Soja telen in je moestuin?

Alles over sojabonen

Eenjarige plant uit de vlinderbloemenfamilie, de sojaboon (Glycine max of Glycine hispida) komt oorspronkelijk uit Azië. De sojaboon lijkt behoorlijk veel op de boon, heeft een bossige groeiwijze en kan klimmend groeien, want hij kan 1,50 tot 2 m hoog worden. De penwortels kunnen tot 2 m diep in de bodem doordringen.

De sojaboon is een dichtbehaarde plant, zowel op de stijve stengels als op de bloeiwijzen en peulen. De sojaboon heeft verspreid staande bladeren, zelfbestuivende witte, roze of paarsachtige bloemen en vrij lange, platte peulen. In elke peul zitten, afhankelijk van de variëteit, 3 tot 6 zaden, die ook verschillende kleuren hebben: sommige zijn geel (Glycine max ‘Jaune de Desme’ of ‘Jewel’), zwart (Glycine max ‘Black Pearl’), groen (Glycine max ‘Sayamusume’ of ‘Envy’) of tweekleurig.

Kiemplant, bloem, groene peul en droge peul van de sojaboon

De zaden, die droog, groen of gekiemd kunnen worden gegeten, zijn zeer rijk aan eiwitten en lipiden, maar ook aan kalium, fosfor, ijzer en vitamine B. Daardoor vormen ze een uitstekende vleesvervanger.

Maar de plant heeft ook tal van voordelen voor de tuinier: het is een interessante groenbemester, want de sojaboon verrijkt de bodem met stikstof door een symbiose met een bacterie via de wortelknolletjes van zijn wortelstelsel. Daarom wordt aangeraden de plant niet twee jaar achter elkaar op hetzelfde perceel te telen.

Waar en wanneer sojabonen zaaien?

Omdat de sojaboon wordt geteeld in een klimaat met warme zomers, heeft hij warmte en zon nodig. Kies daarom een zonnige standplaats. Wat de bodem betreft, moet deze goed zijn opgewarmd, tussen 10 en 15 °C, om sojaboonzaden te kunnen zaaien.

Laten we bij de bodem blijven: de sojaboon gedijt op alle grondsoorten, behalve kalkrijke grond. Hij heeft een hoog gehalte aan organische stof nodig en vooral goed doorlatende grond.

De sojaboon heeft een zonnige standplaats en opgewarmde grond nodig om te worden gezaaid

De sojaboon wordt gezaaid zodra er drie warme maanden zijn gegarandeerd, dus in het voorjaar. In gebieden met een zacht klimaat wordt vanaf half april gezaaid, terwijl dat elders eerder half juni gebeurt. De oogst loopt dan van augustus tot oktober.

Hoe zaai je sojabonen?

• Laat de zaden 24 uur in water weken
• Wied de bodem zorgvuldig
• Belucht en maak de bodem los met een woelvork
• Maak voren van ongeveer 3 cm diep, met een onderlinge afstand van 60 tot 80 cm.
• Zaai in zaaikuiltjes van 3 of 4 zaden, met een onderlinge afstand van 40 cm, of leg om de 5 cm één zaadje.
• Dek de zaden af met grond en druk de bodem licht aan..
• Geef overvloedig water.

Hoe verzorg je de sojaboon?

Sojabonen hebben niet veel water nodig, dus geef alleen water tijdens een lange periode van hitte of droogte. Geef ook extra water tijdens de bloei als er geen regen valt. Stop daarentegen twee weken voor de oogst met water geven.

De bevruchting van sojaboonbloemen is zelfbestuivend, wat betekent dat de bestuiving in de bloem zelf plaatsvindt. Soms gaan de bloemen zelfs niet open

Wanneer de kiemplanten 10 tot 15 cm hoog zijn, aardt u ze aan zodat ze goed kunnen wortelen en mooi rechtop blijven staan.

De schoffelbeurten moeten regelmatig plaatsvinden om de verspreiding van onkruid, waar sojabonen niet van houden, te beperken.

De oogst van sojabonen

Afhankelijk van hoe je je sojabonen wilt eten, worden ze op een andere manier geoogst.

• Eet je de sojabonen gedroogd, oogst de peulen dan wanneer ze geel en droog zijn, ongeveer 100 dagen na het zaaien. Dit valt, afhankelijk van het moment van zaaien en het klimaat, ergens tussen het einde van de zomer en het begin van het daaropvolgende najaar. Alle zaden rijpen tegelijk, dus worden de sojaplanten bij de voet afgesneden. Vervolgens spreid je ze uit op een wit laken en dors je ze. Zo laten de peulen, die zeer moeilijk te doppen zijn, hun bonen los. Als je bang bent dat je zaden nog niet voldoende rijp zijn, hang de sojaplanten dan enkele dagen op in een donkere, goed geventileerde ruimte. Eenmaal geoogst, kunnen de zaden in een luchtdichte pot, beschermd tegen licht, worden bewaard. Ze moeten na het koken worden gegeten, anders zijn ze giftig.
• Eet je de sojabonen vers en groen, pluk de peulen dan onrijp, net als sperziebonen, tussen 75 en 90 dagen na het zaaien. De sojaboon wordt dan beschouwd als edamame, met een licht knapperige textuur. Kook de peulen kort om er salades of roerbakgerechten met groenten mee te garneren. Sommige variëteiten worden aanbevolen als edamame, zoals ‘Summer Shell’, ‘Green Shell’ en ‘Fiskeby V’, die zowel vers als gedroogd kan worden gegeten.
  

  Een sojaboon wordt edamame genoemd wanneer de peulen onrijp en groen worden geoogst en gegeten

Vijanden van de sojaboon

De belangrijkste ziekte bij intensief geteelde sojabonen is sojaroest, veroorzaakt door een schimmel. In de moestuin heeft de sojaboon echter geen last van ziekten of plagen.

En als je zelf tofu maakt?

Om je gedroogde sojabonen te gebruiken, kun je zelf tofu maken, die vooral bekend is bij vegetariërs en veganisten. Zelfgemaakte tofu die je wel moet verdienen, want het maken ervan duurt wat langer, maar hij is wel aanzienlijk minder smakeloos dan industriële tofu. Het recept voor tofu stap voor stap; tofu is eigenlijk een verwarmde plantaardige sojadrank. Aan de slag!