Anredera cordifolia - Madeira wijnstok

De Anredera of boussingaultia cordifolia is een verrassende vaste plant. Vaker bekend als Madeira-liaan, is het een klimmende kruidachtige plant die gemakkelijk te kweken is maar weinig winterhard. Van de zomer tot in het najaar produceert ze dunne, luchtige trossen vol piepkleine witte bloemetjes met een amandelgeur. Het dikke, donkergroene blad is glanzend en blijft het hele jaar door. Deze liaan is zeer gewild in de keuken vanwege haar ondergrondse knollen en heerlijke bladeren.

Anredera cordifolia is een weelderige, rhizomateuze liaan die behoort tot de Basellaceae-familie, recentelijk ingedeeld bij de Chenopodiaceae. Ze is oorspronkelijk afkomstig uit het westen van Zuid-Amerika, heeft zich genaturaliseerd in Azië en in Zuidoost-Europa, en heeft waarschijnlijk bij die gelegenheid haar gebruikelijke naam 'Madeira-liaan' gekregen. Deze plant met een klimmende of kruipende groeiwijze (afhankelijk van het gebruik) heeft een razendsnelle groei en produceert windende stengels die in tropische gebieden 8 tot 10 meter kunnen bereiken. In ons gematigde klimaat zal ze echter zelden meer dan 3 meter hoog worden bij een spreiding van 1 meter. Aan de slanke, vlezige en roodachtige stengels ontwikkelt zich een wintergroen, donkergroen en zeer glanzend bladerdek. De 3 tot 7 cm grote, hartvormige bladeren zijn vaak gevouwen met golvende randen.

De geurige en langdurige bloei strekt zich uit van de zomer tot in het najaar. Verzameld in smalle, lange trossen van 6 tot 20 cm, geven de piepkleine witte bloemetjes van 2 mm een mooi licht en veerachtig effect. Hoewel deze plant zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen heeft, produceert ze zelden zaden. Ze vermeerdert zich meestal via kleine, knobbelige (bultige) luchtwortelknolletjes die de stengel zo verzwaren dat deze in staat is takken van bomen te breken die ze in haar natuurlijke omgeving koloniseert. Anredera cordifolia ontwikkelt zich vanuit ondergrondse knollen die eetbaar zijn; ze worden gebruikt zoals aardappelen. De bladeren worden gekookt en gegeten zoals spinazie. De luchtwortelknolletjes (bulbillen) vinden toepassing in de geneeskunde.

Schijnbaar veel meer gewaardeerd in het verleden dan tegenwoordig, is de boussingaultia een plant vol geschiedenis. In de tuin wordt ze gewaardeerd om haar uitbundigheid, haar prachtige bladeren en haar geurige bloei. Ze past zich aan alle grondsoorten aan die niet te droog zijn en vraagt echt weinig onderhoud; alleen vorst is een probleem. Je kunt haar in de vollegrond planten, waar ze in recordtijd een lelijke schutting bedekt, een vervelende buur of een klein, lelijk bouwsel maskeert. Ze doet het ook uitstekend in een grote pot, die je in de winter in de veranda of kas kunt zetten. Je kunt haar combineren met weelderige Ipomoea, vaste of eenjarige lathyrus, aan een stevige steun.