Vaste planten: perskluitjes, kweekpotjes of potten?

Vaste plant in perskluitje

Vaste planten in perskluitjes zijn niet langer uitsluitend voorbehouden aan professionals in de tuinbouw of groenteteelt, maar worden tegenwoordig steeds vaker aangeboden aan particulieren. Het is een aanvullende verpakkingsvorm, een perfect tussenstadium tussen zelf op te kweken zaai en een plant in een kweekpotje.

Het belangrijkste voordeel van perskluitjes is dat de soms moeilijke en technische kiemingsfase van zaden bij het zaaien wordt overgeslagen. Kieming is namelijk afhankelijk van veel factoren en lukt niet altijd even gemakkelijk: de juiste periode moet worden aangehouden, er kan kiemschimmel optreden, zaailingen kunnen te lang en slungelig worden, de lichtomstandigheden en luchtvochtigheid moeten worden beheerd en plagen moeten worden bestreden.

Bovendien zijn bij perskluitjes de groeiduur, de benodigde verzorging, de opslag en het transport minder omslachtig dan bij vaste planten die in kweekpotjes worden opgekweekt. De prijs ligt daarom doorgaans een stuk lager.

Vaste planten ontwikkelen hun wortelstelsel geleidelijk, wat het aanslaan bevordert. Ook wordt zo het risico op een wortelkluit voorkomen. Raadpleeg voor meer informatie over het herkennen en voorkomen van dit verschijnsel en over de handelingen vóór het planten gerust onze speciale adviesfiche: Wat is een wortelkluit en hoe voorkom je die?

Vaste planten in perskluitjes kunnen kleiner en minder sterk lijken dan planten in potten of kweekpotjes, maar hun bloei en groei verlopen vaak sneller.

Perskluitjes kunnen per tray worden verkocht, zoals bij ooievaarsbekken, of afzonderlijk, beschermd door een kunststof omhulsel. De trays kunnen enkele tientallen planten bevatten, waarmee je gemakkelijk en snel een groot oppervlak kunt beplanten. Trays met perskluitjes zijn daarom de ideale oplossing wanneer je meerdere vaste planten in een border of bloembak wilt planten.

Hoewel perskluitjes enkele jaren geleden nog minder verspreid waren, wordt het aanbod tegenwoordig steeds groter en zijn er veel soorten vaste bloemen en andere vaste planten in deze verpakkingsvorm te vinden.

Planttijd en voorzorgsmaatregelen

Vaste planten in perskluitjes zijn kwetsbaar en moeten daarom zo snel mogelijk na aankoop of ontvangst worden verzorgd.

Maak de kluitjes vochtig voordat je ze plant. Bij het verspenen in een bloembak, balkonbak of potbeplanting kunnen de planten direct worden geplant. Voor planten in de volle grond is het beter om de kluit eerst in een kweekpotje over te zetten (2 tot 3 keer groter dan de kluit) en dit enkele weken te doen, zodat de plant de tijd krijgt om zich verder te ontwikkelen en sterker te worden.

Plant bij voorkeur in het voorjaar, zodra de laatste nachtvorst voorbij is.

Als een vaste plant in een perskluitje al een bloem of bloemknop heeft, verwijder die dan gerust, zodat de jonge plant zich kan concentreren op de productie van wortels. Geen paniek: dit heeft geen negatieve invloed op de toekomstige bloei, maar zorgt juist op lange termijn voor een krachtige en sterke plant.

Als sommige planten gele of ielige stengels hebben, hoef je je ook geen zorgen te maken: het transport in donkere dozen en zonder water kan de bovengrondse delen hebben aangetast, zonder noodzakelijkerwijs invloed te hebben op de toekomstige gezondheid van de kiemplant. Die ziet er de komende dagen doorgaans weer beter uit.

Samengevat

De pluspunten:

• sneller en eenvoudiger dan zaaien
• goede kwaliteit van het wortelstelsel
• verzekerd aanslaan
• voordelig (goedkoper dan vaste planten in een pot)

De minpunten:

• beperkte beschikbaarheid (niet het hele jaar door)
• snel planten na aankoop (geen langdurige opslag mogelijk)
• duurder dan zelf zaaien
• mogelijk verpotten in een kweekpotje vóór het planten (extra stap)

Vaste plant in een kweekpotje

U bent het ongetwijfeld al vaak tegengekomen in tuincentra, boomkwekerijen, winkels of op internet: planten in kweekpotjes zijn bijzonder gangbaar. Het gaat om kleine kubusvormige potjes, meestal van plastic, van minder dan 10 cm.

Deze verpakking wordt doorgaans gebruikt voor vrij jonge planten met een snelle groei. Over het algemeen bereiken de planten één tot anderhalf jaar na het planten hun volwassen stadium. Planten in kweekpotjes blijven goed behouden en hebben maar weinig tijd nodig om aan te slaan en rijkelijk te bloeien.

U kunt vaste planten met bloemen, zoals ooievaarsbekken, irissen en daglelies, bijvoorbeeld in deze verpakking kopen. Ook aromatische vaste planten zoals tijm en oregano zijn vaak in kweekpotjes verkrijgbaar.

Bij sommige kweekpotjes met opengewerkte wanden wordt zelfs het ontstaan van een wortelkluit voorkomen, zodat de wortels zich alle kanten op kunnen ontwikkelen zonder risico op verstrengeling.

Omdat ze meer verzorging nodig hebben en langer kunnen worden bewaard dan planten in perskluitjes, zijn ze bij aankoop duurder. Dankzij deze verpakking kunnen de kweekpotjes echter meerdere dagen en soms zelfs weken vóór het planten worden bewaard, als de periode daarvoor niet geschikt is.

Onze vaste planten worden doorgaans geleverd in een kweekpotje van 9 cm, zodat u goed gewortelde planten ontvangt.

Plantperiode en voorzorgsmaatregelen

Planten kan het hele jaar door, behalve tijdens periodes met winterse vorst en zomerdroogte. Idealiter slaan vaste planten echter beter aan wanneer ze in het vroege voorjaar of in het najaar, tijdens hun rustperiode, worden geplant. De bodem is dan namelijk vochtig, terwijl de temperaturen zacht zijn en de luchtvochtigheid gunstig is.

De vaste plant in een kweekpotje kan zonder voorafgaande stap in een bloembak, border of als haag worden verspeend.

Controleer of de plant een mooie basis, voldoende wortels en eventueel goed gezwollen bladknoppen heeft. Houd er rekening mee dat het ontbreken van begroeiing of weinig aantrekkelijke begroeiing (gevlekte, vergeelde bladeren…) tijdens de rustperiode volkomen normaal is.

Samengevat

De pluspunten:

• het hele jaar verkrijgbaar
• bijna het hele jaar te planten
• opslag vóór het planten mogelijk
• gemakkelijk en snel te planten
• ruime keuze aan variëteiten

De minpunten:

• duurder
• risico op een wortelkluit
• weinig milieuvriendelijke plastic pot

Vaste plant in pot

Vaste planten in potten en bakken hebben over het algemeen betrekking op oudere planten, planten met een groot volume of een trage groei. Dit geldt bijvoorbeeld voor cactussen en vetplanten, grassen, Colocasia en nieskruid.

De potten bevatten gemiddeld 2 tot 10 liter. Onze pioenen zijn bijvoorbeeld verkrijgbaar in potten van 7,5 tot 10 liter.

Een plant in pot heeft als voordeel dat hij meteen een decoratieve uitstraling aan de tuin geeft. Het is de ideale oplossing als je een gehaaste tuinier bent, snel een ruimte wilt vullen of een plek wilt beplanten zonder te wachten.

De langere verzorging dan van planten in kweekpotjes, de opslag en het transport van de potten hebben uiteraard invloed op de verkoopprijs: dit is de duurste oplossing voor de aankoop van vaste planten.

Hosta in pot

Planttijd en voorzorgsmaatregelen

Net als vaste planten in kweekpotjes zijn vaste planten in potten of bakken over het algemeen het hele jaar door verkrijgbaar. Je kunt ze in elk seizoen planten, waarbij je extreme temperaturen vermijdt. Het begin van het voorjaar en het najaar blijven echter de gunstigste periodes.

Controleer vóór aankoop indien mogelijk de goede staat van het wortelstelsel en of er sprake is van een wortelkluit, die je dan het beste kunt losmaken.

Dompel vóór het planten de wortelkluit enkele minuten onder in een teil of emmer water, zodat de wortels zich opnieuw met water kunnen vullen en je de pot gemakkelijker kunt verwijderen.

Verwijder gerust de uitgebloeide bloemen en gebroken stengels om de plant te ontlasten.

In tegenstelling tot wat je misschien zou denken, kunnen oudere planten kwetsbaarder zijn om te hanteren dan jonge planten, vooral door hun tere bovengrondse stengels in het voorjaar. Wees daarom voorzichtig bij het planten.

Tot slot: zorg ervoor dat de plant goed aanslaat en geef tijdens de eerste zomer regelmatig water, zelfs bij vaste planten die op volwassen leeftijd weinig water nodig hebben.

Samengevat

De pluspunten:

• direct een mooi effect in de tuin
• het hele jaar door verkrijgbaar
• het hele jaar door planten
• mogelijkheid om ze vóór het planten op te slaan
• ruime keuze aan variëteiten

De minpunten:

• duurder
• planten slaan mogelijk minder snel aan
• risico op een gedraaide wortelkluit
• weinig milieuvriendelijke plastic pot