Tulipa praestans Shogun - Meerbloemige tulp

De botanische tulp of Tulipa praestans 'Shogun' heeft een zeldzame kleur, die doet denken aan een ondergaande zon of de okers van een woestijn. Elke bleekgele tot oranje bloemknop, in de vorm van een goed gesloten kelk, ontvouwt zich tot een ster van een bleek en delicaat, zeer zacht oranje, opgewaardeerd door een hart dat iets feller oranje is, versierd met paarse meeldraden die zes kleine zwarte komma's verlengen. De bloemen verschijnen midden in het voorjaar, openen zich in de zon en sluiten zich als deze verdwijnt, boven prachtig, levendig appelgroen loof, fijn omrand met rood. Het is een makkelijk te telen tulp die zich in de meeste tuinen heel vaak naturaliseert, en jaar na jaar onvermoeibaar opnieuw bloeit, in borders en plantenbakken.

De botanische tulp praestans 'Shogun' behoort tot de familie van de Lelieachtigen (Liliaceae). De soort Tulipa praestans komt oorspronkelijk uit Centraal-Azië, waar hij op hoogte groeit op hellingen en in rotsachtige puinhellingen, tot in de lichte ondergroei van het zuidelijke Pamir Alai-gebergte. Hij heeft aanleiding gegeven tot vele cultivars, waaronder 'Shogun'. Deze middelgrote tulp wordt niet hoger dan 35 à 40 cm in bloei. Zijn loof is lichtgroen, fris, zeer levendig, vrij breed en fijn omrand met rood. De bloemen verschijnen in april-mei, verzameld in groepjes van 2 à 3 op elke stengel, vroeger of later afhankelijk van het klimaat. Ze hebben een zacht en genuanceerd, complex oranje dat je maanachtig zou kunnen noemen omdat het niet schreeuwerig is. De bloemen openen zich zeer wijd tot sterren van 10 à 12 cm in diameter, om een hart te onthullen getint met fel oranje en gestempeld met zwart, bevolkt door 6 mooie paarse meeldraden. Deze tulp naturaliseert gemakkelijk door de aanmaak van broedbolletjes, in lichte en goed doorlatende grond.

Botanische tulpen degenereren niet in de loop der tijd zoals grootbloemige tulpen. Ze naturaliseren en kunnen meerdere jaren op dezelfde plek blijven zonder bijzonder onderhoud en doen het goed in borders en rotstuinen. Om kleurrijke taferelen te creëren, kun je ze combineren met diverse kleine bolgewassen: Crocus, Allium moly, Ipheion uniflorum, Anemone blanda, kleinbloemige narcissen, druifjes (Muscari), Puschkinia, Cyclamen coum, Erythronium pagoda, lenteklokje (Leucojum vernum), sneeuwklokje, Oosterse sterhyacint (Scilla siberica)… Deze tulpen zijn ongeëvenaard om de kleur van het voorjaar in potten of in zonnige tuinen te brengen.

Tulpensoorten komen voor in een groot deel van de Oude Wereld, van West-Europa tot China en Japan, via Oost-Europa, Klein-Azië en Centraal-Azië. Hun verspreidingsgebied omvat ook Noord-Afrika en het Indiase subcontinent. Het centrum van diversiteit van het geslacht bevindt zich in de bergen van de Pamir en de Hindoe Kush en in de steppen van Kazachstan.

Er bestaan in Frankrijk diverse wilde soorten, waarvan veel bedreigd zijn. Het gaat ofwel om grote, adventieve tulpen in akkers, waarvan de bekendste de Agen-tulp (Tulipa agenensis) is, ofwel om kleine tulpen die voorkomen in bosrijke gebieden of tussen rotsen in de bergen. In de teelt noemen we ze "botanische tulpen", en een van de meest voorkomende is de wilde tulp (Tulipa sylvestris), die vroeger vaak groeide in de beschutting van wijngaarden en waarvan de ondersoort australis bekend staat als de zuidelijke tulp.