Eupatorium perfoliatum - Doorgroeid leverkruid

De Eupatorium perfoliatum is een stevige vaste plant met crèmewitte schermen en een lichte vanillegeur. Ze behoort tot de familie van de Asteraceae en staat ook bekend onder de namen Boneset, Doorwas, Koninginnekruid, Leverkruid of Waterhennep.

Oorspronkelijk afkomstig uit Noord-Amerika, dankt ze haar naam (Per: doorheen en foliatum: het blad) aan de manier waarop haar bladeren aan de stengel zijn bevestigd, en dat onderscheidt haar van andere Eupatorium-soorten. De bladeren zijn lancetvormig, tegenoverstaand en zittend, wat betekent dat ze direct aan de stengel vastzitten zonder steel. Ze lijken zo aan elkaar vergroeid dat de indruk van een stengel die door dit bladpaar heen steekt, blijft bestaan. Ze zijn bladverliezend, grijsgroen van kleur en behaard aan de onderkant. De plant draagt haar eindstandige hoofdjes, verenigd in schermen, op robuuste, eveneens behaarde stengels van meer dan een meter hoog; wat haar een opgaande en bossige groeiwijze geeft. Met een kleinere statuur dan haar verwanten, bereikt ze toch nog een breedte van 40 cm. De schermen kunnen een doorsnede van 10 cm bereiken en hebben de vorm van crèmekleurige pompons met een wat wazig uiterlijk. Wat de geur betreft, staat de Eupatorium perfoliatum erom bekend naar vanille te ruiken.

De late bloei weet een tuin de hele zomer tot eind oktober te verfraaien. Ze behoudt haar sierwaarde in de winter dankzij haar vruchtzetting, getooid met kleine pluizige vruchtpluizen die zich verspreiden met de wind. Als makkelijke plant is ze resistent tegen insecten en ziekten. Het is ook een buitengewone drachtplant. Ze trekt bestuivers aan, in het bijzonder vlinders. Winterhard tot -15°C. Het is ook een plant die we bio-indicator noemen: in de natuur ontwikkelt ze zich liever op vochtige tot natte gronden. Ze geeft dus een bepaalde mate van bodemvochtigheid aan. Om haar te plezier, kun je haar aan de vijveroever planten. Ze past zich aan alle grondsoorten aan, maar heeft toch een voorkeur voor vochtige, rijke en goed gedraineerde grond. Ze zullen prachtig staan in een wilde tuin als bodembedekker langs de border, op de achtergrond vergezeld door hun grote verwanten de Eupatorium cannabinum 'Plenum' met dubbele bloemen. Knip de stengels in het najaar terug om een zeer compacte vorm te behouden.

De Eupatorium dankt haar naam aan de Perzische keizer Mithridates Eupator, die er prat op ging vergif te kunnen overleven dankzij een krachtig tegengif. De kennis van die tijd laat ons echter niet met zekerheid zeggen of dat tegengif werkelijk Eupatorium of Agrimonia was, twee planten met sterke formele overeenkomsten.
Specifieker houdt de Eupatorium perfoliatum een belangrijke plaats in de traditionele Amerikaans-inheemse farmacopee. Haar verschillende bijnamen vertalen het aantal kwalen waar de plant bekend om staat te genezen: boneset – omdat ze botpijnen zou genezen, gravel root – omdat ze nierstenen zou verbreken. Maar ze werd vooral gebruikt voor haar koortswerende en zweetdrijvende eigenschappen tegen infectieziekten zoals malaria. De lijst is niet compleet. Engelstaligen noemen de eupatoriums in de volksmond Joe Pye Weed. Een van de legendes rond deze bijnaam zou komen van een verbastering van de naam van een Indiaanse genezer, die met succes mensen met tyfus zou hebben behandeld met Eupatorium perfoliatum. De plant wordt ook veel gebruikt in de homeopathie.