7 creatieve ideeën om kinderen te leren tuinieren zonder tuin

Kruiden kweken binnenshuis

Je hebt dan weliswaar geen tuin, misschien zelfs geen balkon, maar we zijn het erover eens: je hebt op zijn minst een raam, toch? Nou, dat is perfect om je kind kennis te laten maken met het kweken van keukenkruiden in potten!

Keuze van de potten:

Kies potten met drainagegaten zodat overtollig gietwater kan weglopen. Wat de diameter van de pot betreft, zijn keukenkruiden niet veeleisend en kun je beginnen met een pot met een diameter van 10 tot 15 cm of een kleine bloembak. Kies bij voorkeur voor stevige, lichte kunststofpotten om het verplaatsen gemakkelijker te maken en te voorkomen dat de pot bij de eerste val breekt (we kennen onze kinderen toch?).

Tip van Ingrid: je kunt je kind de pot laten beschilderen voordat je erin gaat kweken. En voilà! Eerst een atelier hedendaagse kunst en daarna een tuinieratelier!

Keuze van planten en kruiden voor binnen:

Begin met het selecteren van zaden van keukenkruiden die gemakkelijk binnenshuis te kweken zijn en goed groeien bij weinig zonlicht en met weinig onderhoud. Wij raden basilicum, basilicum, munt en peterselie aan: perfect om mee te beginnen. Ze groeien snel, zodat kinderen in korte tijd het resultaat van hun inspanningen kunnen zien. Bovendien helpen ze bij het ontwikkelen van de reuk en smaak van je kind.

Tips voor het inrichten en onderhouden van planten in pot:

1- Help je kind om 2-3 centimeter kleikorrels of grind op de bodem van de pot te leggen (om stilstaand water te voorkomen).

2- Vul de pot vervolgens met potgrond voor zaai.

3- Laat je kind vervolgens zien hoe je de zaden zaait volgens de aanwijzingen op het zakje. Geef ten slotte water met een plantenspuit.

4- Zet de pot of bloembak bij een raam. Idealiter is dit raam op het oosten of westen gericht. Staat het op het zuiden, hang dan een dun gordijn op om te voorkomen dat direct zonlicht het blad verschroeit.

Tip: als je te weinig licht hebt (bijvoorbeeld wanneer je de kruiden in de keuken wilt kweken), kun je kleine bloembakken met verlichting vinden om je keukenkruiden te laten groeien (maar dit is een minder zuinige en milieuvriendelijke oplossing). 

5- Leg de kinderen uit hoe ze de planten goed water geven, met de nadruk op de benodigde frequentie en hoeveelheid water. Als de potgrond bijvoorbeeld droog wordt, geef je een beetje water. Dit is ook een goed moment om het belang van licht en temperatuur voor de groei van planten uit te leggen.

6- Bekijk samen de ontkiemde zaden en de opgekomen planten; zo leren kinderen meer over de levenscyclus van planten. Door voor hun planten te zorgen, leren ze ook geduld te hebben en de natuur te respecteren.

Een minituin of terrarium maken

Een ander alternatief voor kruiden: met miniatuurtuintjes en terrariums kunnen kinderen tuinieren op kleine schaal ontdekken. Deze miniatuurtuintjes zijn perfect voor binnenruimtes en bieden een unieke leerzame ervaring.

Stappen voor het maken van een miniatuurtuintje of terrarium

1- Kies om te beginnen een doorzichtige bak, zoals een glazen pot of een aquarium.

2- Leg de kinderen uit hoe ze opeenvolgende lagen grind, eventueel actieve kool en potgrond kunnen aanbrengen om voor een goede waterafvoer en een gezonde omgeving voor de planten te zorgen.

3- Kies vervolgens kleine planten die geschikt zijn voor deze omgeving en plant ze.

De juiste planten kiezen voor een terrarium

Kies voor een gesloten terrarium, waar dus een hoge luchtvochtigheid heerst, planten die van deze vochtige biotoop houden, bijvoorbeeld:

• mossen;
• een Chlorophytum;
• een kleine varen;
• een klimop;
• een klimvijg;
• een Fittonie.

Kies voor een open miniatuurtuintje liever planten die weinig water nodig hebben, zoals vetplanten en cactussen, bijvoorbeeld:

• een Sedum;
• een Crassula;
• een Echeveria;
• een Haworthia.

Houd bij je keuze rekening met de toekomstige standplaats van de pot! Achter een raam op het zuiden? Kies dan voor vetplanten. Een raam op het westen of oosten? Perfect voor varens!

Kinderen kunnen ook decoratieve elementen toevoegen om hun miniatuurtuintje een persoonlijk tintje te geven: kiezelstenen, een paadje van kleine steentjes enzovoort. Misschien mag er zelfs wel een plastic dinosaurus in komen… maar als zij dat leuk vinden, waarom niet.

Deze projecten leren kinderen de basisprincipes van ecologie en het microklimaat. Ze leren hoe verschillende planten met hun omgeving samenwerken en hoe ze een gezond evenwicht in een miniatuurecosysteem kunnen behouden.

→Lees meer in onze artikelen: cactussen en vetplanten voor binnen en onmisbare planten voor een geslaagd terrarium.

Een kleine moestuin op het balkon aanleggen

En als je je kind nu eens kennis laat maken met smaken terwijl je samen leert hoe je een minituin aanlegt? Want op een klein balkon of zelfs op een vensterbank kun je groenten kweken in een bloembak of bak!

Groenten kiezen die geschikt zijn voor de teelt in bloembakken:

Kies planten die het goed doen in potten en weinig onderhoud nodig hebben. Groenten zoals cherrytomaten of radijs (na 21 dagen al te proeven! Perfect voor de allerkleinsten), aardbeien en keukenkruiden (zoals eerder besproken) zijn perfect voor kleine ruimtes. Ze bieden kinderen bovendien een tastbare beloning: ze kunnen hun eigen groenten of fruit proeven. Leg meteen uit hoe groenten zich vormen, wanneer ze rijp zijn en hoe je water geeft.

De tip van Ingrid: en waarom zou je niet verschillende soorten cherrytomaten planten om het verschil te “proeven”?

Tips voor de inrichting en het onderhoud van groenten in bloembakken:

1- Begin met het inschatten van de beschikbare ruimte en de standplaats ten opzichte van de zon.

2- Gebruik hangpotten, bloembakken en planken om de verticale ruimte optimaal te benutten.

3- Kinderen kunnen meehelpen met het versieren van de potten en het schikken van de planten.

4- Vul in mei samen de bloembakken met potgrond en zaai vervolgens de zaden of plant jonge groenteplanten, zodat je ze kunt zien groeien.

5- Leer je kind hoe het water moet geven aan de groenteplanten: bij de voet van de planten, zonder het blad nat te maken en vooral niet te weinig, maar ook niet te veel water!

Door kinderen te betrekken bij het plannen en onderhouden van een balkontuin, leer je hun hoe ze een beperkte ruimte efficiënt kunnen gebruiken. Dit stimuleert ook een creatieve en doordachte aanpak van tuinieren. Bovendien kan het verzorgen van planten kinderen helpen om verantwoordelijkheidsgevoel te ontwikkelen en een band op te bouwen met de levenscyclus van planten.

Zaadbommen maken

Het raam, het appartement en het balkon vergroenen is heel goed, maar als je ruimte tekortkomt, waarom zou je dan de buitenruimtes niet vergroenen? De zaadbom is een leuke en interactieve manier om buiten bloemen te zaaien en kinderen tegelijkertijd iets over ecologie te leren. En bloemen zien groeien op een klein stukje verlaten gazon tussen twee stroken beton kan een bron van verwondering zijn!

Stappen voor het maken van zaadbommen:

1- Meng in een kom twee delen natuurlijk kleipoeder met één deel potgrond.

2- Voeg zaden van een mengsel van wilde bloemen toe, omdat ze gemakkelijk groeien en bestuivers aantrekken: klaproos, korenbloem (Centaurea), margriet (Leucanthemum vulgare), echte kamille (Matricaria chamomilla), Oost-Indische kers (Tropaeolum majus), goudsbloem (Calendula officinalis), enzovoort.

3- Voeg geleidelijk water aan het mengsel toe tot je een kneedbare consistentie krijgt, zoals boetseerklei. Moedig de kinderen aan om kleine balletjes ter grootte van een kleine noot te maken. Deze stap is niet alleen leuk, maar stimuleert ook de fijne motoriek.

4- Leg de zaadbommen op een vel papier of een dienblad en laat ze 24 tot 48 uur drogen.

5- Zodra ze droog zijn, kunnen de zaadbommen door de kinderen worden gegooid.

Let op: deze activiteit moet in het voorjaar, tussen april en juni, worden uitgevoerd om de groei en bloei van de zaden te garanderen.

→ Lees voor meer informatie onze geïllustreerde handleiding : zaadbommen maken.

Zaadbom

Tuinieren en recyclen

Ben je gevoelig voor recycling en ecologie en wil je deze waarden aan je kinderen meegeven? Dan kun je tuinieren en recycling combineren in leuke workshops. En zo leren ze meteen veel over de natuur, afval en het milieu! Hier volgen enkele voorbeelden:

Vervang de klassieke potten

• Vervang de potten door plastic flessen die je doormidden snijdt. Hang ze met een touwtje op of zet ze gewoon op tafel en je hebt een leuke, voordelige pot van gerecycled materiaal. Je kunt ze ook eerst beschilderen voordat je ze tot pot omtovert.

• Op dezelfde manier kun je alle bakjes en potjes gebruiken die je bij de hand hebt: een oude theeplantpot, een afgedankte laars, een conservenblik (schuur de scherpe rand eerst even met schuurpapier), een bakje enzovoort.
• Zaai in eierdozen of zelfs in eierschalen (een leuk decoratie-idee voor Pasen!). Je vindt de stappen in onze tutorial: Hoe maak je samen met kinderen een paasnest?
• Kortom: wees creatief en laat je fantasie de vrije loop!

Landart maken binnen en buiten

Land Art, oftewel de kunst van de natuur, is een fascinerende artistieke en educatieve activiteit waarmee kinderen hun creativiteit kunnen uiten en tegelijkertijd contact kunnen maken met hun omgeving. Met natuurlijke materialen (dode bladeren, takken, steentjes enz.) kunnen kinderen een mandala maken en zo tijdelijke kunstwerken creëren, in het park of in groenvoorzieningen bij jou in de buurt.

Land Art-activiteiten buiten:

1- Ga naar buiten om verschillende natuurlijke elementen te verzamelen en ze te schikken in de vorm van mandala’s: dode bladeren in verschillende kleuren en formaten, dennenappels, steentjes enz.

2- Kinderen kunnen zelfs stenen stapelen of takken samenvoegen om natuurlijke sculpturen te maken. Zo ontwikkelen ze hun gevoel voor evenwicht en samenstelling.

3- Kijk hoe voorbijgangers naar je meesterwerk kijken of hoe de wind het kunstwerk meeneemt… om de volgende dag gewoon opnieuw te beginnen!

→Lees voor meer informatie onze geïllustreerde handleiding : Land Art: hoe maak je een herfstmandala?

Land Art-activiteiten binnen:

1- Ga altijd op zoek naar bladeren met verschillende vormen en kleuren, kleurrijke bloemen en takken.

2- Leg de voorwerpen thuis op een tafel, in een kader of op een vel papier om een mandala te maken.

3- Bekijk je kunstwerk en begin zo vaak opnieuw als je wilt. Vergeet niet om, zodra je klaar bent, je bladeren en takken te composteren of buiten terug te leggen.

Ingrids tip: Je kunt ook een plantenlijst maken door onze handleiding te lezen: creëer samen met je kinderen een plantenlijst. Of maak een vaas van takken: maak samen met je kinderen een vaas.

Een plantenlijst, een activiteit om samen met kinderen te doen

Een herbarium maken

Een herbarium maken is weliswaar een klassieke activiteit, maar hiermee kunnen kinderen de diversiteit van planten ontdekken en misschien leren om plantensoorten van elkaar te onderscheiden. Tegelijkertijd ontwikkelen ze hun vaardigheden op het gebied van classificatie en observatie.

Hoe maak je een herbarium?

1- Om je herbarium samen te stellen, heb je herfstbladeren of zelfs voorjaarsbloemen nodig. Je kunt dit in (bijna) elk seizoen doen.

2- Leg je vondsten tussen twee vellen absorberend papier of krantenpapier en leg ze vervolgens onder zware boeken of in een plantenpers. Laat ze één tot twee weken drogen.

3- Zodra de bladeren en bloemen gedroogd zijn, plak je ze op de pagina’s van een album.

4- Voeg op elke pagina een etiket toe met informatie over de plant: de Nederlandse naam, eventueel de wetenschappelijke naam, de datum en plaats van verzamelen, of andere relevante observaties, afhankelijk van de leeftijd van het kind.

→ Lees onze tutorial voor alle details: com samen met kinderen een herbarium te maken?