Wat planten in de winter?

Sierbomen en sierheesters

Met blote wortel

Wanneer je bomen of loofheesters kiest om in de tuin te planten, biedt de winter je de mogelijkheid om voor planten met blote wortel te kiezen, want zodra de sapstroom is stilgevallen en de bladeren zijn gevallen, zijn de planten in rust. Ze zijn enkele jaren in de volle grond in een boomkwekerij gekweekt en worden vervolgens gerooid op het moment dat ze te koop worden aangeboden. Deze planten zijn interessant omdat ze in de volle grond zijn opgegroeid: ze zijn krachtig, goedkoper in aanschaf en milieuvriendelijker, omdat ze zonder substraat en plastic potten worden geleverd.

Het planten van een boom of heester met blote wortel moet tussen november en eind maart gebeuren, voordat de groei hervat, zodat de wortels zich goed kunnen ontwikkelen. Let wel op: tuiniers met kleigrond die gedurende het hele koude seizoen vochtig blijft, doen er goed aan deze planten aan het einde van de winter te planten. De grond begint dan namelijk op te warmen, wordt lichter en is beter geschikt voor een goede wortelontwikkeling.

Kortom: je kunt bomen en heesters met blote wortel planten wanneer je bodem diep vochtig maar niet door hevige regen doorweekt is, maar ook op voorwaarde dat de temperaturen overdag niet onder nul komen.

→ Lees het deskundige advies over het planten van bomen en heesters met blote wortel

In potten

In theorie kunnen planten in potten het hele jaar door worden geplant, maar planten zonder rekening te houden met de kenmerken van je klimaat is riskant en niet alle planten hebben dezelfde eisen of dezelfde koudebestendigheid. In mediterrane gebieden kun je in de winter planten, ook wintergroene planten en coniferen. In koudere regio’s is het daarentegen waarschijnlijk al wat laat, omdat vorst en sneeuw er vroeg hun intrede doen. In deze wintermaanden is december de beste periode, vooral op lichte grond of in goede leemrijke tuingrond. Bij zware grond en op grotere hoogte kun je beter wachten tot februari-maart. Ook hier geldt: plant nooit wanneer de bodem bevroren of doorweekt is.

Als je in de winter plant, stem de periode en de geplante planten dan af op je lokale klimaat, je bodem en de weersomstandigheden

Fruitbomen

De winter is ook een gunstige periode om fruitbomen met blote wortel te planten. Van 25 november, de dag van Sint-Catharina, tot half februari kunt u al uw fruitbomen planten. Omdat ze in deze periode van vegetatieve rust in de grond worden gezet, lopen ze in het voorjaar betrouwbaarder uit en doorstaan ze de eerste zomerse warmte met gemak.

Vergeet echter niet de weersverwachting te raadplegen en bijvoorbeeld enkele dagen vóór een aangekondigde koudegolf niet te planten. Sommige winters kunnen ook uitzonderlijk droog en koud zijn; water geven aan pas geplante fruitbomen heeft dan geen zin. Als er veel regen wordt voorspeld, laat u de bodem eerst enkele dagen opdrogen voordat u de grond bewerkt.

Voor het planten van uw fruitbomen met blote wortel mag u de belangrijkste aandachtspunten niet vergeten:

• Houd voldoende plantafstand aan
• Maak de plantgaten enkele dagen, of zelfs enkele weken, van tevoren klaar
• Pralineer de wortels en maak ze klaar voor het planten
• Vergeet niet uw bomen te steunen

Het kan ook nuttig zijn om de entplaats tegen de kou te beschermen met een aanaarding die u bij het hervatten van de groei weer verwijdert, of met een strook vliesdoek of geotextiel.

Ook fruitbomen in pot kunnen in deze periode worden geplant, volgens dezelfde aanbevelingen als voor sierbomen.

Fruitbomen met blote wortel worden geplant van november tot begin maart: de winter is dus de ideale periode!

Haagplanten en rozen

In de winter kun je profiteren van de aanbiedingen voor haagheesters met blote wortel om voordelig groene schermen te creëren! Dat kan interessant zijn, vooral als je lange hagen of grote oppervlakken wilt beplanten. Bovendien zullen je hagen goed aanslaan en krachtiger groeien als je ze volgens de regels van de kunst plant. Lees al onze uitleg over hoe je een haag met blote wortel plant.

Hetzelfde geldt voor rozen, waarvan het aanbod met blote wortel voordeliger is en garant staat voor een zeer goede aanslag. → Lees ook: Wanneer rozen planten?

Maar haagheesters en rozen die in potten worden verkocht, kunnen het hele jaar door worden geplant, dus ook in de winter. Net als bij bomen en heesters raden we aan om perioden met vorst en doorweekte bodems te vermijden en op zware kleigrond aan het einde van de winter te planten.

Denk er ten slotte aan de voet van je pas geplante hagen en rozen te mulchen: houtsnippers, gevallen bladeren, stro of, bij gebrek daaraan, onbedrukt gerecycled karton. Deze mulch beschermt goed tegen kou, verdamping en afstromend water.

Plant haagheesters met blote wortel in de winter voor een optimale aanslag en groei

De bollen

Vaak wordt gezegd dat september-oktober de beste periode is om voorjaarsbollen te planten. Dat klopt, maar de meeste variëteiten kunnen zonder problemen tot eind november en zelfs in december of januari worden geplant. Kies hiervoor bij voorkeur late variëteiten, zoals Alliums, Eremurus (woestijnkaarsen) en lelies, die in de zomer bloeien. Omdat deze bollen laat bloeien, kunnen ze nog laat in het seizoen worden geplant.

Bollen die laat in de winter worden geplant, bloeien later. Ze bloeien het eerste jaar ook iets minder lang, maar zullen zich goed ontwikkelen voor de jaren daarna.

Lees ons advies over voorjaarsbollen laat planten

De vaste planten

In theorie kun je vaste planten in kweekpotjes of in potten het hele jaar door planten. Als je ze in de winter plant, moet dat absoluut buiten de vorstperiode gebeuren en moet je de gekozen planten aanpassen aan je lokale klimaat. Zorg ook voor bescherming om je nieuwe aanplant te verwennen: een goede mulchlaag van bladeren is bijvoorbeeld perfect geschikt.

Op dit moment worden er nog maar weinig vaste planten met blote wortel aangeboden. Toch veranderen de teeltmethoden en opvattingen langzaam. Het is dan ook niet onredelijk om te denken dat vaste planten met blote wortel steeds vaker op de markt zullen komen, met een steeds ruimer assortiment aan variëteiten. Zo vind je bijvoorbeeld de Iris germanica in de vorm van een wortelstok, purperklokjes, lelietje-van-dalen, pioenen, daglelies of hosta’s.

Omdat ze doorgaans verkrijgbaar zijn tussen oktober en vóór de hergroei rond maart, kun je vaste planten met blote wortel in de winter planten. Vermijd daarbij altijd vorst en verzadigde grond en vergeet niet een royale mulchlaag aan te brengen.

Lees meer tuinadvies in ons artikel: Vaste planten met blote wortel planten: hoe en waarom?

Bescherm vaste planten met blote wortel na het planten (hier pioenen) met een royale mulchlaag

En de kerstboom?

Na de feestdagen kan het aantrekkelijk zijn om de kerstboom een tweede leven te geven! De belangrijkste soorten zijn de nordmannspar en de edelspar (Abies Nobilis). Winterhard en sterk kunnen ze van de woonkamer naar de tuin verhuizen, op voorwaarde dat je ze voldoende ruimte geeft, een vochthoudende, diepe, niet te kalkrijke bodem en halfschaduw. Na vele jaren kunnen ze toch 30 m hoog en 6 tot 7 m breed worden. Houd daarom rekening met hun toekomstige groei voordat je ze in de tuin plant. Heb je voldoende ruimte, dan kun je de kerstboom natuurlijk in volle grond in de tuin planten, of hem in een pot zetten om het terras of balkon enkele jaren te verfraaien.

• Zorg er allereerst voor dat je een niet-gekapte kerstboom koopt, maar een boom met wortelkluit, dat wil zeggen met zijn wortelstelsel
• Geef hem na aankoop regelmatig water en besproei hem en zet hem uit de buurt van elke warmtebron
• Plant hem zo snel mogelijk in januari, zodra de feestdagen voorbij zijn, want verwarmde woonruimtes bieden hem niet de beste overlevingskansen
• Zet hem enkele dagen voordat je hem opnieuw plant buiten of in een onverwarmde ruimte
• Graaf een plantgat dat twee tot drie keer zo groot is als de wortelkluit. Vul het gat weer met een mengsel van tuingrond en compost of bladaarde. Geef overvloedig water en plaats een boompaal.

→ Ons artikel “Wat te doen met je kerstboom na de feestdagen?” geeft je ideeën om hem te recyclen en onze fiche “Spar, Abies: planten, snoeien en verzorgen” beantwoordt de vragen die je over sparren hebt