Molinia caerulea Moorhexe - Pijpenstrootje

De Molinia caerulea 'Moorhexe', ook wel bekend als Pijpenstrootje of Blauw Pijpenstrootje 'Moorhexe', is een siergras afkomstig van zure, winderige heidegronden. Het combineert op ideale wijze charme met robuustheid. De plant vormt een vrij lage, opgaande kolom met fijn blad, spectaculair in het najaar wanneer de wind door haar goud- en koperkleurige 'haar' speelt. Het gras bloeit met paars-zwarte, bijna zwarte aartjes die dicht tegen de stengels aanliggen. Geplant op een zonnige plek past ze zich aan aan zowel droge als natte, zelfs kleiachtige bodems. In de winter geeft ze structuur aan de border met haar bevroren silhouet, van de verdikte basis tot aan de donkere bloeipluimen.

Het Pijpenstrootje is inheems in Noord-Europa, Zuidwest- en Noord-Azië, Siberië, Turkije en de Kaukasus, en behoort tot de grassenfamilie (Poaceae). In Nederland komt ze voor in bossen, op heide en in vochtige weiden. Dit siergras heeft een dikke, vezelige en hardnekkige wortelstok. De soortnaam 'caerulea' (blauwachtig) dankt ze aan de blauwachtige weerschijn die haar blad kenmerkt. 'Moorhexe' is een selectie die bijzonder interessant is vanwege haar prachtige herfstkleuren en bloei. Deze vaste plant vormt een wat stugge maar toch sierlijke pol, die doet denken aan een bundel blad. Het blad bereikt een hoogte van 45 tot 50 cm, en met bloeiaren tot 90 cm, bij een breedte van 40 cm. Ze draagt smalle, platte bladeren die in de zomer licht- en heldergroen zijn, in het najaar verkleuren naar goud- en roesttinten, en in de winter een bruinere kleur behouden. Aan het einde van de zomer verschijnen, hoog boven het blad, stevige stengels met ijle pluimen van zeer donkerpaarse aartjes. Deze liggen dicht tegen de stengels aan en blijven ook in de winter decoratief. Op volwassen leeftijd zijn de stengels bijna zwart en zijn de aartjes al lang voor de winter verdroogd. De plant loopt laat in het voorjaar uit.

De molinia 'Moorhexe' is een zeer grafische 'gras' met een harmonieuze maar duidelijk herkenbare architectuur. Haar aanwezigheid is krachtig, haar charme subtiel en wild. Voor een mooi effect in een natuurlijke tuin, plant haar in groepen, als lage haag, in een moderne of landelijke tuin. Dit siergras kan kortstondige droogte goed weerstaan, waardoor ze geschikt is voor rotstuinen, samen met bijvoorbeeld santolina en alsem. Ze vindt ook haar plek in de buurt van water, waar ze helpt de oevers te stabiliseren, samen met andere siergrassen, pluimpapaver (Macleaya), kattenstaart (Lythrum), gunnera of zegge (Carex).

De verdikte basis van de stengels van dit gras werd vroeger gebruikt voor het maken van pijpenragers en tandenstokers. In de natuur zijn pijpenstrootjes waardplant voor moederkoren (Claviceps purpurea), een schimmelziekte die ook granen zoals rogge aantast. Wanneer dit door mensen wordt geconsumeerd, kan het ernstige neurologische stoornissen veroorzaken vanwege de hallucinogene alkaloïden die het bevat. Van de granen worden alleen maïs en sorghum niet door deze ziekte getroffen.