Tellima grandiflora planten en verzorgen

Beschrijving en plantkunde

De Tellima grandiflora is een vaste bodembedekker uit de steenbreekfamilie, net als de purperklokjes, waar ze op lijkt. Ze combineert de beste eigenschappen van haar twee verwanten: zeer decoratief, wintergroen loof en een lange, uitbundige bloei met klokvormige bloemen, van het voorjaar tot de zomer. Ze komt oorspronkelijk uit koele bossen, langs beken en uit vochtige bossen in het westen van Noord-Amerika. Je vindt haar van Californië tot Alaska en op de rotsachtige hellingen van de Sierra.

Hoewel het geslacht Tellima tegenwoordig 10 soorten telt, wordt alleen de soort grandiflora in onze tuinen gekweekt. Er bestaan enkele variëteiten, zoals Tellima grandiflora ‘Rubra’, met groen en purper gekleurd loof dat in het najaar mooie kleuren krijgt.

De Tellima grandiflora vormt een rozetvormige pol die op volwassen leeftijd niet hoger wordt dan 50 cm en ongeveer 30 cm breed is. De kleinste variëteiten, zoals ‘Forest Frost’, worden in blad minder dan 20 cm hoog. De plant wortelt snel dankzij haar wortelstokken en vormt zo een aantrekkelijke bodembedekker. Dankzij dit wortelstelsel is ze ook nuttig om een instabiel talud vast te leggen.

De Tellima grandiflora kenmerkt zich door de dichte en elegante bladeren, die afhankelijk van de cultivars verschillende kleuren hebben.

De bladeren zijn afhankelijk van de strengheid van de winter wintergroen tot halfwintergroen en groeien voornamelijk vanuit de basis. Dat maakt van de franjekelk een uitstekende bodembedekker. Ze zijn verdeeld in 5 tot 7 lobben met een getande rand, die aan een wijnblad doet denken. Ze zijn 5 tot 10 cm in doorsnee, rond en vaak hartvormig of niervormig. Ze zijn behaard en het bladmoes is bedekt met ruwe haartjes.

Deze elegant ingesneden bladeren hebben effen of bontgekleurde tinten die veranderen met de temperatuur en in het najaar bijzonder fraai worden. Ze vertonen vaak een mooie, sterk afgetekende en contrasterende nervatuur. Afhankelijk van de variëteit zijn ze helder lichtgroen, zilvergroen of zuurgroen, soms gemarmerd met geel, rood beschaduwd, met brons overtrokken of purper. Alle bladeren krijgen vanaf de eerste koude nachten een prachtige vuurrode kleur en kleuren in de winter vervolgens rood.

Van mei tot juli schieten fijne, behaarde bloemstengels uit het loof omhoog. De sierlijke, luchtige bloei ontvouwt zich in aren die soms tot 80 cm boven het loof uitsteken. De klokvormige bloemen van 8 mm tot 1 cm, verzameld in trossen van 15 tot 35 bloemen, staan verspreid langs de lange stengels. Ze bestaan uit 5 fijne, rafelige bloembladen die groengeel, crèmewit met roze, rood of roze gefranjerd zijn en verspreiden een lichte geur. Ze zijn rijk aan nectar en trekken vlinders aan.

Daarna veranderen ze in doosvruchten met fijne, zwarte zaden die zich gemakkelijk uitzaaien. De plant vermeerdert zich spontaan door zaai.

Belangrijkste variëteiten

Tellima grandiflora - Franjekelk

Dit is de botanische soort met prachtig glanzend groen loof dat in het najaar purper kleurt. Deze originele en makkelijke plant is zeer groeikrachtig en winterhard.

• Bloeitijd juni tot augustus
• Uiteindelijke planthoogte 50 cm

Productfiche bekijken

Tellima grandiflora Rubra - Franjekelk

Deze variëteit valt op door haar groene en purperen loof, dat in de winter donkerrood kleurt. Een kleurrijke bodembedekker voor halfschaduwrijke plekken!

• Bloeitijd juni tot augustus
• Uiteindelijke planthoogte 50 cm

Productfiche bekijken

Tellima grandiflora planten

Waar plant je haar?

De franjekelk is een krachtige en gemakkelijk te verzorgen vaste plant. Ze vormt een zeer goede, kleurrijke bodembedekker die de hele winter groen blijft op schaduwrijke en moeilijke plekken in de tuin, zonder ooit te gaan woekeren.

Ze is gemakkelijk te kweken en zeer winterhard en verdraagt temperaturen tot -20 °C. Ze verdraagt alle bodems (zure of neutrale), vochtig of zelfs tijdelijk droog in de zomer en in de winter voldoende gedraineerd. In voedselrijke, humusrijke bodem zal ze zich echter sneller ontwikkelen. Ze groeit in de schaduw of halfschaduw, maar houdt niet van een zeer warme standplaats, waardoor het loof kan verbranden. Een niet te hete zonnige standplaats verdraagt ze wel. Ze verdraagt droge schaduw onder bomen en heesters en heeft geen last van wortelconcurrentie.

De franjekelk is ideaal om kleur en licht te brengen in borders, rotstuinen, lichte en frisse bossen of zelfs onder heesters in borders. Omdat ze onkruid kan verstikken, is het ook een nuttige plant om gazon te vervangen op schaduwrijke, moeilijk bereikbare plekken in de tuin.

Wanneer plant je haar?

Plant haar in het voorjaar of najaar, buiten perioden van vorst en droogte.

Hoe plant je haar?

Plant de planten ongeveer 30 tot 40 cm uit elkaar en reken op 7 kweekpotjes per m² om een goed bodembedekkend tapijt te vormen. Je kunt haar in grote partijen planten om gazon te vervangen op weinig belopen, schaduwrijke plekken.

• Graaf een plantgat dat 2 tot 3 keer breder is dan de wortelkluit
• Maak de bodem diep goed los met een spitvork
• Voeg compost toe en plant in een mengsel van potgrond en tuingrond
• Druk de grond aan
• Breng mulch aan en geef regelmatig water totdat de plant is aangeslagen

Tellima grandiflora (© Krzysztof-Ziarnek Kenraiz-Wikimedia commons)

Onderhoud, snoei en verzorging

De franjekelk is in alle seizoenen mooi, vooral tijdens zachte winters, en heeft maar weinig verzorging nodig.

Je kunt de bodem elk voorjaar verbeteren door een goede laag compost met een handklauw rond de voet van de plant in te werken.

Geef het eerste jaar na het planten regelmatig water en daarna 1 tot 2 keer per week bij hoge temperaturen of ongewone droogte. Daarna verdraagt de plant korte periodes van droogte goed.

Verwijder de uitgebloeide bloemstengels; zo beperk je de zelfuitzaai en verwijder je geleidelijk ook de verwelkte bladeren.

Geef de plant aan het einde van de winter, voordat de groei opnieuw begint, een kleine voorjaarsschoonmaak door beschadigde bladeren te verwijderen.

Mogelijke ziekten en plagen

Ontdek onze natuurlijke oplossingen om naaktslakken en slakken op afstand te houden die het jonge loof in het voorjaar bedreigen.

Vermeerderen

De tellima vermeerdert zich gemakkelijk door deling van de pol en ook door zaai, hoewel de plant zich spontaan uitzaait.

Delen

• Til in het voorjaar of najaar met een spitvork een deel van de pol op door de vork als hefboom te gebruiken
• Scheid rozetten met bladeren en wortels af
• Plant ze meteen opnieuw in de volle grond en geef water

Zaai

Zodra de zaden in het najaar rijp zijn, kan er worden gezaaid.

• Zaai zo dun mogelijk in een zaaibak gevuld met goed vochtige potgrond voor zaai
• Dek de zaden nauwelijks af met potgrond
• Houd de grond vochtig, maar niet te nat, totdat de zaden kiemen
• Houd de zaailingen de hele winter onder koud glas
• Verspeen de kiemplanten in het voorjaar in afzonderlijke kweekpotjes
• Plant ze het volgende najaar in de tuin

Combineren

De Tellima grandiflora is een fantastische bodembedekker die alle schaduwrijke plekken, van vochtig tot droog, opfleurt. Met haar zeer decoratieve loof het hele jaar door brengt ze leven in een loofrijk boslandschap en vormt ze een mooie, kleurrijke bedekking onder bomen, onder heesters en zelfs in een bodem vol wortels. Ze voelt zich er goed thuis in gezelschap van andere bodembedekkende vaste planten, zoals akeleien, Asarum, carex, varens en de Geranium phaeum ‘Album’. Onder grote bomen is ze een goede metgezel voor longkruiden en natuurlijk voor de Heucherella’s en schuimbloemen, haar klassieke partners.

Tellima grandiflora samen met akeleien, Asarums en Polypodium vulgare

In een border met gefilterd zonlicht bedekt ze de voet van hortensia’s, rododendrons en camelia’s en van vaste planten voor schaduw en halfschaduw, zoals hosta’s, maagdenpalmen, gebroken hartjes, elfenbloemen en smeerwortels.

In een halfschaduwrijke border combineert franjekelk goed met hosta’s, hortensia’s en smeerwortelplanten

Denk ook aan haar decoratieve waarde in het najaar, wanneer haar bladeren rood of purper kleuren. Plant haar op de voorgrond van bomen en heesters met een late herfstkleur, zoals esdoorns, bladverliezende kardinaalsmutsen en pruikenbomen, of bij bepaalde grassen, zoals de Pennisetum setaceum ‘Rubrum’, met zijn chocoladekleurige loof, en de Miscanthus sinensis ‘Little Miss’, waarvan het loof rood kleurt onder invloed van de kou.