Gladiool Zizanie - Grootbloemige gladiool

De gladiool of Gladiolus 'Zizanie' is een grootbloemige gladiool met een gedurfd, opvallend en allesbehalve saai tweekleurig kleurenspel in felrood en wit. Elke bloem is uniek, met willekeurige rode strepen. Ze zijn van verre zichtbaar in de tuin en zijn koninklijk in de vaas. Hij combineert uitstekend met siergrassen en planten met opvallend blad, of dat nu groen, grijs of paars is.

Gladiolen komen oorspronkelijk uit Afrika, Europa en het Midden-Oosten en behoren tot de Iridaceae-familie. De meest kleurrijke soorten komen uit Zuid-Afrika. De gekweekte gladiolen zijn grootbloemige hybriden, onderverdeeld in 3 hoofdgroepen: Grandiflorus (grootbloemig), Primulinus en Nanus (vlindergladiolen). 'Zizanie' behoort tot de Grandiflorus. Het is een vaste plant met knollen (bolvormige bollen), brede, zwaardvormige bladeren die waaiervormig staan en een pol vormen van ongeveer 90 cm hoog, afhankelijk van de groeiomstandigheden. De bladeren worden bekroond door een aarvormige bloeiwijze waarvan de bloemen in trechtervorm, meer dan 8 cm in diameter, eenzijdig, bijna allemaal aan dezelfde kant van de stevige bloemstengel staan. Hier zijn ze lichtjes gekruld aan de rand van de bloemblaadjes.

Gladiolen met hun lange, vaak wat uitbundig gekleurde stengels, zijn het symbool van de jaren 70 en wat stijve bloemstukken. Hoewel ze onvervangbaar zijn in boeketten, hebben ze in de tuin het gezelschap nodig van planten met weelderig of juist luchtig blad om hun wat volle bloei goed tot zijn recht te laten komen. Plant ze in groepen in borders met salie, siergrassen, vlasleeuwenbek, bergamotplant, muurbloem en vergeet-mij-nietje voor grote, kleurrijke boeketwerken. Ze zijn vaste gasten in het pastoors­tuintje, waar ze groenten begeleiden tot in de moestuin. Voor boeketten snijdt u de bloemstengels wanneer de eerste bloemknop zich opent. Plant ze om de twee weken, vanaf het vroege voorjaar tot eind juni, om huis en tuin de hele zomer lang te laten bloeien.

 
De gladiool dankt zijn naam aan de zwaardvorm van zijn bladeren, afgeleid van het Latijnse 'gladius'. Zijn wilde vormen werden vaak afgebeeld in sieraden of op tapijten en stoffen die werden gemaakt door Semitische volkeren vóór de christelijke jaartelling.

Over botanische gladiolen:

Ver verwijderd van gekunstelde bloei, maar met het voordeel dat ze leven als wilde planten, vormen botanische gladiolen een interessant alternatief voor tuiniers: het is heel goed mogelijk ze in de tuin te verwelkomen, want veel ervan zijn afkomstig uit ons gematigde klimaat en zijn toch zeer elegant:

De meest voorkomende is de Gladiolus byzantinus, met een voorjaarsbloei in roze-paars, die verwilderend is. De Gladiolus x colvillei toont divers gekleurde bloemen, meestal gemarkeerd met roze of rood in de keel. Onder de zeer winterharde, verwilderende soorten kunnen we de Gladiolus communis noemen, uit Zuid-Europa, met roze bloemen gestreept of gevlekt met wit of rood. De Gladiolus illyricus, verspreid van Zuid-Engeland tot de Kaukasus, vormt prachtige aren met magenta-paarse bloemen gestreept met wit. De Gladiolus imbricatus draagt karmozijn-paarse bloemen met een witte vlek omrand door een zeer helder karmijnrood.