Amaryllis Amputo - Hippeastrum

De Amaryllis 'Amputo' is een relatief winterharde en aangenaam geurende variëteit, die doet denken aan een madonnalelie, maar bloemen biedt die met niets te vergelijken zijn en oneindig veel exotischer. Ze zijn enkelvoudig, bescheiden van formaat, trompetvormig en van een maagdelijk wit dat een keel onthult die is doortrokken van groen. Je kunt hem in de tuin toepassen, in een gematigd klimaat, waar hij vroeg of laat in het voorjaar of in de zomer zal bloeien. Hij komt ook tot zijn recht binnenshuis in de winter, in een pot en in boeketten.

Amaryllis, of Hippeastrum, zijn van oorsprong afkomstig uit de subtropische streken van Midden- en Zuid-Amerika. Het zijn niet-winterharde planten uit de narcisfamilie (Amaryllidaceae), die in onze streken meestal in pot worden gekweekt. De cultivar 'Amputo' is een Nederlandse cultivar uit 1999. Hij is relatief winterhard voor dit geslacht en kan vorst tot ongeveer -6°C verdragen in goed doorlatende grond en onder een dikke beschermende mulchlaag. In volle bloei vormt de plant een pol van 40 cm hoog en 30 cm breed. Hij biedt geen enorme bloemen, maar ze hebben een unieke charme, die van planten uit exotische oorden. De witte bloem, waarvan de vorm sterk doet denken aan die van trompetlelies, bestaat uit 6 bloemblaadjes met golvende randen. Het hart is geelgroen en laat een bosje lange, eveneens witte, gebogen meeldraden met gele helmknoppen zien. De geur is subtiel, zacht en zoet, heel anders dan die van lelies. 4 tot 6 bloemen torenen uit boven een grote, stevige en holle stengel. Rug-aan-rug gepositioneerd vormen ze samen een unieke compositie. De bladeren zijn bladverliezend, lintvormig en vrij donkergroen en glanzend.

Amaryllis zijn heel gemakkelijk te kweken en hun groei is extreem snel; 6 tot 10 weken na het planten bloeien de bloemen al. Je kunt er de hele winter van genieten. Om er een met Kerstmis te kunnen geven, moet je hem begin november binnenshuis in een pot planten. Maar ze in de vollegrond zien bloeien, is bijna een wonder. De variëteit 'Amputo' kan in de tuin worden geplant en jaar na jaar opnieuw bloeien, als de winters niet te streng zijn en hij een goede winterbescherming krijgt. Zet hem bij voorkeur in de zon voor een raam bijvoorbeeld of op een beschutte plek in de tuin. Knip de stengel terug wanneer de bloemen zijn uitgebloeid om een nieuwe bloei te bevorderen.

Over Amaryllis spreken is hier een taalkundige onnauwkeurigheid die direct verband houdt met een fout die in de 18e eeuw is gemaakt. Het was Linnaeus zelf die de naam gebruikte voor de Amerikaanse soort. Maar de naam was al in gebruik voor een andere schoonheid, deze keer uit Zuid-Afrika. Conventioneel heeft men de benaming Amaryllis voor beide behouden. En om ze van elkaar te onderscheiden, voegt men de vermelding Hippeastrum toe voor de eerste en Belladonna voor de tweede. Het moet gezegd dat beide deze naam verdienen: Amaryllis betekent trotse schoonheid.