Hoe voorkom je een muggenplaag?

Welke muggensoorten komen in Frankrijk voor?

Om een vijand te kunnen bestrijden, moet je eerst wat meer over hem te weten komen. We weten het zelden, maar muggen behoren tot een insectenfamilie die Culicidae wordt genoemd en is ingedeeld bij de orde van de Tweevleugeligen. Ze worden gekenmerkt door lange, dunne antennes, vleugels met schubben en vooral vrouwtjes met lange, stijve steeksnuiten van het type stekend-zuigend. Wereldwijd zijn meer dan 3.500 muggensoorten geïnventariseerd, maar gelukkig steekt een veel kleiner aantal de mens! In Frankrijk en de buurlanden komen met name de volgende soorten voor:

• De Aedes, waartoe de Aedes caspius of Camarguemug en de Aedes albopictus of tijgermug, behoren. Deze soort is ongeveer vijftien jaar geleden in het Franse moederland opgedoken. De steken van de tijgermug kunnen ziekten zoals chikungunya, dengue, het zikavirus of gele koorts overdragen. Entomologen schatten dat deze soort tegen 2030 in heel Frankrijk en Europa zal voorkomen. Een bijzonder kenmerk van de Aedes is dat ze overdag actief zijn: de vrouwtjes steken overdag.
• De Anopheles, overbrengers van malaria. Ze komen veel voor en zijn aanwezig in Zuid-Frankrijk, op Corsica, in de Camargue en in de Rhône-delta. De Anopheles gedijen goed in rijstvelden en moerassen, in stilstaand en schoon water. De vrouwtjes van de Anopheles zijn vooral ‘s nachts actief, van de schemering tot de dageraad.
• De Culex, de meest voorkomende soort in Frankrijk. Je vindt ze werkelijk overal: in de stad of op het platteland, in een tropisch of gematigd klimaat. Ze houden vooral van stilstaand water dat rijk is aan organische stof, zoals vijvers, boomstronken, lozingen van waterzuiveringsinstallaties, opvangbekkens voor regenwater, bassins en allerlei bakken en potten, maar ook rietvelden. De Culex steken meestal ‘s nachts.

Camarguemug en tijgermug

Zoals iedereen weet, zijn het de vrouwtjes van de muggen die steken en ze kunnen tot twee keer hun eigen gewicht aan bloed opzuigen! De mannetjes zijn daarentegen ongevaarlijk. Na de paring begint de levenscyclus met het leggen van de eieren. Vervolgens heeft het vrouwtje een bloedmaaltijd nodig: de eiwitten daarin dienen voor de rijping van haar eieren. Daarna is er water nodig om ze te laten uitkomen en larven te laten worden. Sommige vrouwtjes steken bij voorkeur mensen, andere steken alle zoogdieren die ze tegenkomen, terwijl weer andere vogels steken (ze worden dan ornithofiel genoemd).

Wat trekt muggen aan?

Zo voorkom je muggenoverlast bij je thuis

80% van de muggen ontwikkelt zich in onze tuinen. Met eenvoudige preventieve maatregelen kun je de vermenigvuldiging van alle muggensoorten beperken, waaronder de tijgermug. Om het aantal muggen te verminderen, is de enige blijvende oplossing het vernietigen van de broedplaatsen, want uit onderzoek is gebleken dat muggen een gebied 10 dagen na een muggenbestrijding opnieuw kunnen koloniseren.

De beste bescherming tegen muggen is het verwijderen of legen zodra het mooie weer aanbreekt van alle plaatsen en voorwerpen waarin water kan blijven staan (regen- of gietwater), zodat ze er geen eitjes kunnen leggen en zich niet in je tuin kunnen vermenigvuldigen. Vrouwelijke muggen geven de voorkeur aan kleine hoeveelheden water om hun eitjes te leggen: een hoeveelheid ter grootte van een flesdopje kan al volstaan en ze leggen tot 200 eitjes per 15 dagen. Ga dus vanaf april en de eerste regenbuien van het voorjaar op zoek naar stilstaand water!

• Leeg eerst alle kunstmatige bakken en reservoirs waarin water kan blijven staan: vazen, potten en schotels, jerrycans, greppels, emmers, gieters, maar ook voorwerpen die in de tuin zijn achtergelaten, zoals kinderspeelgoed, autobanden, klus- en tuingereedschap, de kruiwagen enzovoort.

→ Kleine tip: Je kunt zand in de schotels onder bloempotten doen: er blijft water beschikbaar voor de plant, maar de mug kan er geen eitjes in leggen.

• Controleer regentonnen: in meer dan 50% van de gevallen bevinden de broedplaatsen zich in een regenton. Heb je een open reservoir, dek het dan af met zeer fijn draadgaas (zoals gaas voor een voorraadkast).

→ Goed om te weten: zelfs in een regenton die met een deksel is afgesloten, kan de mug via de dakgoot naar binnen en weer naar buiten komen. Span eenvoudig een hor of doek tussen de dakgoot en het wateroppervlak. Controleer elke week of er larven aanwezig zijn en verwijder ze.

• Dek waterreservoirs af (regenputten, vijvers, buiten gebruik zijnde zwembaden…) met een doek of een eenvoudige lap om te voorkomen dat muggen erbij kunnen.
• Doe koper in regentonnen en waterreservoirs: Omdat koper een natuurlijk biocide is, leg je enkele koperen munten van 1, 2 of 5 eurocent in je schotels. Doe in een groter reservoir ongeveer tien munten per 100 liter water.
• Controleer of regenwater goed wegloopt: er kan water blijven staan in putten en verstopte dakgoten vol bladeren of ander materiaal. Sluit putten waterdicht af.
• Heb je een automatische beregening aangelegd, let er dan op dat er geen kleine, terugkerende plassen ontstaan op het gazon, in je borders of op bestrating.
• Controleer de ruimte onder terrassen op tegeldragers.
• Ververs regelmatig het water in drinkbakken voor dieren (kippen, paarden, honden enzovoort) en in vogelbaden als je die in de tuin hebt geplaatst.
• Heb je een siervijver, plant dan oeverplanten om een klein ecosysteem te creëren dat libellen kan aantrekken: zij doen zich tegoed aan muggenlarven.
• Denk er ook aan graven op begraafplaatsen te onderhouden, want dit zijn plekken waar muggen zich goed kunnen ontwikkelen.
• Maai hoog gras en snoei hagen, en raap gevallen fruit van de bodem.
• Verwijder tijdens wandelingen in de natuur overal waar dat kan afval (autobanden, conservenblikken, plastic zakken enzovoort) waarin water kan blijven staan.

Loop van april tot november één keer per week rond je tuin en verwijder en leeg alle kleine hoeveelheden water die zich hebben verzameld. Vraag je buren hetzelfde te doen en breng ook de mensen om je heen op de hoogte!

In en rond de tuin zijn talloze plekken waar muggen zich kunnen vermenigvuldigen

 Omdat lokale overheden verantwoordelijk zijn voor de hygiëne en volksgezondheid op hun grondgebied, kun je contact opnemen met je gemeente om informatie in te winnen over de maatregelen tegen de vermenigvuldiging van muggen, en in het bijzonder tegen de tijgermug.

Plant afwerende planten om muggen uit de tuin te houden

Bij het samenstellen van je bloembakken, hangmanden of borders kun je hierin planten om muggen op afstand te houden zetten, die van nature een afwerende werking hebben:

• Citroengras uit Madagaskar
• Citroenverbena
• Geurgeranium (Pelargonium citriodorum)
• Citroenmelisse
• Basilicum
• Tomaat: kweek enkele cherrytomaten in een pot of bak op je terras, zo combineer je het nuttige met het aangename!
• Ontdek ook een bloemenmengsel om muggen op afstand te houden (anijs, basilicum, nepeta…)

Volg de adviezen in ons artikel: “10 effectieve planten die muggen op afstand houden“.

Bekijk onze video over 6 planten tegen muggen:

Het planten van afwerende planten is niet voor 100% effectief: draag in besmette gebieden, vooral ‘s avonds, losse kleding die je armen en benen bedekt. Gebruik geen chemische middelen: die blijken net zo gevaarlijk voor muggen als voor jou en andere insecten, zonder ze volledig uit te roeien! Bovendien hebben sommige soorten muggen zich aangepast aan de insecticiden die worden gebruikt om ze te bestrijden.

Bevorder natuurlijke insecteneters

Insectenetende reptielen, amfibieën, vleermuizen… natuurlijke insecteneters nemen sterk in aantal af, waardoor muggen zich tegelijkertijd steeds verder kunnen verspreiden. Een natuurlijke manier om muggen te bestrijden is ervoor te zorgen dat deze roofdieren zich in je tuin kunnen vestigen. Lok daarom hagedissen, kikkers, salamanders, spinnen, libellen, vleermuizen en insectenetende vogels zoals zwaluwen en gierzwaluwen naar je tuin. Ze zijn je meest waardevolle bondgenoten!

Biologische middelen en vallen gebruiken

Er zijn biologische larviciden op basis van bacteriën bacillus thuringiencis waarmee alle broedplaatsen, zoals reservoirs, waterreservoirs voor beregening, vijvers, poelen, putten enzovoort, kunnen worden behandeld. Ze vormen geen enkel risico voor fauna en flora en zijn onschadelijk voor de mens.

Je kunt ook ovipositievallen plaatsen om hun voortplantingscyclus te doorbreken en hun aanwezigheid zo te verminderen. Dankzij deze vallen worden de larven gevangen en kunnen ze niet meer ontsnappen; ze zullen nooit muggen worden.

De schijnbaar goede ideeën

Heesters in de tuin snoeien waar muggen zitten

“Ik heb heesters in mijn tuin die vol muggen zitten. Ik kan ze beter snoeien, want ze zitten vast vol larven.” Deze bewering is onjuist: de struiken zijn alleen rustplaatsen voor muggen. Net als wij houden ze van de koelte van de vegetatie. Ze snoeien zou hun vermeerdering niet voorkomen, omdat ze zich blijven voortplanten in elk klein bakje met stilstaand water.

Een goede muggenbestrijding zou volstaan om het muggenprobleem op te lossen

Ook dit is onjuist. Zelfs als we soms helemaal genoeg hebben van al die muggen, zou een muggenbestrijdingsactie de muggen op een bepaald moment doden, maar de rust zou slechts enkele dagen duren: nieuwe muggen komen uit de larven die beschut in hun reservoirs met stilstaand water zitten. Het probleem kan alleen bij de bron worden aangepakt: mogelijke broedplaatsen van muggen verwijderen en ingrijpen in het larvenstadium, zoals de muggenbestrijdingsdiensten doen. Muggenbestrijdingsacties worden daarentegen ondernomen wanneer er een gezondheidsrisico op besmetting bestaat: als iemand bijvoorbeeld met een virus dat door de tijgermug kan worden overgedragen terugkomt naar het Europese vasteland (dengue, chikungunya of het zikavirus), wordt de omgeving waar die persoon woont behandeld om overdracht van het virus te voorkomen.