Gentiana septemfida var. lagodechiana - Gentiaan

De Gentiana septemfida var. lagodechiana is een vaste, wilde bergplant en behoort tot de gentianen die het makkelijkst te telen zijn. Ze vormt een mooi, laagblijvend en wintergroen tapijt van ongeveer 20 cm hoog, dat in de zomer wordt opgefleurd door prachtige, helderblauwe trompetbloemen met donkerblauwe strepen en een wit keeltje. Deze plant heeft voor een goede groei een zonnige standplaats en een goed doorlatende, maar vochthoudende bodem nodig. Hoewel ze nog niet veel in onze tuinen wordt gebruikt, is het een uitstekende plant voor de rotstuin of als borderplant.

De gentiaan septemfida behoort tot de gentiaanfamilie (Gentianaceae), die maar liefst 400 soorten telt, waaronder haar beroemde neefje de stengelloze gentiaan. Deze botanische soort, die zelden in cultuur wordt aangetroffen, is oorspronkelijk afkomstig uit de bergen van de Kaukasus en Turkije, waar ze groeit op rotsachtige, vochtige hellingen. De groeiwijze van deze vaste plant is laag en spreidend; ze wordt niet hoger dan 20 cm en bereikt een diameter van 30 tot 35 cm, met een langzame groei. De stengels, die wintergroen blad dragen, liggen eerst op de grond en richten zich aan het uiteinde op, waar de bloemtrossen ontstaan. De bloei vindt plaats in de zomer, in juli-augustus, afhankelijk van het klimaat. De smalle, buisvormige klokjesbloemen verschijnen tussen het loof, verzameld in eindstandige trossen van 1 tot 3 bloemen. Ze zijn ongeveer 3,5 cm lang en hebben een helderblauwe tot paarsblauwe kleur, gemarkeerd met donkerdere strepen die naar een witte keel lopen. De bladeren zijn ovaal van vorm, ongeveer 3,5 cm lang en hebben zeer zichtbare nerven. Ze staan paarsgewijs aan de stengels en blijven in de winter aan de plant.

Minder veeleisend in de teelt dan de meeste van haar verwanten, past deze Gentiana septemfida var. lagodechiana zich gemakkelijk aan in alle Nederlandse regio's, met uitzondering van plaatsen met zeer hete en droge zomers. Ze stelt weinig eisen aan de grondsoort en gedijt in elke goed doorlatende, vochthoudende bodem. Ze komt het best tot haar recht in rotstuinen of op muurtjes, maar is ook prachtig als randbeplanting in een vaste plantenborder. Ze kan goed gecombineerd worden met de muurklokjesbloem (Campanula portenschlagiana), met rode of paarse aubriëta, met de wollige schildzaad (Cerastium tomentosum) of met de gele alssum (Aurinia saxatilis).

Interessant om te weten: gentiaanblauw wordt in de microbiologie, samen met Ziehl-Neelsen fuchsine, gebruikt om bacteriën te onderscheiden op basis van hun reactie op deze twee kleurstoffen. Dit gebruik, te danken aan Koch – samen met Pasteur een van de grondleggers van onze moderne vaccins – heeft zijn naam gegeven aan de meest beroemde van haar verwanten: de Gentiana kochiana.