Lathyrus niger - Zwarte lathyrus

De Lathyrus niger, bekend als Zwarte lathyrus, is een bijzondere botanische soort, beschermd in zijn natuurlijke habitat en een zeldzame plant in de teelt. Vroeger kwam hij echter in het wild voor in veel van onze streken, in lichte bossen, op zonnige hellingen of aan bosranden. Deze merkwaardige vaste erwt leunt niet met ranken op andere planten, maar groeit in een rechtopstaande pol en bloeit gedurende een lange periode in de zomer. Hij draagt mooie bloemen met veranderende tinten, die gaan van een prachtig dieprode kleur naar een paarse tint vermengd met blauw, voordat ze verwelken in een grijsgroenige kleur. Ze worden gevolgd door de vorming van zwarte peulen, die vaak in de winter blijven zitten aan zijn volledig zwarte en kale silhouet, met een uniek grafisch effect.

De Lathyrus niger, ook wel Zwart wordende lathyrus of Zwarte erwtenstruik genoemd, is een kosmopolitische plant uit de vlinderbloemenfamilie, oorspronkelijk wijdverspreid in bijna heel Europa, maar ook in West-Azië en Noord-Afrika, maar tegenwoordig zeldzamer geworden. Het is een vaste, kruidachtige plant dankzij zijn wortelstok, die een pol vormt van bebladerde stengels die 50 tot 60 cm in alle richtingen bereikt. De plant bestaat uit slanke, hoekige, behaarde, ongevleugelde stengels die kleine samengestelde bladeren dragen. Deze bladeren bestaan zelf uit 2 tot 8 ovale deelblaadjes in een zeer vrolijk lentegroen, die doen denken aan die van de robinia. De bloei vindt plaats van juni tot augustus, afhankelijk van het klimaat, en duurt ongeveer twee maanden. Korte trossen met 2 tot 10 erwtbloemen verschijnen in de bladoksel. De bloemen, aanvankelijk rozerood-paars, veranderen van kleur om zo de bijen die ze bestuiven te signaleren dat nectar beschikbaar is: bijen zijn gevoeliger voor de rode kleur en bezoeken de roodste bloemen, terwijl de blauwe, bestoven bloemen geen nectar meer bevatten. Deze bloei wordt gevolgd door de vorming van 3,5 tot 6 cm lange, kale, zwarte peulen, die elk 6 tot 8 zaden bevatten. In het najaar gaat de hele plant in rust en krijgt een uniforme zwarte kleur, wat hem zijn naam Zwarte lathyrus heeft opgeleverd.

De Lathyrus niger is veel minder bekend en gebruikt in tuinen dan zijn neef de Lathyrus latifolius. Hij is echter net zo gemakkelijk te telen, zelfs op kalkhoudende en arme grond, en neemt minder ruimte in beslag in de borders. Je kunt hem begeleiden met mooie wilde planten zoals stokrozen, baptisia's, kaasjeskruid, sterrenschermen en cichorei. Hij is ook prachtig in gezelschap van planten met lichtgele bloemen zoals Euphorbia polychroma of Baptisia bracteata. Deze vaste erwt zal het ook goed doen voor een haag van groenblijvende of bladverliezende struiken, samen met de vaste ooievaarsbek Geranium macrorrhizum of dovenetels, bijvoorbeeld. Tuiniers die dol zijn op erwten zullen hem ook associëren met de oranje Lathyrus aureus of de zeer zeldzame Lathyrus pubescens met blauw-paarse bloemen.