Iris germanica Dame Blanche - Baardiris wit

De Iris germanica 'Dame Blanche' is een historische baardiris uit 1937, die moeilijk te vinden is in de handel. Dit ras bezit de kracht en de wilde charme van de oude irissoorten die zonder veel zorg in oude tuinen groeien: zeer productief en zonder specifieke eisen. Hij produceert heel veel kleine, witte en luchtige bloemen, een beetje warrig, opgefleurd door een witte baard met een goudengele punt. Zijn vroege en langdurige bloei geeft het startschot voor het grote irisspektakel in de voorjaarsborders!

De Iris 'Dame Blanche' is een vaste plant met een wortelstok die vanaf het voorjaar sierlijke, opgaande pollen vormt; het blad verdwijnt in de winter. Hij behoort tot de Iridaceae-familie. Het is een van de vele cultivars die door de eeuwen heen zijn verkregen, met een omstreden herkomst die draait om het aantal chromosomen van mogelijke voorouders. Wat we moeten onthouden, is dat baardirissen Europese herkomst hebben. Het zijn planten voor kalkhoudende grond die veel zon nodig hebben, waarvan de wortelstokken in de zomer moeten 'bakken' om te kunnen bloeien. Minimaal 6 uur zon per dag is meestal vereist.

'Dame Blanche' bereikt een bloeihoogte van 80 cm. Het is een stevig ras dat beter bestand is tegen wind en regen. Elke stengel draagt meer dan 8 bloemknoppen. De pol zal zich in de loop der tijd theoretisch onbeperkt uitbreiden, waarbij de wortelstokken in het midden plaatsmaken voor die aan de buitenkant. Het blad bestaat uit lange, brede zwaardvormige bladeren met een enigszins blauwgroene tint en parallelle nerven. In april verschijnen de bloemstengels, die begin mei (of zelfs eind april, afhankelijk van het klimaat) kleine, eenvoudig gevormde bloemen geven. Deze bloeien van de top naar de lagere vertakkingen. De kleur van deze plant wordt, zoals altijd bij baardirissen, versterkt door de dikke, iriserende textuur van de opstaande bloemblaadjes en de hangende sepalen. Aan de basis van de witte sepalen zijn enkele purperachtige aderen zichtbaar.

Veredeling Ferdinand Cayeux, 1937

Om irissen te begeleiden, kies je planten op basis van hun behoeften (standplaats, bodem...), hun 'respectvolle' groeiwijze ten opzichte van de irissen (lage planten of licht blad) en hun decoratieve aanvulling (uitstraling, bloeitijd). Gaura's geven bijvoorbeeld weinig schaduw aan de irissen en houden de border de hele zomer aantrekkelijk als de irissen zijn uitgebloeid. Slaapmutsjes zijn, net als de iris, tevreden met een droge bodem in de zomer. Ooievaarsbekken, salies en Libertia's begeleiden irissen ook uitstekend. Taluds en randen van terrassen worden gestabiliseerd door een dichte beplanting met oude diploïde rassen die permanent kunnen blijven staan en weinig onderhoud vragen. Als het doel meer decoratief is en toegankelijk voor onderhoud, kun je kiezen voor modernere rassen, bijvoorbeeld intermediaire irissen, die minder risico lopen dan de hoge rassen om door wind en regen letterlijk omver te worden geblazen.

Aan de voet van een muur biedt de relatieve beschutting tegen de wind de mogelijkheid om hoge irissen te gebruiken. Je kunt natuurlijk ook lagere en vroegbloeiende rassen op de voorgrond planten.

Border langs een pad: het rijk van de vroege dwergirissen van minder dan 40 cm, tot de intermediaire irissen (in hoogte en vroegheid) en de zogenaamde borderirissen, van gemiddelde hoogte maar bloeiend tegelijk met de hoge rassen.

Rand van een border: het domein van de borderirissen, maar ook van de dwergirissen, afhankelijk van de omstandigheden.

Mixed-border: het hele scala aan hoogtes kan worden gebruikt, te kiezen op basis van de plaats (voorgrond, achtergrond) en de grootte van de omringende planten.

Een irissenborder, de irisaria: het paradijs voor de irisliefhebber, waar de keuze van rassen (vorm, kleur, geur...) de smaak van iedereen weerspiegelt. Het gebruik van het hele assortiment baardirissen zorgt in het voorjaar voor tweeëneenhalve maand bloemen. De keuze voor zogenaamde remontante irissen biedt enkele extra bloemen in de late zomer of het najaar, afhankelijk van het klimaat.

De moestuin kan worden opgefleurd met enkele pollen of randen irissen, omdat dit ook de klassieke plek is voor het kweken van snijbloemen.