Klimplant: de verschillende klimsystemen

Klimplanten met hechtwortels of hechtende wortels

Dit zijn planten die elk oppervlak kunnen koloniseren, zelfs de gladste. Ze klimmen zelfstandig omhoog, zonder dat ze geleid of opgebonden hoeven te worden.

Hun hechtsysteem bestaat uit hechtwortels of luchtwortels, die zich stevig aan het oppervlak vasthechten, in de kleinste opening of het smalste spleetje. Deze klimplanten zijn ideaal om een muur te bekleden, een oude boom extra charme te geven of een lelijke constructie aan het zicht te onttrekken.

Tot deze planten behoren de gewone klimop (Hedera helix), de trompetklimmer (Campsis), de klimhortensia of ook de kardinaalsmuts (Euonymus fortunei).

Het nadeel van dit zelfstandige hechtsysteem? Na verloop van tijd kan het de ondergrond beschadigen, scheuren verergeren, stucwerk losmaken of dakpannen optillen. Op een gezonde ondergrond zijn deze planten echter gemakkelijker te verwijderen en veroorzaken ze weinig of geen schade.

Deze zelfhechtende klimplanten hebben dus geen menselijke hulp nodig om zich te ontwikkelen, maar niets houdt je tegen om ze over een ondergrond te leiden en zo hun uitbreiding in de hand te houden. Vaak moeten hun snelle en uitbundige groei in elk geval door regelmatig snoeien worden beheerst.

Hedera helix (gewone klimop) hecht zich met kleine, borstelig vertakte wortels aan zijn stengels vast

Klimplanten met zuignappen of hechtkussentjes

De hechtingssystemen van deze planten kunnen doen denken aan die van bepaalde zeedieren, zoals octopussen of inktvissen. Net als planten met hechtwortels klimmen ze zelfstandig en krachtig langs allerlei soorten ondergronden, zelfs de gladste, met behulp van kleine hechtschijfjes of hechtkussentjes. Het gaat om bovengrondse organen die vanuit de stengel van de plant groeien.

Dat geldt bijvoorbeeld voor de wilde wingerd of sierwijnstok.

Hun voordeel? Ze zijn duidelijk minder schadelijk voor ondergronden dan klimplanten met hechtwortels, maar vermijd ze toch bij zanderig of brokkelig pleisterwerk. Deze planten zullen muren, gevels, bomen of zelfs een weinig fraaie paal stevig bedekken.

Zuignappen van Parthenocissus quinquefolia of vijfbladige wilde wingerd (foto Doug McGrady – Flickr)

Klimplanten met windende stengels

Bij deze klimplanten zijn het de bijzonder soepele stengels of bladstelen die zich van nature om nabijgelegen steunpunten winden: draadgaas, balustrade, pergola’s, prieel, een andere plant enzovoort. Deze planten zijn ideale kandidaten om een schutting te bekleden en een inkijk op charmante wijze te verbergen.

Bij gebrek aan deze steunpunten hebben ze ondersteuning nodig: eenvoudige ijzerdraden voor de lichtste planten, stokken of een stevig trellis.

In tegenstelling tot klimplanten met hechtwortels of hechtschijfjes kunnen ze zichzelf niet aan een muur of een glad bouwwerk vastklampen. Zonder structuur die hen helpt klimmen, wordt hun groeiwijze kruipend en kan de plant als bodembedekker worden gebruikt.

Daartoe behoren zowel eenjarige planten als vaste planten:

• de kamperfoelie
• de prunkwinde
• de Akebia
• sommige variëteiten van de jasmijn
• de blauwe regen
• de dipladenia
• de hop

Dit type klimplanten kan ook in de moestuin worden gebruikt, bijvoorbeeld bij stokbonen. Daarvoor kun je klimnetten of dikke touwen gebruiken die tussen stevige palen worden gespannen om hun groei te begeleiden.

Windende stengels van Humulus lupulus (hop)

Klimplanten met ranken

Deze klimplanten werken op dezelfde manier als klimplanten met windende stengels. Hier zijn het echter hun ranken, die meestal ontstaan uit gemodificeerde stengels die uit de bladoksel (bladstelen) komen, waarmee ze zich kunnen vasthechten. Als kleine lasso’s winden deze ranken zich vervolgens rond steunen die van nature in de buurt aanwezig zijn: een boom, struik, schutting of draadgaas. Op een boog of pergola kunnen ze een entree prachtig vergroenen.

Zonder natuurlijke steunen kunnen deze planten zich niet zelfstandig vasthechten en zullen ze als kruipplanten groeien. Zorg daarom voor een trellis of steunen om ze in de hoogte te laten groeien.

In deze categorie noemen we opnieuw eenjarige en vaste planten:

• de clematis
• de passiebloem
• de siererwt
• de Oost-Indische kers
• de ​​druif

In de moestuin gebruiken bepaalde pompoenen, komkommers en augurken deze manier om zich vast te hechten. Ze kunnen verticaal worden geleid langs een raamwerk van draadgaas of met behulp van steunen in de vorm van een tipi.

Ranken in de bladoksel

Klimplanten met doornen

Een minder bekend, maar net zo effectief hechtingssysteem: sommige planten gebruiken hun doornen als een soort naar beneden gebogen haken om hogerop te komen en zich aan steunen vast te grijpen. Het gaat meestal om rankende of houtachtige planten met lange, flexibele stengels.

De klimrozen of ramblerrozen zijn in deze categorie ongetwijfeld het bekendst, maar ook de bougainvilles en bramen vallen hieronder.

Deze klimplanten hebben een horizontale steun nodig om goed omhoog te kunnen klimmen. De stengels worden hier losjes aan vastgebonden. Gebruik bijvoorbeeld stevig aan palen bevestigde draden op verschillende hoogtes als ondersteuning.

Deze leiden is onmisbaar als je je klimplanten met doornen langs een muur of bouwwerk wilt leiden. Zonder ondersteuning kunnen ze deze steunen namelijk niet zelfstandig beklimmen.

Deze klimplanten zullen muren of gevels prachtig bedekken en daarbij veel volume geven.

In de moestuin kunnen frambozen tot deze categorie klimplanten met doornen worden gerekend.

Doorn van de bougainville

Het gewicht van de klimplant: een extra aandachtspunt

Naast de manier waarop de klimplant zich vasthecht, waarmee je een geschikte steun kunt kiezen, is het gewicht van de plant een ander essentieel aandachtspunt. Met deze informatie kun je de plant op lange termijn goed aanbinden of leiden, naarmate de plant groeit en/of vruchten draagt.

Sommige klimplanten kunnen tijdens hun groei bijzonder krachtig worden en hebben een zeer stevige, goed bevestigde steun nodig om lang mee te gaan. Dat geldt bijvoorbeeld voor de blauwe regen, waarvan de verhoute takken ijzerdraad, kabels en stokken kunnen breken of verbuigen.

Ook de volumineuze ramblerrozen hebben grote, stevige steunen nodig om hun gewicht te dragen en te voorkomen dat de takken uiteindelijk doorbuigen.