Wat is het beste seizoen om een boom te planten?

Najaar: het ideale seizoen om een boom te planten

De herfst is het meest geschikte seizoen om te planten. Het gezegde ‘Met Sint-Catharina wortelt elk takje’ is dan ook goed bekend bij tuiniers, voor wie 25 november een referentiedatum is. Deze periode loopt, afhankelijk van de regio, van half september tot half november. Ze begint wanneer de bladeren van de bomen beginnen te vallen en duurt tot de eerste nachtvorst.

Welke boomsoorten je in dit seizoen kunt planten

De meeste bomen kunnen in het najaar worden geplant:

• loofbomen, die hun bladeren beginnen te verliezen;
• wintergroene bomen, als ze winterhard zijn (bestand tegen kou);
• haagbomen;
• bomen die in het voorjaar bloeien;
• fruitbomen;
• schaduwbomen die van vochthoudende tot vochtige bodems houden;
• grote coniferen;
• bomen die met wortelkluit of met blote wortel worden geleverd.

De voordelen van het najaar

In het najaar worden de temperaturen geleidelijk lager, maar blijven ze zacht. De regen keert terug en maakt de bodem losser en frisser. De weersomstandigheden zijn dus ideaal voor het aanslaan van een boom.

Veel soorten komen in een rustperiode. Hun groei stopt, maar het wortelstelsel krijgt de tijd om zich aan te passen en zich te ontwikkelen. Bomen hebben direct na het planten geen verzorging nodig. In het voorjaar komt hun groei doorgaans vanzelf weer op gang.

Door in het najaar te planten, geef je bomen die gevoelig zijn voor warmte en droogte de beste overlevingskansen. Ze hebben enkele maanden de tijd om zich te vestigen voordat ze hun eerste zomer meemaken.

Tot slot is het najaar het voordeligste seizoen om een boom te kopen: bomen met blote wortel zijn goedkoper dan bomen die in potten worden verkocht.

De nadelen van het najaar

Het seizoen is niet geschikt om weinig winterharde bomen te planten in regio’s met strenge winters. De planten hebben niet genoeg tijd om zich voor te bereiden voordat ze de kou moeten trotseren, of hebben extra bescherming nodig (mulch, vliesdoek, enzovoort).

Als je in een regio met winterse stormen woont, is het najaar een risicovolle periode. De bomen hebben nog niet genoeg tijd gehad om een stabiel wortelstelsel te ontwikkelen dat goed in de bodem verankerd is.

Meer informatie: Wat planten in het najaar?

Plant bomen bij voorkeur in het najaar, maar je hoeft niet per se 6 te zijn

Voorjaar: een interessant seizoen om bepaalde bomen te planten

Het voorjaar is het 2e aanbevolen seizoen om bomen te planten. In deze periode zijn de omstandigheden ook gunstig voor het aanslaan van planten. De bodem warmt op, de temperaturen worden milder en de zon keert enkele uren per dag terug. Het is ook een vochtig seizoen, met regelmatige neerslag in de meeste van onze streken.

Het voorjaar begint vanaf eind februari en duurt tot eind mei, afhankelijk van de regio. Het begint zodra de bodem niet meer bevroren is en duurt tot de eerste bladknoppen zich ontwikkelen.

De soorten die het meest geschikt zijn voor dit seizoen

Plant in het voorjaar bomen die in de zomer en herfst bloeien.

Het is ook het ideale seizoen voor exotische en mediterrane bomen, evenals voor alle vorstgevoelige variëteiten: mimosa’s, olijfbomen, eucalyptussen, palmen, Callistemon viminalis, Banksia serrata, Albizia julibrissin, enz. Omdat ze op jonge leeftijd gevoeliger zijn voor kou, hebben ze enkele maanden de tijd om goed aan te slaan voordat ze met hun eerste winter te maken krijgen.

De voordelen van het voorjaar

De weersomstandigheden, die mildheid en vochtigheid combineren, zijn gunstig voor het aanslaan van bomen. De meeste planten komen uit hun rustperiode en hervatten hun groei.

De voorbereiding van de bodem kost vaak minder tijd, omdat het onkruid in de winter is verdwenen.

De nadelen van het voorjaar

In sommige regio’s moet je oppassen voor late vorst, die tot aan de IJsheiligen halverwege mei kan optreden. Soms is dus veel geduld nodig voordat je kunt planten.

Bomen die gevoelig zijn voor warmte en droogte hebben niet veel tijd gehad om aan te slaan voordat hun eerste zomer of zelfs hun eerste hittegolf aanbreekt.

Meer lezen: Wat planten in het voorjaar?

Callistemon viminalis behoort tot de soorten die je in het voorjaar plant

Andere criteria om de ideale plantperiode te kiezen

Om te weten wanneer je een boom moet planten, spelen ook verschillende criteria een rol.

De weersomstandigheden in jouw regio

De klimatologische kenmerken van jouw regio helpen je het juiste moment voor het planten van een boom te bepalen.

De periode is niet dezelfde in regio’s met lange, koude winters als in regio’s met bijna het hele jaar door gematigde temperaturen. Tuiniers gaan er vaak grofweg van uit dat Frankrijk in twee delen kan worden opgesplitst: het noorden en het zuiden van de Loire. Maar voor meer nauwkeurigheid is het interessant om je te baseren op de USDA-zones, die het grondgebied indelen op basis van de verschillende klimaten (mediterraan, oceanisch, continentaal, bergklimaat…). Er zijn zo 8 verschillende zones.

Om het eenvoudig te houden: hoe strenger de winters, hoe eerder je in het najaar kunt beginnen met planten. Voorjaarsaanplantingen zullen daarentegen later plaatsvinden (gemiddeld 3 weken later). In regio’s met zachtere winters (met minima rond -8 °C) kunnen bomen juist later in het najaar en eerder in het voorjaar worden geplant.

Meer lezen: De klimaatzones en USDA-zones in Frankrijk

Als jouw regio te maken heeft met strenge winters en vroege vorst, moet je aan het begin van het najaar planten

Jouw bodemtype

Ook de aard van de bodem speelt een rol bij de keuze van de plantperiode. Een dichte, kleiachtige en kleverige bodem biedt tijdens het koude seizoen minder gunstige omstandigheden om te planten. Het water blijft er langer staan en de wortels kunnen zich moeilijk ontwikkelen. Zo’n bodem warmt in het voorjaar ook langzamer op, waardoor je later moet planten.

In lichte, goed doorlatende grond stroomt het water daarentegen snel weg. Dat is in de winter een voordeel, behalve bij stormen: een boom die te vroeg is geplant en nog geen tijd heeft gehad om zijn wortelstelsel te ontwikkelen, kan er veel instabieler zijn. In het voorjaar kun je beter niet te lang wachten met planten: hoe minder regenachtig en koel het seizoen is, hoe meer water je moet geven. De boom loopt dan een groter risico op waterstress.

De verpakking van de boom

In de handel zijn er over het algemeen 3 soorten verpakkingen wanneer je een boom koopt: blote wortel, een wortelkluit of een container (oftewel een pot of kweekpotje).

Als je kiest voor blote wortel of een wortelkluit, is de optimale plantperiode noodzakelijkerwijs het najaar of de winter. Deze bomen worden namelijk tijdens hun rustperiode, tussen oktober en maart, uit de grond gehaald. Om te voorkomen dat het wortelstelsel verzwakt en uitdroogt, is het belangrijk om ze zo snel mogelijk na aankoop te planten. Doe dit niet tijdens vorst, sneeuw of wanneer de bodem doorweekt is.

Bomen in containers hebben daarentegen het voordeel dat ze bijna het hele jaar door kunnen worden geplant. Vermijd wel periodes van hitte of vorst.

Meer lezen: Bomen en heesters: met blote wortel, met kluit of in een pot?

Het type boom

Houd ten slotte rekening met de kenmerken van de gekozen boom. Zijn winterhardheid, dat wil zeggen zijn tolerantie voor temperaturen onder nul, is belangrijk om te kennen. Een soort die gevoelig is voor kou, plant je bij voorkeur in het voorjaar, zodat deze voldoende tijd heeft om aan te slaan voordat de eerste winter aanbreekt.

Een soort die gevoelig is voor warmte, plant je daarentegen bij voorkeur in het najaar, zodat deze zijn wortelstelsel kan ontwikkelen voordat de eerste zomer aanbreekt.

Ten slotte speelt ook de vegetatieve cyclus van de boom een rol. Bomen met een voorjaarsbloei kun je het beste in het najaar planten, om de vorming van bloemknoppen te versnellen. Bomen met een najaarsbloei plant je bij voorkeur in het voorjaar.

Wat is de beste planttijd voor een boom in pot?

Het is heel goed mogelijk om bepaalde bomen in potten te planten, vooral als ze nog jong zijn. Het voorjaar en het najaar blijven van nature de meest geschikte periodes om te planten. In dit geval is het echter vrijwel het hele jaar door mogelijk. Vermijd wel extreme temperaturen.

We raden je aan om na het planten in pot altijd goed aandacht te besteden aan het water geven van je bomen, vooral in de zomer.

Lees meer en ontdek onze selectie van 7 bomen om in potten op een terras of balkon te kweken.

Meer lezen

Om je boom te planten, zijn hier nog enkele interessante artikelen:

• Hoe plaats je bomen op de juiste manier in een tuin?