Cleyera japonica - Sakaki

De Cleyera japonica, lokaal ook wel Sakaki genoemd, is een groenblijvende heester afkomstig uit de warme streken van Azië en wordt relatief weinig in tuinen aangeplant. Deze neef van de camelia, een heilige boom in de oude shinto-religie, wordt vaker als kuipplant in de serre gekweekt vanwege zijn reputatie als vorstgevoelige plant. Esthetisch gezien is deze cleyera interessant vanwege zijn decoratieve blad, zijn geurende bloei en zijn rode vruchtdracht die in het najaar zwart wordt. In de vollegrond zal hij een prachtige aanblik geven, maar zijn grenzen op het gebied van winterhardheid en droogtetolerantie in de zomer moeten nog worden getest. Om de kans van slagen zo groot mogelijk te maken, zal de ervaren tuinier hem op een zeer beschutte plek zetten, in een rijke, losse, vrij vochtige, zure tot niet te kalkhoudende grond.

De Cleyera japonica behoort tot de familie van de Pentaphylacaceae of de Theaceae, afhankelijk van de classificatie. In het wild komt hij voor in eikenbossen in de warme streken van Japan, Zuid-Korea en het vasteland van China. Hij groeit daar op berghellingen of in valleien, tot op 2000 meter hoogte. Het is een heester met een opgaande en bossige groeiwijze, met talrijke takken die op een karakteristieke, bijna horizontale wijze zijn gerangschikt, bezet met een dicht, in de winter groenblijvend loof. De bladeren worden tot 9 cm lang. Ze hebben een langwerpige vorm, zijn dik, donkergroen en getint met koperroze op de nieuwe scheuten in het voorjaar. Glanzend als ze zijn, kunnen ze in de winter ook roodachtige tinten aannemen. In juni-juli, afhankelijk van het klimaat, draagt hij op de eenjarige twijgen talrijke knikkende, crèmewitte bloempjes in de vorm van een kommetje van 2 cm in diameter met 5 bloemblaadjes. Ze zijn op het eerste gezicht moeilijk te zien, maar wel geurend. In het najaar worden ze gevolgd door kleine, onopvallende rode vruchten die bij rijpheid zwart worden, ze doen denken aan kersen, maar zijn niet eetbaar. De bast is glad en heeft een donker roodbruine kleur.

Met een langzame groei bereikt de Cleyera japonica ongeveer 1,50 m hoogte, of zelfs tot 2,50 m op zeer gunstige standplaatsen. Planten die in potten binnen worden gekweekt, worden zelden hoger dan 60-75 cm en produceren soms kleine, geurende witte bloempjes. Deze heester houdt van grond die rijk is aan organisch materiaal en van halfbeschaduwde tot zonnige plekken. Zeer decoratief en weinig ruimte innemend, is deze struik bij uitstek geschikt om een goed beschutte binnenplaats op te fleuren, zoals terrassen en kleine stadstuinen. Hij verdraagt vervuiling redelijk goed en is geschikt voor aanplant in een kuip. Hij kan worden gecombineerd met andere zuurminnende planten, zoals de Japanse azalea's en rhododendrons, de camellia's, de kalmia's, de magnolia's, de Japanse andromeda (Pieris), heide, of met heilige bamboe. Denk ook aan hortensia's om hem een bloeiende metgezel in de zomer te geven!