Telekia speciosa - Koeienoog

De Telekia speciosa, ook wel Ossenoog of Prachttelekie genoemd, is een grote, bossige en rhizomateuze vaste plant die indruk maakt met zijn grote, bebladerde stengels die tot wel 2 meter hoog reiken. Hij vormt een prachtige massa van grote, donkergroene en aromatische bladeren, en bloeit van de zomer tot in het najaar met enkelvoudige margrieten in goudgeel met een oranje hart. Deze veelzijdige plant voedt vogels en bestuivende insecten en brengt veel vrolijkheid in de borders en in plukboeketten aan het eind van het seizoen. Hij doet het goed in normale maar vruchtbare grond, zelfs kleiachtig of kalkhoudend, bij voorkeur vochthoudend, en groeit zowel in de volle zon als in lichte schaduw.

De Telekia speciosa, ook bekend als Buphtalmum speciosum, Telekia cordifolium, Telekia ovata, Inula caucasica of Corvisartia caucasica, is een botanische soort uit de Asteraceae-familie, een neef van de vaste zonnebloemen (Helianthus). Ontdekt in Transsylvanië, is deze diepwortelende rhizomateuze plant afkomstig uit bergachtige streken van West- en Zuidwest-Europa, Georgië, Oekraïne, Zuid- en Centraal-Rusland (van de Balkan tot de Kaukasus) en Turkije (vochtige open plekken in Anatolië). In Frankrijk komt hij spontaan voor in de Côte d'Or, Haute-Marne en Haut-Rhin. Deze plant bereikt gemakkelijk een hoogte van 2 m bij een breedte van 1 m. Hij vormt een grote, rechtopstaande, vertakte pol. Het geheel vormt een bos van zeer dicht bebladerde stengels. De bloei vindt plaats van juni-juli tot september-oktober en is zeer rijk aan nectar. De bloemen verschijnen in grote aantallen aan de vertakte toppen van de stengels, als mooie ronde margrieten van 6 tot 10 cm in diameter, met een felgele kleur en een oranje centrum dat later bruin wordt en een kring vertoont – vandaar de naam Ossenoog. De bladverliezende bladeren zitten tot boven aan de stengels. Ze zijn donkergroen, dik en aromatisch, met een hartvormige basis, driehoekig en dubbel gezaagd, en kunnen tot 30 cm lang worden. Ze zijn aan de bovenkant kaal en aan de onderkant behaard. De kleine basale bladeren worden niet langer dan 10 cm. De Prachttelekie zaait zich gemakkelijk spontaan uit.

De grote aantrekkingskracht van deze imposante vaste 'zonnebloem' is zijn lange, geurende en bijenvriendelijke bloei en zijn uitstekende aanpassing aan kou en vochtige grond, zelfs kalkhoudende. De Telekia speciosa is een uitstekende, niet-invasieve vaste plant met een goede houding en een lange levensduur. Krachtig van aard is hij perfect geschikt voor de achtergrond van een border of perk, of langs de waterkant, omdat hij slecht tegen de combinatie van hitte en droogte kan. Het is een plant met een natuurlijke uitstraling en past daarom goed in wat wildere delen van de tuin, samen met cosmos, esparcette, vaste lathyrus, groot schermblad (Cephalaria gigantea), gaillardia's, Japanse anemoon en hangende zegge. Een ander combinatie-idee, met eveneens makkelijke planten: Vernonia noveboracensis, Symphyotrichum laeve var. 'Bluebird', Eupatorium fistulosum, Symphyotrichum georgianum, Andropogon virginicus, Muhlenbergia capillaris. Zijn bloemen zijn uitstekend geschikt voor boeketten.