Zorg voor je moestuin in het voorjaar

Geduldig afwachten

Mijn eerste advies is een advies om geduld te hebben. In de moestuin heeft het immers, nog meer dan elders, geen zin om te hard van stapel te lopen… De lente begint officieel weliswaar op 20 maart, maar uiteindelijk is dat niet meer dan een datum op de kalender. Het heeft dus geen zin om tot die hoopvolle datum te wachten met de grelinette in de hand voordat je je moestuin gaat bewerken. Het is soms verstandiger om nog even te wachten en vooral de natuur te observeren, want die kan ons uitstekende aanwijzingen geven.

Waarom wachten? Om te beginnen omdat kou en nachtvorst in het voorjaar in sommige regio’s nog heel gewoon zijn. Dat duurt tot de beroemde IJsheiligen, op 11, 12 en 13 mei, die officieel het tuinseizoen inluiden. En bij vorst hoort een harde bodem!

Daarnaast is het erg belangrijk om de bodem na de winter te laten opwarmen en opdrogen. Aan het einde van de winter is de bodem namelijk vaak kleverig, zwaar en doordrenkt met water. Daardoor is het moeilijk, zo niet onmogelijk, om de bodem goed te bewerken.

Om te weten wanneer je bodem voldoende is opgewarmd, kun je je siertuin observeren. Een bloeiende forsythia bevestigt dat de bodem een temperatuur van 6 °C heeft bereikt. Daarna volgen narcissen, die aangeven dat de bodem een kleine 12 °C aangeeft, en vervolgens de seringen (15 °C), de rozen… Ook door simpelweg je vinger in de bodem te steken, krijg je een idee van de opwarming ervan.

Alles over de IJsheiligen Mamertus, Pancratius en Servatius: De IJsheiligen: datum, oorsprong en tips

Je moestuin schoonmaken

Dit is een van de eerste taken die je in de moestuin moet uitvoeren, omdat je de nieuwe gewassen onder goede omstandigheden moet kunnen planten. Natuurlijk betekent schoonmaken niet schrobben en wassen, maar vooral ruimte maken:

• Verwijder de laatste groenten die nog in de moestuin staan, zoals prei, enkele kolen en de laatste bladeren van veldsla of spinazie… Kortom, al deze groenten hebben te lijden gehad onder de vorst en zien er duidelijk minder fris uit. Bovendien nemen ze veel ruimte in beslag, terwijl de voorjaarszaai en -aanplant eraan komen
• Verwijder de wintermulch die nog niet volledig is verteerd. Die kan natuurlijk op de composthoop. Door deze wintermulch weg te halen, warmt de grond gemakkelijker op. Andere tuiniers laten de mulch liever liggen, zodat deze organische stof levert aan de regenwormen die weer tot leven beginnen te komen. De keuze is aan jou!
• Verwijder het onkruid dat begint te groeien. Dit is het ideale moment voor deze weliswaar ondankbare, maar noodzakelijke taak, omdat de grond nog voldoende vochtig is. Handmatig wieden is doeltreffender, maar ook de schoffel en het hakje blijken erg nuttig te zijn.

Groenbemesters onderwerken

Ter herinnering: groenbemesters verrijken de bodem met voedingsstoffen zoals stikstof, beluchten en de structuur van de bodem verbeteren, de groei van onkruid en erosie beperken. Zo brengen ze de bodem weer tot leven. 

Sommige worden in het voorjaar gezaaid, maar andere, zoals de winterwikke, de inkarnaatklaver, de tuinboon of de rogge, worden in het najaar gezaaid. Zo blijven ze de hele winter in de grond dankzij hun vorstbestendigheid. Na de winter is het tijd om ze met de grasmaaier fijn te hakken, zodat je ze tijdens het bewerken van de bodem, de volgende stap, kunt onderwerken.

Meer lezen  :

• Groenbemesters: alles wat je moet weten 
• Groenbemesters: waarom? Hoe?

De bodem voorzichtig bewerken

Ook dit is een onmisbare stap bij de voorbereiding van de moestuin in het voorjaar. De bodem is in de winter door vorst of sneeuw aangestampt en uitgespoeld, waardoor de grond compact is geworden. Het doel is dus om deze grond los te maken, zodat hij luchtiger wordt en geschikt is voor zaai en aanplant. Toch is het belangrijk om te wachten tot de grond goed is opgedroogd voordat je hem bewerkt.

De grond bewerken betekent echter niet dat je eindeloos moet spitten, een klus die in het najaar waarschijnlijk al is uitgevoerd. In het voorjaar moet de grond voorzichtig worden bewerkt, bijvoorbeeld met een biovork of grelinette, of met een eenvoudige hak om de kluiten los te breken. Zo verstoor je de microfauna niet, die net uit haar winterslaap begint te ontwaken.

Is dit werk eenmaal gedaan, haal dan nog een laatste keer de hark door de grond om resten van onkruid en steentjes te verwijderen.

Is je grond te zwaar of kleiachtig, voeg dan gerust wat zand toe om hem lichter te maken.

Lees ook ons artikel: “De bodem in het voorjaar voorbereiden: essentiële handelingen in de tuin

De bodem bemesten en verbeteren

Wanneer je de bodem bewerkt, maak dan van de gelegenheid gebruik om de bodem te verbeteren en te bemesten. Na verloop van jaren raakt de bodem van de moestuin namelijk uitgeput. Ook zijn sommige groenten bijzonder veeleisend en hebben ze een humusrijke bodem nodig die rijk is aan voedingsstoffen. Zelfs als je in het najaar een goede laag stalmest hebt uitgespreid, is het in het voorjaar van groot belang om de bodem opnieuw te verrijken met organische stof. Er zijn verschillende mogelijkheden:

• Compost, op voorwaarde dat deze goed rijp en verteerd is
• Verteerde en gedroogde stalmest, verpakt als poeder of korrels. Vermijd daarentegen verse stalmest, die vóór het planten niet genoeg tijd zou hebben om te verteren
• Natuurlijke organische meststoffen die speciaal voor de moestuin zijn bedoeld, zoals Or brun. Deze houden de productie regelmatig op peil, voeden de wortels diepgaand en maken de planten weerbaarder tegen ziekten

Deze organische stoffen moeten over het bodemoppervlak worden uitgestrooid en vervolgens bij het gebruik van de woelvork eenvoudig oppervlakkig worden ondergewerkt. De regenwormen en alle micro-organismen in de bodem zullen de rest doen!

Als je je moestuin hebt gepland, geef dan extra organische stof op de plaatsen die bestemd zijn voor veeleisende groenten zoals tomaten, aubergines en courgettes… Peulgewassen zoals lookachtigen nemen daarentegen genoegen met een armere bodem.

Meer lezen:

• In 5 stappen goede compost maken
• Stalmest in korrels: correct gebruik in de tuin
• Meststof voor de moestuin: hoe kies je?
• Meststof of bodemverbeteraar: wat is het verschil?
• Hoornmeel, bloedmeel, guano… Waarvoor dienen deze meststoffen in de tuin en moestuin?

Mulchen in afwachting van het zaaien en planten

Nu je bodem is losgemaakt, gevoed en vrijgemaakt van onkruid, ligt hij bloot. En de natuur houdt niet zo van naaktheid! Breng daarom overal waar je kunt een dikke laag mulch aan om de verspreiding van onkruid, dat onvermijdelijk het terrein opnieuw zal innemen, te beperken.

Deze mulch heeft ook als voordeel dat hij de erosie van de bodem door verslemping en het uitspoelen door regen beperkt. Als je geen mulch hebt, kun je bij gebrek daaraan karton of vers afgesneden, stikstofrijke brandnetelbladeren gebruiken!

Lees meer: Welke mulch voor de moestuin?

De andere kleine dingen om te doen

Het voorjaar is ook het moment om:

• Je gereedschap schoon te maken, te wassen en te desinfecteren: Je tuingereedschap schoonmaken, onderhouden en beschermen
• Je gereedschap met messen te slijpen
• Het definitieve plan voor je moestuin te tekenen, rekening houdend met combinaties en teeltwisseling: Je moestuin plannen: teeltwisseling en combinaties in 5 stappen
• De voorraad zakjes met zaden te inventariseren om je collectie variëteiten aan te vullen
• Je aardappelen te laten kiemen
• Te beginnen met het zaaien van tomaten, courgettes, paprika’s, aubergines… op een warme plek