoeien enigszins.

Een geleide druif snoeien

De druif wordt langs draden of een trellis geleid.

• Behoud 1 tot 2 lange, goed ontwikkelde wijnstokloten en bind deze horizontaal aan de steun (trellis, ijzerdraden enzovoort).
• Snoei elk wijnstoklot terug tot 8 à 10 ogen om de productie te maximaliseren.

Een druif in struikvorm snoeien

Dit is een traditionele vorm zonder leiden, met korte armen die stervormig zijn gerangschikt.

• Behoud 3 tot 5 korte hoofdtakken, de zogenaamde gesteltakken, die rond de stam zijn gerangschikt.
• Elke arm draagt 1 of 2 korte vruchttakken, dat wil zeggen korte, tot
  2 of 3 ogen teruggesnoeide wijnstokloten, die de vruchten van het jaar zullen dragen.

Een druif als cordon snoeien

De druif wordt gevormd met één of twee vaste horizontale armen (het cordon), waaruit elk jaar korte vruchttakken groeien.

• Snoei elke korte vruchttak terug tot 2 ogen om de productie te vernieuwen.

Veelgemaakte fouten bij het snoeien van de druif 

• In de winter te vroeg snoeien: als je snoeit vóór het einde van de strenge kou, stel je de druif bloot aan vorst. Wacht tot het einde van de winter, wanneer de strenge vorst voorbij is.
• Het gereedschap niet ontsmetten: hierdoor kunnen ziekten van de ene wijnstok naar de andere worden overgedragen. Reinig je snoeischaar altijd vóór en na gebruik met 90°-alcohol.
• Te veel hout laten zitten: als je te veel wijnstokloten of te veel bladknoppen behoudt, produceert de druif veel blad ten koste van de druiven.
• Jonge wijnstokken te kort snoeien: jonge druiven hebben tijd nodig om zich te vormen. Een te sterke snoei kan hun ontwikkeling vertragen.
• Te dicht bij de bladknop knippen: hierdoor kan de bladknop beschadigd raken. Laat altijd een kleine centimeter boven het laatste behouden oog zitten.
• De groene snoei in de zomer vergeten: deze is essentieel om overmatige groei te beperken, voor meer licht te zorgen en ziekten te beperken.