Een tuin op het zuiden aanleggen

Wat betekent een ligging op het zuiden: voordelen en nadelen?

Wat betekent « vol op het zuiden » eigenlijk?

In de tuin hebben planten licht en warmte nodig. Een goede ligging van je tuin zorgt voor een optimale groei en een betere opbrengst in de moestuin. Veel experts adviseren een ligging van noord naar zuid, zodat planten zo gelijkmatig en lang mogelijk van de zon profiteren. Wanneer ze op het westen zijn gericht, hebben planten de neiging elkaar schaduw te geven.

Voor- en nadelen

Vol op het zuiden betekent voor de meeste planten 6 tot 8 uur zon per dag. Voor soorten die mogelijk niet bestand zijn tegen urenlange blootstelling aan felle zon, raden we je aan ze zo te plaatsen dat ze ochtendzon en middagschaduw krijgen. De meeste klimplanten zijn een zeer goed alternatief voor een standplaats op het zuiden. Bovendien kun je dankzij deze standplaats mediterrane planten telen, zelfs ten noorden van de Loire, omdat sommige volledig winterhard zijn.

Een standplaats op het zuiden is ideaal in het voorjaar voor een vroege bloei en ook een zegen in het najaar voor bollen zoals de gele krokussen Sternbergia lutea. Ze bloeien vanaf september overvloedig, terwijl ze in de schaduw meer dan een maand langer moeten wachten. Een standplaats op het zuiden in de tuin zorgt voor veel voldoening.

Een standplaats vol op het zuiden kan in de zomer problematisch zijn, vooral in mediterrane gebieden. Alleen planten die zijn aangepast aan lange droogteperiodes kunnen zonder bescherming worden geplant; de andere moeten aan de voet worden gemulcht.

Welke planten kies je volgens je regio?

Voor gebieden met een mediterraan klimaat

Warme, droge zomers en zachte winters. Kies mediterrane planten die bestand zijn tegen lange maanden van droogte in de zomer, die nog wordt versterkt door een mistral die alles uitdroogt. Hoewel mediterrane planten aangepast lijken aan alle regio’s, kunnen ze onder bepaalde voorwaarden worden gebruikt. Kies een gunstige, goed belichte en beschutte standplaats om de planten in de winter tegen vorst te beschermen. In de tuin kunnen deze weinig winterharde planten een beschutte plek bij een bouwwerk krijgen.

Dit is onze selectie:

• De struiksalies: kampioenen in alle omstandigheden als het gaat om zomerbloei: ze beginnen in mei te bloeien en houden pas op met bloeien bij de eerste vorst. Ze zijn er in alle kleuren, van wit tot rood, met daartussen purperroze, zalmkleurig en zuurstokroze.
• De Hesperaloe: deze nog weinig gebruikte vaste plant verdient het om bekender te worden. De plant heeft fijne, harde, blauwgroene bladeren in rozetten. In de zomer schieten uit de pol een lange, soepele bloemstengels met aantrekkelijke, prachtige framboosroze bloemen. De plant is winterhard tot -15 °C in goed doorlatende grond.
• De mediterrane heide: zeer algemeen van het Iberisch Schiereiland tot Italië. Ze is te herkennen aan de bloemen met meeldraden die boven de kroon uitsteken en aan de uiteinden van de bloeiende twijgen gegroepeerd zijn. Ze bloeit aan het einde van de zomer in droge, neutrale of zelfs licht kalkrijke grond. Met droge voeten is ze winterhard tot -20 °C.
• De Limonium: dit is familie van de plumbago’s en wordt veel gebruikt voor droogboeketten. De bloei duurt zeer lang, zelfs zonder water te geven, want zolang je de bloemen plukt, maakt de plant nieuwe bloemstengels.
• De Fremontodendron californicum (flanelstruik): deze heester is een echte rots, die bestand is tegen opspattend zeewater, droogte en vervuiling!

Afkomstig uit Noord-Amerika: in het midden de Hesperaloe en rechts de Fremontodendron. Links de Canarische lamsoor.

Voor gebieden met een zeeklimaat

Door de invloed van de Atlantische Oceaan zijn de temperaturen in de zomer en winter zacht, maar wisselend. Sommige zomers kunnen zeer heet zijn. Je kunt daarom kiezen voor weinig winterharde planten van mediterrane of zuidelijke oorsprong.

Dit is onze selectie:

• De Eschscholzia californica of het slaapmutsje: wordt 30 tot 40 cm hoog en geeft grote witte, gele of oranje bloemen in de vorm van wijd openstaande kelken. Zaai van februari tot mei ter plaatse in borderranden en borders en dun daarna uit. Het slaapmutsje geeft tuinen een ‘natuurlijke’ uitstraling, maar kan zich sterk uitbreiden. Het houdt van goed doorlatende, zelfs arme grond.
• De Lagerstroemia (Indische sering): deze plant past zich ook aan extreme omstandigheden aan, zoals droogte, de kust en vervuiling. De lichtgevende roze pluimen gedurende de hele zomer zullen je bekoren.
• De Afrikaanse lelie: deze bolvormende vaste plant heeft mooie blauwe of witte bloemstengels boven blad dat, afhankelijk van de variëteit, bladverliezend of wintergroen is.
• De anisodontea: een mooie heester uit de kaasjeskruidfamilie, met een rijke purperroze bloei van april tot oktober en een snelle groei. Bij een zeer zachte winter kan hij zelfs 12 maanden bloeien. Hij houdt van zonnige standplaatsen en lichte, goed doorlatende grond.

Links de scharlakenrode bloei van de Lagerstromia, in het midden de Agapanthes en rechts de ‘Anisodontea.

Voor gebieden met een landklimaat

Warme of zeer hete periodes komen steeds vaker en duren steeds langer, ook in de gebieden ten noorden van de Loire! Je moet daarom leren welke planten zich aanpassen aan hoge temperaturen en aan de droogte van hete zomers en lange, koude en natte winters. Dat gezegd hebbende, maakt een zuidelijke, warmere en beschutte standplaats het mogelijk om te kiezen voor winterharde mediterrane planten.

Dit is onze selectie:

• De perovskia (of Russische salie): deze verwant van de salies heeft aren met hemelsblauwe bloemen en zilvergrijs blad en bloeit van het voorjaar tot het najaar. Hij verlangt lichte, goed doorlatende grond en een zonnige standplaats. Hij is ook zeer winterhard en groeit snel.
• De phlomis (of brandkruid) is een vaste plant met een lange bloei in lichtgele aren. Hij is winterhard en geeft de voorkeur aan lichte, arme, zelfs kalkrijke grond. Het geurige blad blijft in de winter aanwezig.
• De potentilla: een struikachtige plant die doet denken aan een wilde roos. Ze geeft de hele zomer gele, oranje, roze of rode bloemen. Het is een zeer makkelijke plant die zowel van arme als rijke, droge als vochtige grond en van volle zon houdt. Zeer winterhard tot -25 °C heeft ze geen bijzondere verzorging nodig, behalve een kleine snoei om een compacte groeiwijze te behouden.
• De gaura: de gaura wordt vooral in de stad gewaardeerd omdat hij niet bang is voor vervuiling. Hij geeft je borders een landelijke uitstraling en laat je tuin van het voorjaar tot het najaar stralen.
• De fijnstralen: deze kleine bloemen groeien overal: in een spleet van een oude muur, langs een borderrand… De Erigeron is bestand tegen vrijwel alle omstandigheden.

Ontdek ook droogtebestendige heesters.

Links de Phlomis of het brandkruid, in het midden de fijnstraal Erigeron; rechts de gele potentilla

Wanneer en hoe planten?

Wat is de beste periode om te planten?

Plant bij voorkeur aan het begin van het najaar, zodat ze de tijd hebben om zich vóór de winter te vestigen en het jaar daarop beter bestand zijn tegen droogte.

Hoe plant je?

1. Bereid de bodem voor: Verwijder vóór het planten de grote stenen en spit de bodem om. Voeg daarbij bemesting toe, bijvoorbeeld stalmest;
2. Mulch aanbrengen: Mulch is de beste manier om het wortelstelsel tegen de meest extreme weersomstandigheden te beschermen. Minerale mulch houdt warmte vast in een vochtig klimaat. Organische mulch voorkomt waterverlies en het kiemen van zaden die in de bodem in rust zijn. Zo hoef je minder vaak onkruid te wieden en water te geven.
3. Bescherm tegen de wind: Een standplaats in de zon is vaak onbeschut. Daardoor hebben sterke windvlagen meestal vrij spel, waardoor de temperatuur met meerdere graden daalt. Creëer beschutte plekken voor kwetsbare planten door windschermen aan te leggen.
4. Plant jonge exemplaren: Kies jonge planten en controleer of hun wortels geen wortelkluit hebben gevormd. Zo slaan ze beter aan. Gebruik gerust planten die afkomstig zijn van lokale stekken of zaai. Zo voorkom je de thermische schokken die een plant in een kas kan hebben ervaren.
5. Plant hogerop. Verhoogde bedden en andere verhoogde teelten warmen aan het begin van het voorjaar snel op. Ze zorgen voor een goede waterafvoer, wat een belangrijk voordeel is voor de meest kwetsbare planten.
6. Geef overvloedig water. Geef in de maanden na het planten met ruime tussenpozen veel water, zodat al je planten goed aanslaan. Hierdoor wortelen de planten diep, wat hun ontwikkeling bevordert en ze beter bestand maakt tegen droogte en vorst. De wind droogt de tuin net zo sterk uit als de zon.