Satureja spicigera - Kruipbonenkruid

De Kruipend of liggend bonenkruid, in het Latijn Satureja spicigera, is een plant die zowel zeer rijk aan nectar, aromatisch, medicinaal als kruidig is. Ze bedekt de bodem met haar lange stengels bekleed met klein, donkergroen en zeer aromatisch blad, en biedt ook een prachtige, witbloeiende en bijvriendelijke bloei begin zomer. In de keuken gebruikt men haar blad om stoofschotels en gegrild vlees aangenaam te aromatiseren. Het is ook een medicinale plant met erkende eigenschappen. Ze voelt zich zeer thuis op wat drogere plekken in de volle zon, waardoor de Kaukasische bonenkruid perfect past in de siertuin, als borderrand of in een rotstuin.

Kruipend bonenkruid behoort tot de Lipbloemigenfamilie (Lamiaceae), net als tijm waar het nauw aan verwant is. Deze botanische soort is oorspronkelijk afkomstig uit West-Azië, Turkije, Iran en de Kaukasus, waar ze zich in de volle zon uitspreidt over droge en geërodeerde taluds en in steenachtige puinhellingen. Haar winterhardheid is uitstekend (tot -15 °C), maar dan wel in zeer goed doorlatende grond. Ze verdraagt ook droge tot zeer droge zomers goed, eenmaal goed geworteld. Haar blad blijft in de winter groen.

Het is een vaste plant met een houtige basis waarvan de twijgen, gebogen naar de grond, een uitgespreide pol vormen van ongeveer 15-20 cm hoog en 40-50 cm breed. Haar behaarde en vierkantige stengels dragen kleine, tegenoverstaande, leerachtige en glanzende, lijnvormige blaadjes in een donkergroene kleur. Ze zijn zeer geurig bij wrijven, met een kruidig aroma. De bloei vindt meestal plaats in juni in warme streken, maar van juli tot augustus verder naar het noorden. Aan het uiteinde van de stengels ontstaan bloeiwijzen in kransen of trosjes van witte, tweelippige bloemetjes, die zeer druk bezocht worden door bijen. Buiten haar voorkeursgebieden veroudert bonenkruid vrij snel: we raden aan om uw beplanting elke 5 jaar te vernieuwen.

De Satureja spicigera wordt gekweekt zoals tijm, lavendel, rozemarijn en marjolein, waarmee u haar perfect kunt combineren op een droge talud of in een zeer zonnige rotstuin. Teelt in pot is mogelijk in een luchtige en zeer goed doorlatende potgrond. U kunt de rand van een met grind bestrooid pad inrichten door bijvoorbeeld voetjes bonenkruid af te wisselen met verschillende tijmsoorten (Thymus capitata, ciliatus, herba-barona), de eengenaald gamander (Teucrium chamaedrys), kleine vetkruiden (Sedum), heiligenbloemen (Santolina)... Eén snoei per jaar, in september, is voldoende om haar een nette vorm te laten behouden. Een van de charmes van dit type aanplant schuilt in de geuren die al deze planten verspreiden na een dag met verzengende hitte: ze mengen zich tot een complex parfum om met gesloten ogen van te genieten: intens, pakkend, onvergetelijk, het vormt de essentie van het mediterrane landschap.

In de keuken: de blaadjes van het Bonenkruid plukt u 's ochtends. Wacht tot de plant minstens een jaar oud is. Voor conservering oogst u de blaadjes bij het begin van de bloei en droogt u ze om de smaak intact te houden. Ze worden gebruikt om salades, sauzen, stoofschotels, peulvruchten en gegrild vlees op smaak te brengen. De etherische olie van Satureja in de blaadjes heeft antiseptische, stimulerende en spijsverteringsbevorderende eigenschappen.

In de moes- of siertuin houdt Bonenkruid bladluis op afstand. Het combineert goed met erwten, bonen en tuinbonen, die het beschermt tegen insecten. Maar houd het uit de buurt van salie, rapen en radijsjes.