Hoe richt je een ommuurde tuin in?

Wat zijn de beperkingen van een ommuurde tuin?

• De belangrijkste beperking van een ommuurde tuin is meestal het gebrek aan licht, omdat de muren schaduw geven. De hoeveelheid schaduw varieert echter afhankelijk van de hoogte van de muren: als het om een binnenplaats gaat die door gebouwen wordt omringd, zijn de muren bijzonder hoog en ligt de tuin sterk in de schaduw.
• Een andere beperking van een ommuurde tuin kan het gebrek aan ruimte zijn. Het gaat vaak om kleine tuinen, kloostertuinen of binnenplaatsen in de stad. De ruimte moet dan optimaal worden benut en er moeten geschikte planten met een beperkte omvang worden gekozen.
• Er moet rekening worden gehouden met de omgeving, met name met de stijl van de gebouwen en muren, om een harmonieuze ruimte te creëren.
• De muren kunnen een opgesloten gevoel geven en soms wat beklemmend overkomen. Dit gevoel kun je tegengaan door ze met planten te bekleden! Door deze beperking in een voordeel te veranderen, kunnen de muren als steun voor klimplanten dienen en ideale omstandigheden voor schaduwplanten bieden, doordat ze bescherming tegen de zon geven.

Omgekeerd zijn ommuurde tuinen meestal beschut tegen de wind, doordat er rondom de tuin muren of bouwwerken staan. Dit kan ook een wat gunstiger microklimaat creëren voor het kweken van weinig winterharde planten.

Afhankelijk van hun hoogte kunnen de muren wat beklemmend overkomen. Aarzel niet om ze royaal met planten te bedekken

Hoe richt je een ommuurde tuin in?

Ommuurde tuinen zijn niet de gemakkelijkste tuinen om in te richten, omdat je rekening moet houden met de verschillende beperkingen die we zojuist hebben besproken. Toch volgen hier enkele tips om je tuin zo goed mogelijk in te richten:

• Plant klimplanten om de muren aan te kleden.
• Als er door de muren weinig licht is, kies dan voor schaduwplanten.
• Kies ook bij voorkeur voor bont, licht of kleurrijk blad, zodat dit goed opvalt en juist meer licht in de tuin brengt.
• Vergeet niet om rekening te houden met de stijl van de tuin en de gebouwen: een Franse tuin, een pastorietuin of een meer eigentijdse stadstuin richt je niet op dezelfde manier in…
• Speel met vormen en hoogtes om het rechte en benauwende karakter van de muren te doorbreken. Je kunt bijvoorbeeld borders en ruimtes met ronde of golvende vormen creëren, met verschillende vegetatieniveaus. Een terras of een verhoogde border kan ook de eentonigheid doorbreken van een ommuurde tuin die wat al te vlak is.
• Gaat het om een niet al te hoge stenen muur, dan kan het interessant zijn om planten boven op de muur te zetten.
• In alle gevallen kun je beplanting tegen de muur zetten en er misschien zelfs een groene muur creëren.
• Als de tuin klein is, plant dan planten langs de muren, aan de buitenrand van de ruimte, en plaats in het midden een terras met tuinmeubilair.
• Ook moet je de ruimte goed benutten, bijvoorbeeld door een hoofdpad aan te leggen dat toegang geeft tot de tuin, met verschillende afgebakende ruimtes: terras, moestuin, bloemenborder…
• Aarzel ook niet om buitenverlichting te plaatsen, zodat je er ‘s avonds van kunt genieten.
• Vermijd te kunstmatige, betonnen of geasfalteerde oppervlakken, want die zouden het benauwende karakter van de aangrenzende muren of gebouwen kunnen versterken. Kies liever voor gazon, eventueel met stapstenen om de paden af te bakenen.

Breng ritme in je tuin met ronde vormen om het rechte karakter van de muren te doorbreken. Aarzel niet om verschillende ruimtes te creëren en sommige daarvan te verhogen (borders, terras…).

Welke planten kiezen?

Alles hangt af van de tuinstijl die je wilt creëren! Houd bij je keuze rekening met de omgeving: als de gebouwen oud zijn, met mooie panden en stenen muurtjes (kloostertuin, historisch monument…), kan het een goed idee zijn om te kiezen voor een pastorietuin of een formele Franse tuin. Als de omgeving daarentegen moderner en stedelijker is, zal een eigentijdse en sierlijke tuin ongetwijfeld beter passen.

In alle gevallen geldt: als de tuin sterk in de schaduw ligt van de muren, kies je natuurlijk voor schaduwplanten die graag beschut tegen de zon staan: varens, hosta’s, hakonechloa, knopige ooievaarsbek, purperklokjes, maagdenpalmen, herfstanemonen, carex, ophiopogon… Er is volop keuze! Bekijk gerust ons volledige assortiment vaste planten voor de schaduw en ook onze adviesfiche: “Een schaduwborder samenstellen: welke planten kiezen?”

Hier zijn ook enkele ideeën voor klimplanten om de muren te bekleden: bontgekleurde klimop, klimhortensia, Schizophragma, schijnaugurk, kamperfoelie… Bekijk voor meer ideeën en inspiratie onze adviesfiche: “Klimplanten voor muren en gevels: welke kiezen?” en “Een muur in de tuin: onze ideeën om hem te bekleden”

Bontgekleurde klimop Hedera helix ‘Goldchild’, Schizophragma hydrangeoides en Akebia quinata

Volgens je tuinstijl:

• Voor een eigentijdse tuin: kies planten met fijn, sierlijk blad. We raden vooral bamboes, varens, carex, hakonechloa, Japanse esdoorns, Fatsia japonica, Nandina domestica en berken aan, met name de himalayaberk, Betula utilis ‘Jacquemontii’… Wat de bloei betreft kun je sieruien, Afrikaanse lelies, kogeldistels, Gaura lindheimeri… toevoegen. Kies bij voorkeur voor ingetogen kleuren: wit, purper, zwart, bordeauxrood… Bekijk onze adviesfiche “10 sierlijke planten, perfect voor een moderne tuin”
• Voor het aanleggen van een formele Franse tuin: plant strak gesnoeide heesterranden en eventueel enkele vormsnoeiplanten. Traditioneel worden buxussen gebruikt, maar je kunt ze vervangen door Lonicera nitida of Ilex crenata, die minder gevoelig zijn voor plagen en ziekten. Plant in het midden van deze afgebakende vakken heesters en bloeiende eenjarige of vaste planten (klein afrikaantjes, goudsbloemen, meisjesogen, duizendblad, cosmos…), evenals rozen. Ook taxussen en haagbeukhagen passen uitstekend bij deze tuinstijl. Aarzel niet om je tuin verder aan te kleden met beelden, kleine fonteinen of vijvers.
• Voor een pastorietuin moet je kruidenplanten en geneeskrachtige planten (salie, venkel, alsem, laurier, kamille, rozemarijn, hertshooi…), maar ook vergeten groenten en kleinfruit (bessenstruiken, frambozen…). toevoegen. Leg groente- en bloemperken aan en omrand ze met lage hagen van Lonicera nitida of Ilex crenata. Ontdek ons volledige assortiment vaste planten voor een pastorietuin en ook onze adviesfiche: “Hoe leg je een pastorietuin aan?”
• Voor het aanleggen van een cottagetuin: cottagetuinen zijn typisch Engels. Het zijn weelderige tuinen met een zeer natuurlijke uitstraling, vaak klein van formaat en omgeven door stenen muurtjes. Ze zijn ideaal om een mooi oud huis in de verf te zetten. De borders staan vol planten en combineren bloemen, groenten, kruidenplanten en kleinfruit… Alles staat door elkaar! Voor de kleuren kies je zachte, pasteltinten: mauve, blauw, zachtroze, abrikoos, oranje… Enkele ideeën voor vaste planten in een cottagetuin: sieruien, oosterse papavers, toortsen, riddersporen, vaste geraniums… Voeg tegen een gevel of op een pergola ook enkele klimrozen en clematissen toe.
• Bij een grote ommuurde tuin in een relatief zacht klimaat, zoals in Bretagne: met dit type tuin kun je een echt exotisch groen toevluchtsoord creëren! De muren zorgen voor een microklimaat dat de tuin beschut tegen wind en kou, waardoor je weinig winterharde planten kunt kweken. Kies voor een echte exotische sfeer planten met weelderig blad: boomvarens, palmen, mammoetblad, Fatsia japonica, Tetrapanax, bananenplanten en colocasia. Wat de bloei betreft kun je denken aan hedychiums, montbretia’s, fakkellelies…

Typische cottagetuinen zijn vaak omgeven door stenen muren. Pastorietuinen ook, omdat ze binnen de muren van abdijen en kloosters lagen. Twee zeer verschillende tuinstijlen!