Zijn Afrikaanse lelies bedreigd?

In de rustige wereld van het tuinieren duikt een nieuwe bedreiging op, die liefhebbers van Afrikaanse lelies in heel Frankrijk doet huiveren. De galmug van de Afrikaanse lelie, een voorheen onschadelijk klein Afrikaans insect, blijkt namelijk een steeds groter probleem voor deze majestueuze planten te worden. Nu het aantal gevallen in Frankrijk toeneemt, gaat het niet langer om de vraag óf deze plaag kan worden gestopt, maar eerder wanneer en hoe. Welke gevolgen heeft de galmug van de Afrikaanse lelie voor onze Afrikaanse lelies? Hoe herken je de eerste tekenen van deze aantasting? Zijn er doeltreffende manieren om Afrikaanse lelies in het hele land te beschermen? De schoonheid van onze tuinen staat op het spel: het is tijd om in actie te komen!

Galmug van de Afrikaanse lelie: om welk insect gaat het?

De galmug van de Afrikaanse lelie, of Enigmadiplosis agapanthi, is een bijzonder schadelijke plaag voor Afrikaanse lelies. Dit insect behoort tot de familie Cecidomyiidae. Het komt oorspronkelijk uit Zuid-Afrika, net als de Afrikaanse lelie zelf, maar heeft zich sindsdien naar andere delen van de wereld verspreid, waaronder Europa.

De galmug van de Afrikaanse lelie is een heel klein mugje waarvan de larven zich in de bladknoppen en stengels van Afrikaanse lelies ontwikkelen. Daardoor ontstaan misvormingen en blijft de bloei vaak uit. De schade kan zeer groot zijn en in de ernstigste gevallen zelfs leiden tot het afsterven van de plant, al komt dat maar zeer zelden voor.

Het insect is zo klein dat alleen de symptomen ons kunnen helpen om vast te stellen of het aanwezig is; directe waarneming is vrijwel onmogelijk.

Wat zijn de symptomen van een aantasting?

Tekenen van een aantasting door de galmug van de Afrikaanse lelie zijn onder meer misvormde bloemknoppen die niet opengaan, stengels die verwelken of geel of bruin worden, en kleine witte larven of oranje poppen in de stengels of bloemknoppen. De larven van de galmug van de Afrikaanse lelie ontwikkelen zich midden in de bloemknoppen. Bij een zware aantasting kan de volledige bloei in de teelt van Afrikaanse lelies uitblijven.

Wat kun je doen?

Deze plaag bestrijden kan lastig zijn, omdat er geen specifiek toegelaten bestrijdingsmiddel tegen de galmug van de Afrikaanse lelie bestaat. Tot de bestrijdingsmaatregelen behoren het verwijderen en vernietigen van aangetaste delen van de plant. Maar je hoeft je Afrikaanse lelies niet volledig af te maaien of te verwijderen! Er wordt onderzoek gedaan naar andere doeltreffende bestrijdingsmethoden tegen deze plaag. Toch blijven we hopen dat een natuurlijke vijand de galmuggen op natuurlijke wijze onder controle zal houden. Duimen maar!

Wat is de situatie in Frankrijk?

Raak nog niet in paniek! In Europa werden de eerste officiële waarnemingen in 2015 in het Verenigd Koninkrijk geregistreerd, vervolgens in 2017 in het zuidwesten van Frankrijk en daarna in 2019 in Bretagne. Sindsdien neemt de galmug van de Afrikaanse lelie gestaag toe, zonder dat de situatie op dit moment echt alarmerend is. Het nationale conservatorium voor Afrikaanse lelies op het eiland Bréhat, in de Côtes-d'Armor, luidt echter de alarmbel en roept tuiniers op waakzaam te zijn. Controleer je Afrikaanse lelies thuis en in je tuin goed en kom snel in actie door plantendelen te verwijderen waarvan je vermoedt dat ze door deze galmug zijn aangetast.

In België lijkt de galmug van de Afrikaanse lelie voorlopig afwezig te zijn. (Noot van de redactie: jawel, je kunt bepaalde beter tegen kou bestand zijnde Afrikaanse lelies kweken, zoals de Afrikaanse lelie 'Black Buddhist', in België en in het noorden van Frankrijk, maar dan wel in goed doorlatende grond of in een pot!)

Meer informatie vind je in het document van het ministerie van Landbouw over dit onderwerp.