Tropaeolum tuberosum - Knolcapucien

De knolcapucien of Tropaeolum tuberosum is een klimplant die zowel een sieraad in de tuin is als gewaardeerd wordt in de keuken. Deze volledig eetbare botanische soort vormt tot op de dag van vandaag een van de belangrijkste voedselbronnen voor de inheemse bevolking in de Andes, die hem verbouwt op de hoogvlakten van Peru en Bolivia. Net als een dahlia of een aardpeer 'produceert' hij ondergronds gedurende het hele groeiseizoen vlezige wortelknollen met een fijne, aromatische en kruidige smaak. De bloei, aan het eind van de zomer, in de vorm van oranje trompetjes, siert lange, bebladerde stengels die een lengte van 2,5 meter kunnen bereiken. Ontdek of herontdek dit zo boeiende oude groentegewas!

De Tropaeolum tuberosum behoort, net als alle capucienen, tot de familie Tropaeolaceae. Deze krachtige plant, meerjarig door zijn knol, is afkomstig uit de Andes, waar hij op grote hoogte wil groeien, in soms arme grond, tussen het onkruid. Net als de aardappel levert hij een uitstekende opbrengst: uit één knol kunnen in één groeiseizoen tot wel 700 gram knollen ontstaan, gerangschikt als een kralensnoer. Deze vlezige, langwerpig peervormige wortelknollen, 5 tot 15 cm lang, parelmoerkleurig, lichtgeel van kleur en gemarmerd met paars, produceren rankende stengels die onder goede omstandigheden tot 2,5 meter hoog kunnen klimmen. Ze zijn getooid met het voor capucienen kenmerkende blad: gedragen door een centrale bladsteel, volledig rond, verdeeld in 5 afgeronde lobben. De bladeren zijn grijsgroen van kleur en doorsneden met fijnere, lichtere nerven. De bloei is laat; hij begint pas eind augustus. De buisvormige bloemen, omgeven door een rode kelk met een spoor, ontluiven tot geel-oranje kroonbladen met een bruin gemarkeerde keel. Ze hangen aan lange bloemstelen in de bladoksels, over de hele lengte van de stengels.

Van deze knolcapucien is alles eetbaar: de jonge bladeren en bloemen kunnen rauw in salades worden gegeten (of de bladeren gekookt als bladgroente). De knollen hebben, wanneer ze rauw zijn, een pittige smaak die goed combineert met andere rauwkost (kool, rode biet, selderij, komkommer), die je kunt begeleiden met wat walnoothelften en blokjes kaas (feta, geitenkaas, Comté). Deze pittigheid verdwijnt bij het koken en maakt plaats voor een zeer milde, ronde, aromatische smaak die volgens sommige smaakpapillen doet denken aan viooltjes, peper of zoethout... Je kunt deze wortelknollen bereiden zoals aardappelen: gekookt in water of gestoomd in de schil, met boter of zure room, bestrooid met peterselie of met een vinaigrettesaus, of fijngesneden en gebakken in de pan bijvoorbeeld. In Bolivia wordt hij als compote bereid en gezoet met melasse.

Deze knolcapucien is een plant met beperkte winterhardheid, vooral als de grond in de winter vochtig is. Graaf de knollen bij de eerste vorst op en berg ze op, net zoals je met dahlia's doet. In de moestuin plant je ze met ongeveer 1 meter afstand in alle richtingen en plaats je een steun waar de stengels tegenop kunnen klimmen. In de siertuin kun je hem als bodembedekker laten groeien als je voldoende ruimte hebt: het resultaat is verrassend en charmant. Met zijn matige ontwikkeling, ongeveer 2 meter in alle richtingen, is hij perfect om op een originele manier een hekwerk te bekleden. Je kunt hem ook in een pot kweken, van waaruit hij elegant omlaag zal hangen, als een cascade van bladeren en bloemen.