Ranunculus ficaria Brazen Hussy - Speenkruid

De Ranunculus ficaria 'Brazen Hussy', ontdekt in de tuin van het beroemde landschapsarchitect Christopher Lloyd, Great Dixter, is een verbeterde versie van de speenkruid, die veel voorkomt in onze frisse bossen. Deze kleine vaste plant biedt vanaf het vroege voorjaar bloemen in een helder, levendig geel, die echt fonkelen zoals die van boterbloemen. Ze komen op uit een zeer donker blad, bijna op de grond, glanzend als leer. Deze variëteit verspreidt zich langzaam maar zeker en vormt uiteindelijk mooie kolonies in wat vochtige grond, zelfs onder het bladerdak van loofbomen waarvan ze de wortelconcurrentie perfect verdraagt. Een prachtige bodembedekker, om te combineren met de blauwe bloemen van leverbloempjes (Hepatica) en Oosterse anemoon (Anemone blanda)...

Ranunculus ficaria, ook bekend onder de Latijnse namen Ficaria verna en Ficaria ranunculoides of simpelweg als speenkruid, behoort tot de ranonkelfamilie, net als onze bekende boterbloem. De plant is oorspronkelijk afkomstig uit Europa, West-Azië en Noord-Afrika, en is geïntroduceerd in Noord-Amerika waar ze soms invasief is geworden. Je vindt haar in lichte loofbossen, waar ze vroeg in het voorjaar bloeit voordat de bomen in blad staan, aan bosranden, maar ook op frisse tot vochtige plekken zoals langs waterlopen. Ze houdt ook van weiden, taluds en hagen, waar ze tot op 1600 meter hoogte groeit, altijd op relatief vochtige grond.

Het is een kleine vaste plant dankzij haar bruine, verdikte wortels die kleine knolletjes vormen. Deze zorgen voor vegetatieve vermeerdering en stellen haar in staat om de ruimte min of meer snel te koloniseren. Haar bovengrondse loof verdwijnt na de bloei, wat overeenkomt met haar rustperiode. Speenkruid brengt het eerste deel van de winter door in de vorm van knoppen en ontwikkelt haar nieuwe blad vóór de bloei, in januari-februari afhankelijk van het klimaat. 

De cultivar 'Brazen Hussy' onderscheidt zich door haar zeer donker gekleurde blad. Ze vormt een klein polletje van 5 cm hoog, en breidt zich vrij snel uit over minimaal 30 cm breedte. Haar blad bestaat uit hartvormige bladeren, 4 tot 9 cm breed, dik en glanzend, met een kleur die een mengeling is van paars-violet, chocoladebruin en zeer donkergroen. De bloei vindt plaats van maart tot mei afhankelijk van het klimaat, soms al in februari. Uit de bladpolletjes komen bloemstengels van 15-20 cm hoog, elk met een solitaire bloem van 3 tot 4 cm in diameter. De bloem bestaat uit 6 tot 12 ovale, langwerpige, goed gescheiden kroonbladen, in een helder, glanzend geel aan de bovenkant. De bloem opent 's ochtends en sluit 's avonds, zelfs bij bewolkt of regenachtig weer. In het midden zitten talrijke gele meeldraden en stampers. Speenkruid vermeerdert zich moeilijk via spontaan zaai. Voordat het loof verdwijnt, ontwikkelt de plant broedknolletjes in de bladoksels. Deze laten los samen met een klein stukje stengel met een knop. Deze mini-plant valt op de grond en wortelt daar, wat zorgt voor de vermeerdering van de plant.

Met een echt makkelijke teelt in normale grond, is speenkruid 'Brazen Hussy' goed winterhard (tot -20°C). Ze heeft een duidelijke voorkeur voor vochtige grond, zelfs drassige, maar past zich ook gemakkelijk aan in elke goede, niet te droge tuingrond. Ze kan ook in potten worden gekweekt om het terras of balkon al aan het einde van de winter te laten bloeien. Plant haar aan de rand van een bosje of in een weelderige border, in halfschaduw of zon, samen met leverbloempjes (Hepatica nobilis), longkruid, Kaukasisch vergeet-mij-nietje (Brunnera) of blauwe vergeet-mij-nietjes, met hun complementaire kleur. Het is ook een goede vaste plant voor vochtige oevers, zelfs in halfschaduw, naast bijvoorbeeld Rodgersia pinnata 'Chocolate Wings', of zilverkaars (Actaea simplex) 'Brunette', met hun purperen blad.