Monarda Squaw - Bergamotplant

De Monarda 'Squaw', ook wel bergamotplant genoemd, is een variëteit met rode bloemen die redelijk goed bestand is tegen meeldauw. Ze biedt de hele zomer bloemen in een intens rood, die van verre opvallen. De glanzende, diep ingesneden bloemblaadjes staan wat pluizig boven kleine groen-paarse schutbladeren. De plant heeft heldergroen, behaard en getand blad. Deze grote vaste plant met een muntgeur, geliefd bij vlinders en bestuivende insecten, valt ook op door zijn explosieve groei; een jonge plant is binnen een jaar volwassen. Het is een makkelijke plant voor een frisse, vruchtbare bodem, in halfschaduw of ochtendzon. Het is ook een uitstekende snijbloem.

De Monarda 'Squaw' behoort tot de Lipbloemenfamilie (Lamiaceae), waartoe veel medicinale en aromatische planten behoren. Het is een van de vele hybriden ontstaan uit kruising, wat vaak spontaan in tuinen gebeurt, tussen twee wilde soorten: *Monarda didyma*, de rode bergamot, en *Monarda fistulosa*, beide afkomstig uit Noord-Amerika. Het is een kruidachtige vaste plant die vanaf het voorjaar een opgaande pol vormt van ongeveer 80 cm hoog en 45 cm breed. De bloei vindt plaats van juli tot augustus en kan 8 weken midden in de zomer aanhouden. De pluizige vorm van de bloeiwijzen is heel karakteristiek. Ze bestaan uit kleine bloemen van 4 à 5 cm lang, omgeven door schutbladeren die op kleine blaadjes lijken, en hebben twee lippen: een opstaande bovenlip en een onderlip die in drie lobben is verdeeld en meer uitgespreid staat. Ze staan op opgaande stengels. De bloei is zeer rijk aan nectar en stuifmeel. Het heldergroene blad is zeer aromatisch en bijzonder gezond. Wrijf je erover, dan verspreidt het een muntengeur. De bladeren staan tegenover elkaar, zijn generfd en getand, meten 10 tot 15 cm lang en trekken vaak insecten aan. Deze plant bedekt de bodem in twee of drie jaar en breidt zich uit via wortelstokken, zonder daarbij invasief te worden. Ze is zeer winterhard en kan ook erg lang leven als de groeiomstandigheden goed zijn.

In borders en perken combineert de monarda 'Squaw' mooi met zomerbloeiende vaste planten met sprankelende kleuren, zoals Helianthus, of juist met pasteltinten zoals die van Phlox. Plant ze in groepen voor een mooi bloemenvlak, reken op zes planten per vierkante meter, en combineer ze met oranje of gele daglelies. Aan het eind van de zomer past ze goed bij *Aster lateriflorus*, *Campanula lactiflora*, *Echinacea* en andere vaste planten. De bloemen zijn ook prachtig en lang houdbaar in boeketten.

Het is goed om te weten dat monarda etherische oliën bevat die lijken op die van tijm, waarvan de voordelen al bekend waren bij de indianen van Noord-Amerika. Je kunt monardathee maken van de verse of gedroogde bladeren of bloemen. De jonge scheuten zijn ook lekker in salade of in de vulling van een braadstuk.