Monarda fistulosa Scorpion - Bergamotplant

De grote bloemen van de Monarda 'Scorpion' of bergamotplant 'Scorpion', hebben een verfijnde tint, een krachtig maar harmonieus bordeauxroze, bovenop gemarmerde, bruin-paarse schutbladen die net genoeg kleur hebben om hun discrete glans te versterken. Ze vormen een boeket van uitbundige bloemen, die doen denken aan een narrenkap. De plant bloeit al op jonge leeftijd, vanaf het begin van de zomer tot in oktober, bovenop een heerlijk aromatisch en nooit zieke blad. Het is een grote, rijkbloeiende maar veeleisende vaste plant, die zich snel verspreidt in goed verbeterde, gewone grond, bij voorkeur vochtig, op een zonnige of halfbeschaduwde standplaats.

De Monarda 'Scorpion' behoort tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae), waartoe veel geneeskrachtige en aromatische planten behoren. Het is een van de vele hybriden van *M. didyma* en *M. fistulosa*, beide afkomstig uit Noord-Amerika. Het is een grote, kruidachtige vaste plant die vanaf het voorjaar een opgaande, polvormige groeiwijze vertoont met een hoogte van 90 cm, voor een minimale spreiding van 40 cm, en een snelle groei. De bloei vindt plaats vanaf juli en kan doorgaan tot in oktober als je uitgebloeide bloemen verwijdert. De uitbundige vorm van de bloeiwijzen maakt haar uniek. Ze bestaan uit paarsroze bloemen met een zweem van leiblauw, gebogen, 5 tot 7 cm lang, omgeven door donkerdere schutbladen, en hebben twee lippen, een bovenste opstaande en een onderste die in drie lobben is verdeeld en meer uitgespreid is. Ze staan op opgaande stengels. De bloei is zeer aantrekkelijk voor bijen en vlinders (nectar- en stuifmeelrijk). Het middengroene blad van deze variëteit is aromatisch. Wrijf je erin, dan verspreidt het een aangename citrusgeur. De bladeren staan tegenover elkaar, zijn generfd en getand, meten 10 tot 15 cm lang en trekken vaak insecten aan. Deze plant bedekt de bodem en breidt zich uit via fijne wortelstokken, zonder daarbij invasief te worden. Zeer winterhard en kan ook erg langlevend zijn als de groeiomstandigheden goed zijn.

In borders en perken combineert de monarda 'Scorpion' mooi met vaste planten met een zomerbloei in pasteltinten van mauve en lila, in een zeer Engelse stijl. Plant haar in groepen voor een mooie bloemenmassa, reken op zes planten per vierkante meter, en combineer haar met witte, mauve of oranje *Phlox paniculata*, pastelkleurige daglelies (*Hemerocallis*), of kattestaart (*Lythrum*) met fuchsiaroze bloemen. De Monarda 'Scorpion' combineert laat in de zomer goed met *Aster lateriflorus*, kattenkruid (*Nepeta*) en *Campanula lactiflora*. Ze is ook geschikt voor aanplant in grote borders, en op de oevers van waterpartijen met goede drainage, waar ze van de vochtigheid houdt.

Deze bloemen zijn prachtig om mooie boeketten van te maken. Het is goed om te weten dat monarda etherische oliën bevat die lijken op die van tijm, waarvan de voordelen al bekend waren bij de indianen van Noord-Amerika. Je kunt thee maken van monarda met de bladeren of bloemen, zowel vers als gedroogd. De jonge scheuten kunnen ook in salades of in de vulling van een braadstuk worden gebruikt.